સુરતઃ સુરતને (Surat) તાજેતરમાં જ દેશનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર (Clean City) જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તાપી (Tapi) નદીના કિનારે અનેક સ્થળોએ ઘન કચરાના ઢગ જોઈને એમ જ થાય કે સુરતને પ્રકારનું સ્વચ્છ શહેરનું ટાઇટલ કેવી રીતે મળ્યું હશે. આનો બીજો અર્થ એમ પણ કરી શકાય કે બીજા શહેરો આનાથી પણ ખરાબ હશે. આ ઉપરાંત પ્રવાહી કચરો પણ નદીમાં ઠાલવવામાં આવી રહ્યો છે.
નદીમાં કચરો એટલો બધો જમા થયો છે કે ઑક્ટોબર 2023માં વિયર-કમ-કોઝવે પર પાણીની ગુણવત્તા ખરાબ રીતે બગડી હતી, જેના કારણે શહેરમાં પાણી પુરવઠાની સમસ્યાઓ સર્જાઈ હતી. ડાયમંડ સિટીના 70 લાખ લોકો માટે પીવા અને ધોવા માટેના પાણીનો એકમાત્ર સ્ત્રોત તાપી છે.
હજીરા સહિત શહેરમાં અને તેની આસપાસના ઉદ્યોગો માટે પણ નદી પાણીનો એકમાત્ર સ્ત્રોત છે. નદીમાં પૂરતી ગુણવત્તાયુક્ત પાણીની ઉપલબ્ધતાએ સદીઓથી શહેરના વિકાસને વેગ આપ્યો છે. જો કે, નદીની કુદરતી સ્થિતિ જાળવવી એ સત્તાવાળાઓ અને લોકો માટે એક સામાન્ય ધ્યેય બનવાનું બાકી છે.
નદીના પટમાં કચરાનો મુખ્ય સ્ત્રોત બાંધકામનો ભંગાર છે. કેટલાક સ્થળોએ ટ્રીટમેન્ટ વિનાનું ગંદુ પાણી પણ છોડવામાં આવે છે. પર્યાવરણ સંરક્ષક કૃષ્ણકાંતે જણાવ્યું હતું કે, “અધિકારીઓએ એવા સ્થળો પર દેખરેખ રાખવી જોઈએ જ્યાં કચરો નાખવામાં આવે છે અને ટ્રીટમેન્ટ વિનાનું ગટરનું પાણી છોડવામાં આવે છે.”
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી, સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (SMC) ‘તાપી શુદ્ધિકરણ પ્રોજેક્ટ’ પર કામ કરી રહી છે. વધુમાં, તાપી રિવરફ્રન્ટ અને રૂંધ ખાતે બેરેજનો વિકાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. પરંતુ આ પ્રયાસોથી નદીના પટમાં કચરો ફેંકવાનું બંધ કરવામાં મદદ મળી નથી.
કૃષ્ણકાંત કહે છે: “SMC ઉપરાંત, GPCBએ પણ કચરાના મુદ્દા પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.” ગુજરાત પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (GPCB) કહે છે કે તે ઘન કચરાના ડમ્પિંગ સાથે સીધો સંબંધ નથી. તે માત્ર તાપીના પાણીના સેમ્પલનું પરીક્ષણ કરે છે. “નદીની કુદરતી સ્થિતિ જાળવવા માટે શહેરની નાગરિક સંસ્થા નોડલ એજન્સી છે. ફરિયાદના કિસ્સામાં અમે પ્રયત્નોમાં જોડાઈ શકીએ છીએ,” એમ જીપીસીબીના પ્રાદેશિક અધિકારી જીગન ઓઝાએ જણાવ્યું હતું.
AAP દ્વારા નિયમિત સમયાંતરે કચરાના ડમ્પિંગનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. તાજેતરમાં AAP નેતાઓએ અડાજણ ખાતે તાપી રિવરફ્રન્ટની મુલાકાત લીધી હતી અને ક્ષતિગ્રસ્ત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કચરાથી ઢંકાયેલું જોવા મળ્યું હતું.
“અમને કહેવામાં આવ્યું હતું કે જે એજન્સીએ તેની જાળવણી અને સફાઈ કરવાની હતી તે હવે કામ કરવામાં રસ ધરાવતી નથી. SMC લાખો રૂપિયાના ખર્ચે વિકસાવવામાં આવેલા પોતાના પ્રોજેક્ટ્સને જાળવી રાખવાની સ્થિતિમાં નથી, ”એમ એસએમસીમાં વિરોધ પક્ષના નેતા, AAPના પાયલ સાકરિયાએ જણાવ્યું હતું.
જ્યારે મ્યુનિસિપલ કમિશનર શાલિની અગ્રવાલનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો ત્યારે જણાવ્યું હતું કે SMC નદીના પટમાં સર્વેલન્સ વધારશે અને કચરાના ડમ્પિંગ માટે જવાબદાર લોકો સામે પગલાં લેશે. “મેં અધિકારીઓને આ મુદ્દા પર ધ્યાન આપવા કહ્યું છે,” એમ તેમણે જણાવ્યું હતું.
આ પણ વાંચોઃ
આ પણ વાંચોઃ
