ભારતના કર્ણાટકમાં ગયા વર્ષે શરૂ થયેલો હિજાબ વિવાદ હજુ અટકતો જણાતો નથી. કર્ણાટક હાઈકોર્ટ દ્વારા શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં હિજાબ પહેરવાના મામલે આપવામાં આવેલ નિર્ણય, યુવતીઓની અરજીને ફગાવી દેતા તે આગળ પણ ચાલુ રહેશે. આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટની ત્રણ સભ્યોની બેંચને મોકલવામાં આવશે, જ્યાંથી તે અંતિમ ચુકાદા પછી આ મુદ્દે ભવિષ્યની કાર્યવાહી નક્કી કરશે.

જો કે, આજે આપણે એવા કેટલાક દેશો વિશે વાત કરીશું જ્યાં હિજાબ, નકાબ કે બુરખા પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી, અને કેટલાક એવા પણ દેશ છે જ્યાં હિજબ, બુરખા કે જનકાબ ઉપર સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબંધ છે. જો  બ્રિટનની વાત કરીએ તો બ્રિટનમાં એ જરૂરી છે કે અહીંનો ડ્રેસ કોડ સ્કૂલ મેનેજમેન્ટ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે અને ત્યાં તેને અંતિમ ગણવામાં આવે. તો ચાલો જાણીએ એ દેશો વિશે, જ્યાં હિજાબને ફરજિયાત કે પ્રતિબંધ અંગે કોઈ કાયદા કે નિયમો છે.

આ દેશોમાં ચહેરો ઢાંકવા અથવા ઇસ્લામિક હિજાબ પહેરવા પર પ્રતિબંધ છે-

ફ્રાન્સ – આ દેશમાં જાહેર સ્થળોએ સમગ્ર ચહેરો ઢાંકતા ઇસ્લામિક હિજબ પર 11 એપ્રિલ 2011ના રોજ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો. આમ કરનાર તે પહેલો યુરોપિયન દેશ બન્યો.

બેલ્જિયમ – જુલાઈ 2011 માં, આ દેશમાં પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો કે દેશમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ સંપૂર્ણ ચહેરો ઢાંકશે નહીં. અહીં એવા કોઈપણ ડ્રેસ પર પ્રતિબંધ છે જે પહેરનારની ઓળખ છતી થાય

નેધરલેન્ડ્સ – નવેમ્બર 2016 માં, આ દેશના ધારાશાસ્ત્રીઓએ ઇસ્લામિક નકાબ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી હતી, જેને જૂન 2018 માં સંસદમાં કાયદો પસાર કરીને સમર્થન આપવામાં આવ્યું હતું.

ઇટાલી – આ દેશમાં તમામ સ્થળોએ નહીં, પરંતુ મોટાભાગના શહેરોમાં ચહેરો ઢાંકવા અથવા હિજાબ પહેરવા પર પ્રતિબંધ છે. જાન્યુઆરી 2016થી અમલમાં આવ્યો હતો.

જર્મની – 6 ડિસેમ્બર 2016 ના રોજ, તત્કાલિન ચાન્સેલર એન્જેલા મર્કેલે કહ્યું કે દેશમાં જ્યાં કાયદાકીય રીતે શક્ય હોય ત્યાં ચહેરો ઢાંકનારા માસ્ક અથવા હિજાબ પર પ્રતિબંધ મૂકવો જોઈએ. હાલમાં, કોઈ કાયદો નથી, પરંતુ મહિલાઓએ જ્યારે જરૂર પડે ત્યારે તેમનો ચહેરો બતાવવો ફરજિયાત છે અને ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે કોઈ તેમના ચહેરાને ઢાંકશે નહીં.

ઑસ્ટ્રિયા – આ દેશમાં, ઑક્ટોબર 2017 માં, શાળાઓ, અદાલતો સહિત જાહેર સ્થળોએ ચહેરો ઢાંકવા અથવા નકાબ પહેરવા પર કાયદેસર રીતે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

નોર્વે- આ દેશમાં જૂન 2018માં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સહિત જાહેર સ્થળોએ ચહેરો ઢાંકવા પર પ્રતિબંધ મૂકતો કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.

