Britain News: બ્રિટનના નવા ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મર ઐતિહાસિક જીત નોંધાવ્યા બાદ પોતાના પ્રથમ ભાષણમાં ભારતના સંબંધોને લઈને વાત કહી હતી. જો કે ચૂંટણી પ્રચાર દરમ્યાન કીર સ્ટાર્મર અનેક વખત ભારતને મહત્વ આપવાને લઈને ઇશારો કર્યો હતો. વડાપ્રધાનની ચૂંટણીમાં લેબર પાર્ટીને 400થી વધુ બેઠકો મળવાથી કીર સ્ટાર્મરની જીત થઈ છે જો કે હવે જોવાનું એ રહેશે કે ભારત સહિત દુનિયાના દેશો પર તેની કેવી અસર થશે. બ્રિટનના લોકોને સ્ટારર પાસેથી શું અપેક્ષાઓ છે અને સત્તાના આ પરિવર્તનની બાકીની દુનિયા પર શું અસર પડશે?

ભારત સાથે ‘ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ’ 2 વર્ષ માટે અટક્યું

ભારત અને યુકે બે વર્ષથી વધુ સમયથી ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ એટલે કે FTA પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે. એફટીએ લાગુ થયા બાદ ભારત અને બ્રિટન વચ્ચેની આયાત-નિકાસ પરની કસ્ટમ ડ્યૂટીમાં ઘણો ઘટાડો અથવા નાબૂદ થઈ જશે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે વેપારને વેગ મળશે. જો છેલ્લા એક વર્ષની સરખામણી કરીએ તો ભારત અને યુકે વચ્ચેના વેપારમાં 13%નો વધારો થયો છે. 2022-23માં ભારત-યુકેનો વેપાર 11.46 અબજ ડોલર એટલે કે લગભગ રૂ. 3.36 લાખ કરોડનો હતો, જે વધીને 12.98 અબજ ડોલર એટલે કે 2023-24માં રૂ. 3.56 લાખ કરોડ થયો હતો.

યુકેની વસ્તુઓ પર ભારત નિર્ભર

લક્ઝરી કાર, મોંઘી દારૂ, મશીનરી અને મેટલ જેવી વસ્તુઓ માટે ભારત યુકે પર નિર્ભર છે. જ્યારે બ્રિટનની કાપડ, શુદ્ધ તેલ, પ્રવાસન અને સેવાઓ જેવી જરૂરિયાતો ભારત દ્વારા પૂર્ણ થાય છે. FTA કુશળ કામદારો માટે યુકે સુધી પહોંચવાનું સરળ બનાવશે. ઉપરાંત, ઓછા કરને કારણે, યુકેના રોકાણકારો ભારતના વિશાળ ગ્રાહક બજારમાં નવા વ્યવસાયની તકો શોધી શકે છે. જો કે, માલની નિકાસ પર તેની વધુ અસર નહીં થાય કારણ કે ભારતમાંથી ઘણા માલની પહેલેથી જ રાહતો સાથે નિકાસ કરવામાં આવી રહી છે. પરંતુ યુકેથી આવતા સ્કોચ, વ્હિસ્કી, ઈલેક્ટ્રિક વાહનો અને લક્ઝરી કાર જેવી વસ્તુઓની કિંમતોમાં મોટો ફેરફાર થશે, જેના પર અત્યાર સુધી 150% ટેક્સ લાગે છે.

ભારત તેમની પ્રાથમિકતા રહેશે

યુકેના નવા વડાપ્રધાન બનવા જઈ રહેલા કીર સ્ટ્રોમરે ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન અનેક પ્રસંગોએ પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે ભારત તેમના માટે પ્રાથમિકતા રહેશે. તેઓ મુક્ત વેપાર કરારને શક્ય તેટલી વહેલી તકે નિષ્કર્ષ પર લાવવાનો પ્રયાસ કરશે. ભારતની નવી ચૂંટાયેલી સરકારે પણ પ્રથમ 100 દિવસ માટે યુકે સાથે મુક્ત વેપાર કરારને તેની યોજનામાં રાખ્યો છે.

મનોહર પર્રિકર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ડિફેન્સ સ્ટડીઝ એન્ડ એનાલિસિસના એસોસિયેટ ફેલો ડૉ. સ્વસ્તિ રાવના જણાવ્યા અનુસાર, ‘અગાઉની બ્રિટિશ સરકાર દરમિયાન FTA અંગે ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે થયેલા કરાર આ સ્ટારમર સરકારમાં પણ અકબંધ રહેશે. પરંતુ તેના પર હસ્તાક્ષર કરવામાં વિલંબ થઈ શકે છે, જે ચિંતાનો વિષય છે.

