181 મહિલા હેલ્પલાઇન એ 24-કલાકનો ટોલ-ફ્રી ફોન નંબર છે જેનું સંચાલન દિલ્હી મહિલા આયોગ દ્વારા કરવામાં આવે છે અને તકલીફમાં મહિલાઓને તાત્કાલિક સહાય પૂરી પાડે છે. તે સલાહકારો, સુપરવાઇઝર, સલાહકારો અને નિષ્ણાતોના નેટવર્ક દ્વારા કાર્ય કરે છે. આ હેલ્પલાઇન સરકારી રજાઓ અને તહેવારો સહિત સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન 24X7 કામ કરે છે. દિલ્હી મહિલા આયોગ હેઠળ 181 મહિલા હેલ્પલાઇનની કાર્યક્ષમ કામગીરીએ મહિલાઓને માત્ર દિલ્હીમાં જ નહીં પરંતુ અન્ય રાજ્યોમાંથી પણ કેસની જાણ કરવાનો વિશ્વાસ આપ્યો છે.
જલદી હેલ્પલાઇન કાઉન્સેલરને કોઈ પીડિત મહિલા અથવા છોકરીનો ફોન આવે છે, તે કાઉન્સેલિંગ શરૂ કરે છે અને ફોન કરનારને સંપૂર્ણ સહાય પૂરી પાડે છે. જો તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની જરૂર હોય, તો હેલ્પલાઈન ટીમ આ ફરિયાદોને કમિશનના મોબાઈલ હેલ્પલાઈન પ્રોગ્રામને ફોરવર્ડ કરે છે, જે કાઉન્સેલર્સની એક ટીમ સ્થળ પર પહોંચવા અને પીડિતને મદદ કરવા મોકલે છે. જો ફરિયાદીને પોલીસ સહાયતા અથવા એમ્બ્યુલન્સની જરૂર હોય, તો કૉલ કાઉન્સેલર પોલીસ કંટ્રોલ રૂમને જાણ કરે છે અને તેના અથવા તેણીના કાઉન્સેલર માટે પીસીઆર વાન ગોઠવે છે અથવા જો જરૂરી હોય તો પીડિતને એમ્બ્યુલન્સ સેવા મોકલે છે. 181 મહિલા હેલ્પલાઈન એવા લોકોની જરૂરિયાતો પણ પૂરી કરે છે જેઓ મહિલાઓ અને છોકરીઓ માટે ઉપલબ્ધ વિવિધ સહાયક સેવાઓ અને સરકારી યોજનાઓ અને કાર્યક્રમો વિશે માહિતી મેળવે છે.
દિલ્હી મહિલા આયોગને છેલ્લા એક વર્ષમાં (જુલાઈ 2022-જૂન 2023) તેની 181 મહિલા હેલ્પલાઈન પર 6.30 લાખથી વધુ કોલ્સ (6,30,288) આવ્યા છે, જેના દ્વારા આયોગની 181 હેલ્પલાઈન પર 92,004 કેસ નોંધાયા છે. આયોગને અન્ય રાજ્યોમાંથી પણ 11,000 થી વધુ કેસ મળ્યા છે.
આયોગને 181 હેલ્પલાઈન પર વિવિધ પ્રકારના કેસ મળ્યા છે. 38,342 કેસો સાથે ઘરેલું હિંસાનાં કેસો ટોચ પર છે, ત્યારબાદ પડોશીઓ સાથે ઝઘડાના 9,516 કેસ, બળાત્કાર અને જાતીય હુમલાના 5,895 કેસ, પોક્સોના 3,647 કેસ, અપહરણના 4229 કેસ અને સાયબર ક્રાઇમના 3,558 કેસ છે. કમિશનને તેની 181 હેલ્પલાઇન પર 1,552 ગુમ ફરિયાદો પણ મળી છે.
આ ઉપરાંત, કમિશનને દહેજ ઉત્પીડનના 2,278 કેસ, તબીબી બેદરકારીના 790 કેસ, સેક્સ રેકેટના 156 કેસ, હેરફેરના 40 કેસ, બાળ લગ્નના 69 કેસ, કાર્યસ્થળ પર જાતીય સતામણીના 67 કેસ, બાળ મજૂરીના 66 કેસ, ગેરકાયદેસર દારૂ અને ડ્રગ્સના 63 કેસ, ઓનર કિલિંગના 54 કેસ અને અન્ય ઘણી ફરિયાદો મળી છે.
કમિશનને સેવા સંબંધિત 1319 કેસ, 421 મિલકત વિવાદ કેસો, 354 પોલીસ હેરેસમેન્ટ કેસ, 348 શેલ્ટર હોમ વિનંતી, 298 મહિલાઓ પર ખતરનાક હુમલા અને 235 ચોરીના કેસ પણ પ્રાપ્ત થયા છે. પંચને ટ્રાન્સજેન્ડરો તરફથી 58 અને પુરુષો તરફથી 137 ફરિયાદો મળી છે.
