Nasa News: અવકાશના રહસ્યોને સમજવાની ઇચ્છા મનુષ્યમાં લાંબા સમયથી છે. સમયની સાથે જેમ ટેક્નોલોજી વિસ્તરતી ગઈ છે તેમ અંતરિક્ષ ક્ષેત્રે પણ માનવીના પગલાં મજબૂત થતા ગયા છે. પરંતુ, અવકાશમાં હજુ પણ ઘણી સમસ્યાઓ છે જેના ઉકેલો મળી રહ્યા છે અને આ પ્રયાસોના સકારાત્મક પરિણામો પણ જોવા મળ્યા છે. અવકાશને સમજવા માટે ઘણી અનોખી પહેલ કરવામાં આવી છે. આવી જ એક યોજના અમેરિકન સ્પેસ એજન્સી નાસા દ્વારા બનાવવામાં આવી છે , જેના હેઠળ ચંદ્ર પર ઘર બનાવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.
ખાસ વાત એ છે કે નાસા ચંદ્ર પર ઘર બનાવવા માટે ઈંટો અને પથ્થરોની નહીં પણ મશરૂમ્સની મદદ લેવા જઈ રહ્યું છે. આ રિપોર્ટમાં જાણો શું છે નાસાની સંપૂર્ણ યોજના અને કેવી રીતે ચંદ્ર પર મશરૂમ ઘર બની શકે છે. નાસા અવકાશમાં રહેવા માટે રહેઠાણ બનાવવા માટે નવીન ઉકેલો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે અને આ માટે તેનો નવો ઉકેલ મશરૂમ્સ સાથે સંબંધિત છે. તેનો અર્થ એ છે કે, જો બધું બરાબર ચાલે છે અને નાસાની યોજના સફળ થાય છે, તો મશરૂમ જે અત્યાર સુધી થાળીનો સ્વાદ વધારતો આવ્યો છે તે ટૂંક સમયમાં અવકાશમાં માનવીઓ માટે ઘર બની શકે છે.
મશરૂમ્સ જેવી ફૂગનો ઉપયોગ કરીને વસવાટયોગ્ય માળખાં બનાવવાના આ ભાવિ અભિગમને માયકોટેક્ચર કહેવામાં આવે છે. માઇક્રોસ્ટ્રક્ચરનો અભ્યાસ કરવા માટે, સ્પેસ એજન્સીએ નાસાના એમ્સ રિસર્ચ સેન્ટરને 20 લાખ ડોલર (લગભગ 167 કરોડ 96 લાખ રૂપિયા)નો કોન્ટ્રાક્ટ આપ્યો છે. આ વિચાર, જે સાયન્સ ફિક્શન ફિલ્મના પ્લોટ જેવો લાગે છે, જે રીતે વૈજ્ઞાનિકો ચંદ્ર અને મંગળ પર વસાહતો બનાવવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે તેમાં ક્રાંતિ લાવી શકે છે.
છેવટે, શા માટે માત્ર મશરૂમ્સ?
આ કામ માટે નાસા દ્વારા મશરૂમ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે બાંધકામ સામગ્રીને અવકાશમાં લઈ જવામાં ઘણો ખર્ચ થાય છે. અવકાશમાં ભારે મકાન સામગ્રી મોકલવી ખૂબ ખર્ચાળ છે. આ સિવાય બાંધકામના કામમાં વપરાતી સામગ્રીનું ભારે વજન પણ તેને અવકાશ મિશન માટે અવ્યવહારુ બનાવે છે. તેથી જ નાસા ચંદ્ર પર બાંધકામ માટે કેટલાક વૈકલ્પિક અને કાર્યક્ષમ વિકલ્પો વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે જે વ્યવહારુ અને આર્થિક બંને છે.
મશરૂમ આર્થિક હોવા ઉપરાંત અન્ય ઘણા ફાયદાઓ પણ ધરાવે છે. નાસાના એક સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે આનાથી બનેલી રચના અવકાશયાત્રીઓને રેડિયેશનથી બચાવી શકે છે. આત્યંતિક તાપમાન સામે ઇન્સ્યુલેશન પ્રદાન કરી શકે છે. ઉપરાંત, મશરૂમ્સ ઝડપથી વધે છે, તેથી આખી ઇમારત ફક્ત એક કે બે મહિનામાં પૂર્ણ થઈ શકે છે. મશરૂમની આ લાક્ષણિકતાઓ તેને પરંપરાગત મકાન સામગ્રીનો સારો વિકલ્પ બનાવે છે. આ માટે પૃથ્વી પર કરવામાં આવેલા પ્રયોગો ખૂબ જ સફળ રહ્યા છે પરંતુ ચંદ્ર પર પણ આ પ્રયોગ કરવો પડકારજનક રહેશે.
ચંદ્ર પર મશરૂમ હાઉસ બનાવવાની શરૂઆત ખાસ પેકેજથી થશે. આ પેકેજને ચંદ્રની સપાટી પર પહોંચાડવામાં આવશે જેમાં પાયાની ઘરગથ્થુ જરૂરિયાતો છે અને પ્રારંભિક માળખું બનાવવા માટે તેને ફૂલવામાં આવશે. આની અંદર, મશરૂમ બીજકણ, પાણી અને શેવાળનું મિશ્રણ એક બાહ્ય આવરણ બનાવશે જે આખરે રહેવા યોગ્ય અને મજબૂત વસવાટમાં ફેરવાશે. તે ચંદ્ર પર કેટલું અસરકારક સાબિત થશે તે જાણવા માટે નાસાએ વર્ષ 2028માં આ માઇક્રોટેક્ટર સ્ટ્રક્ચર્સનું કોન્સેપ્ટ મોડલ મોકલવાની યોજના બનાવી છે.