કાશ્મીર અને ખાલિસ્તાન પર લેબર પાર્ટીનું સ્ટેન્ડ બદલવું પડશે

5 ઓગસ્ટ, 2019 ના રોજ, ભારત સરકારે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 ની અસર નાબૂદ કરી. વિશ્વભરના દેશોએ આ મુદ્દા પર જુદી જુદી રીતે પ્રતિક્રિયા આપી. આગામી મહિને, સપ્ટેમ્બર 2019 માં, લેબર પાર્ટીએ કાશ્મીર અંગે કટોકટી પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો. આ પ્રસ્તાવમાં કહેવામાં આવ્યું હતું- ‘જમ્મુ અને કાશ્મીર મોટા માનવીય સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકોને કાશ્મીર જવા દેવા જોઈએ. જો કે, જેમ જેમ કીર સ્ટાર્મર પક્ષની અંદર સત્તામાં વધ્યા, તેમણે કાશ્મીર પર તેમના પક્ષનું વલણ બદલવાનો પ્રયાસ કર્યો. મીડિયા સાથે વાત કરતા કીર સ્ટાર્મર કહ્યું કે કાશ્મીર બંને દેશો વચ્ચેનો મુદ્દો છે. ભારત અને પાકિસ્તાને પરસ્પર વાતચીત દ્વારા આનો ઉકેલ લાવવો જોઈએ.

લેબર પાર્ટી સામાન્ય રીતે મજૂર અધિકાર, માનવ અધિકાર, લઘુમતીઓ અને ખાલિસ્તાન જેવા મુદ્દાઓ પર નરમ નીતિઓ અપનાવે છે. પ્રોફેસર રાજન કુમાર તેના આધાર આધારને તેની પાછળનું સૌથી મોટું કારણ માને છે. યુકે પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશના મોટી સંખ્યામાં વસાહતીઓનું ઘર છે, જેઓ લેબર પાર્ટીની વોટ બેંકનો મોટો હિસ્સો બનાવે છે. કાશ્મીરનો મુદ્દો આ સમુદાય સાથે સીધો જોડાયેલો છે. આવી સ્થિતિમાં, લેબર પાર્ટી લઘુમતીઓના અધિકારોને લઈને વધુ રક્ષણાત્મક રહે છે. તેવી જ રીતે ખાલિસ્તાનના મુદ્દે પણ લેબર પાર્ટીએ અનેક પ્રસંગોએ પોતાનો નરમ વલણ બતાવ્યું છે.

આવી સ્થિતિમાં ભારતે કાશ્મીર અને ખાલિસ્તાન જેવા મુદ્દાઓ પર નવી સરકાર સાથે પહેલા દિવસથી જ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ રાખવું પડશે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં યુકેના ઘણા ભાગોમાં ખાલિસ્તાન સમર્થકો દ્વારા ભારત વિરોધી ઘટનાઓ જોવા મળી હતી. ભારતે પોતાના દૂતાવાસ અને લોકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ. આ સિવાય નવી સરકારની સાથે ખાલિસ્તાન સમર્થકોને યુકેમાંથી મળતા ફંડિંગ પર પણ નિયંત્રણ રાખવું પડશે.

હિંદુ મંદિરની મુલાકાત સફળ રહી

જો કે, સુનકની હિંદુત્વની છબીનો સામનો કરવા માટે જે રીતે કીર સ્ટાર્મર ચૂંટણી પ્રચારમાં મંદિરમાં પહોંચ્યા છે, તે ઘણી હદ સુધી ભારત પ્રત્યેના તેમના નવા વલણને દર્શાવે છે. ડૉ. સ્વસ્તિ રાવ કહે છે, ‘નવી સરકારની રચના સાથે બ્રિટનમાં ખાલિસ્તાની મુદ્દો ભારત માટે મુશ્કેલીનું કારણ બની શકે છે. ખાલિસ્તાની તરફી નેતાઓ બ્રિટનમાં સમયાંતરે રેલીઓ યોજી રહ્યા છે. કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીની સુનક સરકાર દરમિયાન આ મુદ્દે એક વર્કિંગ ગ્રુપ પણ બનાવવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ હવે જોવાનું એ રહે છે કે લેબર પાર્ટી આ મુદ્દે શું સ્ટેન્ડ લે છે.

કુશળ કામદારોને પ્રોત્સાહન

ભારતના કુશળ કામદારોને પ્રોત્સાહન આપવું. બ્રિટનમાં હાલમાં લગભગ 7 લાખ માઇગ્રન્ટ્સ રહે છે. તેમાંથી મોટાભાગના ભારતીયો છે. યુકેમાં કાનૂની સ્થળાંતર ઘટાડવું અને ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર પર પ્રતિબંધ મૂકવો એ લેબર પાર્ટીના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યોમાંનો એક છે. ભારતીય કાનૂની ઇમિગ્રન્ટ્સમાં સૌથી વધુ સંખ્યામાં આઇટી પ્રોફેશનલ્સ છે, જેમને યુકેના ટેક ઉદ્યોગની કરોડરજ્જુ ગણવામાં આવે છે. બીજી તરફ ગેરકાયદેસર વસાહતીઓની સંખ્યા નજીવી છે. આવી સ્થિતિમાં, લેબર પાર્ટી કુશળ સ્થળાંતર કામદારો અને આર્થિક નફા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

આ પણ વાંચો: અમેરિકામાં રૂ. 8300 કરોડનું સ્કેમ, બે ભારતીયની સંડોવણી

આ પણ વાંચો: 12 હજાર ફૂટની ઊંચાઈએ બે એન્જિન બંધ થતાં વિમાન તૂટી પડતાં 90નાં મોત

આ પણ વાંચો: ઈરાનના નવા રાષ્ટ્રપતિ બનશે મસૂદ પેઝેશ્કિયન, કટ્ટરવાદી નેતા સઈદ જલીલીને આપી કારમી હાર