કમિશનને સૌથી વધુ 2976 કેસ નરેલા વિસ્તારમાંથી મળ્યા છે. આ પછી ભાલવા ડેરીમાંથી 1651, બુરારીમાંથી 1523, કલ્યાણપુરીમાંથી 1371 અને જહાંગીરપુરી વિસ્તારમાંથી 1221 કેસ સામેલ છે.
બળાત્કાર અને યૌન શોષણના કેસોની સંખ્યામાં ટોચના 5 સ્થાનોમાં 175 કેસ સાથે બુરારી, 167 કેસ સાથે નરેલા, 105 કેસ સાથે ગોવિંદપુરી, 89 કેસ સાથે ઉત્તમ નગર અને 86 કેસ સાથે સુલતાનપુરી છે.
181 હેલ્પલાઈન પર પ્રાપ્ત થયેલા POCSO કેસોના સંદર્ભમાં, ટોચના 5 વિસ્તારો છે- નરેલામાંથી 141, ભાલ્સવા ડેરીમાંથી 91, સમયપુર બદલીમાંથી 71, પ્રેમ નગરમાંથી 68 અને નિહાલ વિહારમાંથી 66.
નરેલામાં અપહરણના સૌથી વધુ 209 કેસ નોંધાયા છે. આ પછી ભાલવા ડેરીમાંથી 106, બુરારીમાંથી 75, બવાનામાંથી 71 અને સંગમ વિહારમાંથી 63 છે.
આ સિવાય ઘરેલુ હિંસાના સૌથી વધુ 769 કેસ કલ્યાણપુરીના છે. આ પછી બુરારીમાં 709 કેસ, રાનહોલામાં 685 કેસ, ભાલવા ડેરીમાં 673 કેસ અને નરેલામાં 590 કેસ છે.
આ વર્ષમાં, કમિશનને જુલાઈ 2022માં સૌથી વધુ કેસ (10,442 કેસ) અને સૌથી ઓછા જાન્યુઆરી 2023 (3894)માં મળ્યા હતા. ફરિયાદો મેળવવાના સાપ્તાહિક વલણ પર નજર કરીએ તો સોમવારે સૌથી વધુ કેસ નોંધાયા છે જ્યારે રવિવારે સૌથી ઓછા કેસ નોંધાયા છે. વધુમાં, દરરોજ સરેરાશ, મોટાભાગના કોલ બપોરે 12.00 થી 05.00 વાગ્યાની વચ્ચે પ્રાપ્ત થાય છે, જ્યારે મધ્યરાત્રિ દરમિયાન સૌથી ઓછા કેસ નોંધાયા છે.
કમિશનને 21-31 વર્ષની વય જૂથની મહિલાઓ પાસેથી મહત્તમ 41.5% (38,140) કેસો પ્રાપ્ત થયા છે. તે પછી 31-40 વય જૂથમાં 21.8% (20,058), 11-20 વય જૂથમાં 18.41% (16,939) અને 41-50 વય જૂથમાં 7.26% (6,686) છે. કમિશનને 60 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના લગભગ 4% (3,735) કેસો પ્રાપ્ત થયા છે, જેમાં 90 વર્ષથી વધુ ઉંમરની મહિલાઓના 40 કેસનો સમાવેશ થાય છે.
દિલ્હી મહિલા આયોગના અધ્યક્ષ સ્વાતિ માલીવાલે જણાવ્યું હતું કે, “દિલ્હી કમિશન ફોર વુમનની 181 મહિલા હેલ્પલાઇન 24*7 હેલ્પલાઇન છે, જે રોજના હજારો કૉલનો જવાબ આપે છે. છેલ્લા 7 વર્ષમાં અમને 40 લાખ કોલ્સ આવ્યા છે અને એક વર્ષમાં અમે 181 હેલ્પલાઈન પર 6.3 લાખથી વધુ કોલ એટેન્ડ કર્યા છે અને આ કોલ્સ પર 92000 થી વધુ કેસ નોંધાયા છે. કમિશન હંમેશા 181 હેલ્પલાઈન દ્વારા મુશ્કેલીમાં મુકાયેલી મહિલાઓ અને છોકરીઓને મદદ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. અમે આ રિપોર્ટ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારને મોકલીશું અને રાજધાનીમાં મહિલાઓ અને છોકરીઓ વિરુદ્ધ વધી રહેલા ગુનાઓ પર કામ કરવા માટે તેમનો સહયોગ માંગીશું.”
આ પણ વાંચો:PM Modi in G2O/ભ્રષ્ટાચારથી સૌથી વધુ કોણ પ્રભાવિત છે, પીએમ મોદીએ આ બેઠકમાં જણાવ્યું
આ પણ વાંચો:Amazing love story/ભારતમાં આવી વધુ એક ‘સીમા’, આને તો પાર કર્યા સાત સમંદર:હિંદુ રિવાજથી કર્યા લગ્ન
આ પણ વાંચો:Manipur Violence/મમતા બેનર્જીએ પીએમ મોદી પર સાધ્યું નિશાન, મણિપુર મુદ્દે લગાવ્યો આ આરોપ
