Sabarkantha News: સાબરકાંઠાના (Sabarkanta) પોશીના ખાતે મારંગ ગોમના જયપાલ સિંહ મુંડાની (Jaypalsinh Munda) જન્મજયંતિ આદિવાસી રિવાજો મુજબ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે જયપાલસિંહ મુંડાને પરંપરાગત રીતે શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી હતી. મહિલાઓએ વેશભૂષામાં નૃત્ય રજૂ કર્યું હતું. કાર્યક્રમમાં મરાંગ ગોમકે જયપાલસિંહ મુંડાને ભારતરત્ન મળે તેવી માગ કરી હતી.

કોણ હતા જયપાલસિંહ મુંડા

જયપાલ સિંહ મુંડા ભારતીય આદિવાસી અને ઝારખંડ ચળવળના સર્વોચ્ચ નેતા હતા . તેઓ એક જાણીતા રાજકારણી, પત્રકાર, લેખક, સંપાદક, શિક્ષણશાસ્ત્રી અને 1925માં ‘ઓક્સફર્ડ બ્લુ’નું બિરુદ મેળવનાર એકમાત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય હોકી ખેલાડી હતા. તેમની કપ્તાની હેઠળ, ભારતે 1928 ઓલિમ્પિકમાં તેનો પ્રથમ સુવર્ણ ચંદ્રક જીત્યો હતો. જયપાલ સિંહ મુંડા સંસ્થાનવાદી ભારતમાં સર્વોચ્ચ સરકારી પદ સંભાળતા હતા.

જયપાલ સિંહ છોટા નાગપુર (હાલ ઝારખંડ ) રાજ્યના મુંડા જાતિના હતા. મિશનરીઓની મદદથી તે ઓક્સફર્ડની સેન્ટ જોન્સ કોલેજમાં અભ્યાસ કરવા ગયા. તે અપવાદરૂપે પ્રતિભાશાળી હતો. અભ્યાસ ઉપરાંત, તેણે રમતો ઉપરાંત ચર્ચાઓમાં પણ ઘણું નામ કમાવ્યું, જેમાં હોકી મુખ્ય હતી.

તેમની પસંદગી ઈન્ડિયન સિવિલ સર્વિસ (ICS) માં થઈ હતી. 1928 માં એમ્સ્ટરડેમમાં ઓલિમ્પિક હોકીમાં પ્રથમ સુવર્ણ ચંદ્રક જીતનાર ભારતીય ટીમના કેપ્ટન તરીકે તેઓ નેધરલેન્ડ ગયા હોવાથી તેમની ICS તાલીમને અસર થઈ હતી. પરત ફર્યા બાદ તેને ફરીથી એક વર્ષની ICS તાલીમ પૂર્ણ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું, જે તેણે કરવાનો ઇનકાર કર્યો. જયપાલ સિંહ મુંડાએ હોકી માટે ICSની નોકરી છોડી દીધી હતી, પછી આદિવાસીઓનો અવાજ બન્યો હતો. આદિવાસીઓની હાલત જોઈને તેમણે રાજકારણમાં આવવાનું નક્કી કર્યું.

તેમણે બિહારના શિક્ષણ ક્ષેત્રે યોગદાન આપવા માટે બિહાર કોંગ્રેસના તત્કાલિન અધ્યક્ષ ડૉ.રાજેન્દ્ર પ્રસાદને આ સંદર્ભમાં પત્ર લખ્યો હતો. પરંતુ તેને કોઈ સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો ન હતો. 1938ના છેલ્લા મહિનામાં જયપાલે પટના અને રાંચીની મુલાકાત લીધી હતી. આ પ્રવાસ દરમિયાન આદિવાસીઓની ખરાબ હાલત જોઈને તેમણે રાજકારણમાં આવવાનું નક્કી કર્યું.

જાન્યુઆરી 1938માં, તેમણે આદિવાસી મહાસભાનું પ્રમુખપદ સંભાળ્યું, જેમાં બિહાર સિવાય અલગ ઝારખંડ રાજ્યની સ્થાપનાની માંગ કરવામાં આવી હતી . આ પછી જયપાલ સિંહ દેશના આદિવાસીઓના અધિકારનો અવાજ બન્યા. તેમના જીવનનો શ્રેષ્ઠ સમય ત્યારે આવ્યો જ્યારે તેમણે બંધારણ સભામાં દેશના આદિવાસીઓ વિશે છટાદાર રીતે તેમના વિચારો વ્યક્ત કર્યા. બંધારણ સભામાં ‘અનુસૂચિત જનજાતિ’ (Scheduled Caste)ને બદલે આદિવાસીઓને ‘આદિવાસી આદિવાસી’ કહેવામાં આવ્યા હતા.

આ પણ વાંચો:કાયદાની ઐસી કી તૈસી, વલસાડના કપરાડા તાલુકામાં આદિવાસી યુવતીઓ નાની વયે બને છે માતા

આ પણ વાંચો:જળ, જમીન અને જંગલના રક્ષણ માટે બલિદાન આપનાર આદિવાસી વીરપુરૂષ ; ભગવાન બિરસા મુંડા

આ પણ વાંચો:વિશ્વમાં એવા આદિવાસી સમુદાય છે જે મૃત સ્વજનોના હાડકામાંથી સૂપ બનાવી પીવે છે