સ્પેન – આ દેશમાં રાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધ નથી, પરંતુ 2010 માં બાર્સેલોના સહિત અન્ય ઘણા શહેરોમાં જાહેર સ્થળોએ ચહેરો ઢાંકવા અથવા માસ્ક પહેરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

આફ્રિકા – આ દેશમાં 2015માં બુરખો પહેરેલી ઘણી મહિલાઓએ મોટા આત્મઘાતી હુમલા થયા હતા. ત્યારપછી અહીં સંપૂર્ણ ચહેરો ઢાંકવા કે માસ્ક પહેરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

તુર્કી – આ દેશ 85 વર્ષથી વધુ સમયથી બિનસાંપ્રદાયિક દેશ હતો. તુર્કીના સ્થાપક મુસ્તફા કેમલ અતાતુર્કે હિજાબને પછાત વિચારસરણી ગણાવી હતી. જો કે રેસેપ આવ્યા બાદ અહીં મહિલાઓએ માથું ઢાંકવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

ડેનમાર્ક- આ દેશની સંસદે 2018 માં સંપૂર્ણ ચહેરો ઢાંકનારાઓ માટે દંડની જોગવાઈ કરવા માટેના બિલને મંજૂરી આપી હતી. આ હેઠળ, ચહેરો ઢાંકવા અથવા માસ્ક પહેરવા પર પ્રથમ વખત નિશ્ચિત દંડ અને બીજી વખત પ્રથમ વખત કરતાં દસ ગણો વધુ દંડ અથવા છ મહિનાની જેલની સજા થશે. બુરખો પહેરવા પર બે વર્ષની જેલ અને દંડ થશે.

રશિયા- આ દેશના ઘણા શહેરોમાં હિજાબ પહેરવા પર પ્રતિબંધ છે. અહીં આ પ્રકારનો પ્રથમ પ્રતિબંધ છે. જુલાઈ 2013 માં, રશિયાની સુપ્રીમ કોર્ટે આ નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું હતું.

સ્વિત્ઝરલેન્ડ- આ દેશમાં વર્ષ 2009માં ન્યાય મંત્રીએ તેને સમર્થન આપ્યું હતું. ત્યારબાદ 2013માં 65 ટકા લોકોએ તેનું સમર્થન કર્યું અને બાદમાં ચહેરો ઢાંકવા અથવા નકાબ પહેરવા પર પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો.

કેમરૂન – 2015માં આ દેશમાં બુરખો અથવા ચહેરો ઢાંકવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદાનો ભંગ કરવા બદલ દંડ અને સજાની પણ જોગવાઈ છે.

શ્રીલંકા – છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આ દેશમાં આતંકવાદી હુમલાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, જાહેર સ્થળોએ સંપૂર્ણ ચહેરો ઢાંકવા અથવા માસ્ક પહેરવા પર પ્રતિબંધ હતો.

બલ્ગેરિયા – દેશની સંસદે ઑક્ટોબર 2016 માં એક બિલ પસાર કર્યું હતું જેમાં કાયદો બનાવવામાં આવ્યો હતો કે જાહેર સ્થળોએ ચહેરો ઢાંકવા અથવા માસ્ક પહેરનારને દંડ કરવામાં આવશે. તેમજ તેમની સરકારી સુવિધાઓમાં પણ કાપ મુકવામાં આવશે.

આ દેશોમાં હિજાબ અથવા બુરખો પહેરવો ફરજિયાત છે… 

સાઉદી અરેબિયા- આ દેશમાં મુસ્લિમ મહિલાઓએ લૂઝ ડ્રેસ અબાયા પહેરવી જરૂરી છે. તે હિજાબ, નકાબ અથવા બુરખા સાથે પહેરવામાં આવે છે.

અફઘાનિસ્તાન – આ દેશમાં મહિલાઓ માટે હિજાબ, નકાબ કે બુરખો પહેરવો ફરજિયાત છે. આવું ન કરનારાઓને સખત સજા કરવામાં આવે છે.

ઈરાન- 1979ની ઈસ્લામિક ક્રાંતિ બાદ આ દેશમાં હિજાબ પહેરવાનું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું હતું. જાહેર સ્થળોએ માથું અને ગરદન ઢાંકવાનો આદેશ છે.

પાકિસ્તાન – આ મુસ્લિમ બહુમતીવાળા દેશમાં આવો કોઈ કાયદો નથી, પરંતુ ધાર્મિક સંગઠનો અહીં પ્રભુત્વ ધરાવે છે અને એવું દબાણ રાખે છે કે મહિલાઓએ જાહેર સ્થળોએ પોતાનો ચહેરો ઢાંકવો પડે છે.

ઈન્ડોનેશિયા- આ દેશની વસ્તી મુસ્લિમ બહુમતી છે. અહીં મહિલાઓને સ્વતંત્રતા છે કે તેઓ હિજાબ, નકાબ કે બુરખા પહેરવા માંગે છે કે નહી.