BRAZIL NEWS: બ્રાઝિલના રિયો ડી જાનેરોમાં મ્યુઝિયમ ઓફ મોર્ડન આર્ટ ખાતે BRICS દેશોની 17મી શિખર પરિષદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
રવિવારે બ્રાઝિલના રિયો ડી જાનેરોમાં આયોજિત 17મી BRICS શિખર પરિષદમાં, સભ્ય દેશોએ 31 પાના અને 126 મુદ્દાઓનું સંયુક્ત ઘોષણાપત્ર બહાર પાડ્યું. તેમાં પહેલગામ આતંકવાદી હુમલો અને ઈરાન પર ઇઝરાયલી હુમલાની નિંદા કરવામાં આવી હતી.
અગાઉ, 1 જુલાઈના રોજ, ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાના બનેલા ક્વાડ ગ્રુપના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં પહેલગામ હુમલાની નિંદા કરવામાં આવી હતી.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આ સમિટમાં કહ્યું હતું કે પહલગામ આતંકવાદી હુમલો માત્ર ભારત પર જ નહીં પરંતુ સમગ્ર માનવતા પર હુમલો છે. આતંકવાદની નિંદા કરવી એ આપણો સિદ્ધાંત હોવો જોઈએ, સુવિધા નહીં. આ સાથે, તેમણે નવા વિશ્વ વ્યવસ્થાની માંગ પણ ઉઠાવી.
PMએ કહ્યું, ’20મી સદીમાં રચાયેલી વૈશ્વિક સંસ્થાઓ 21મી સદીના પડકારોનો સામનો કરવામાં અસમર્થ છે. AI ના યુગમાં, ટેકનોલોજી દર અઠવાડિયે અપડેટ થાય છે, પરંતુ વૈશ્વિક સંસ્થાઓ 80 વર્ષમાં એક પણ વાર અપડેટ થતી નથી. 20મી સદીના ટાઇપરાઇટર 21મી સદીનું સોફ્ટવેર ચલાવી શકતા નથી.’
બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિએ આધુનિક કલા સંગ્રહાલયમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીનું સ્વાગત કર્યું.
PM મોદી, બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુલા દા સિલ્વા અને BRICS દેશોના નેતાઓએ ગ્રુપ ફોટો માટે પોઝ આપ્યો.
ભારતીય મૂળના લોકોએ પીએમ મોદીનું બ્રાઝિલ પહોંચતાની સાથે જ એરપોર્ટ પર સ્વાગત કર્યું.
PM મોદીનું રવિવારે રિયો ડી જાનેરોના ગેલેઓ એરપોર્ટ પર સ્વાગત કરવામાં આવ્યું.
BRICS સંયુક્ત ઘોષણાના મુખ્ય મુદ્દાઓ…
નવા સભ્ય અને ભાગીદાર દેશો:
ઇન્ડોનેશિયાને BRICSનું પૂર્ણ સભ્ય બનાવવામાં આવ્યું. બેલારુસ, બોલિવિયા, કઝાકિસ્તાન, ક્યુબા, નાઇજીરીયા, મલેશિયા, થાઇલેન્ડ, વિયેતનામ, યુગાન્ડા અને ઉઝબેકિસ્તાનને BRICS ભાગીદાર દેશો તરીકે સમાવવામાં આવ્યા હતા.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ભારત અને બ્રાઝિલની ભૂમિકા: ચીન અને રશિયાએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં, ખાસ કરીને સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) માં ભારત અને બ્રાઝિલ માટે મોટી ભૂમિકાને ટેકો આપ્યો.
આબોહવા પરિવર્તન અને COP30: BRICS દેશોએ COP30 ની સફળતા માટે પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી, જે UNFCCC અને પેરિસ કરારને અમલમાં મૂકવામાં મદદ કરશે. 2028 માં COP33 ની યજમાની માટે ભારતની ઉમેદવારીનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું.
BRICS અધ્યક્ષતા: 2025 માં બ્રાઝિલનું પ્રમુખપદ પ્રશંસા કરવામાં આવ્યું. 2026 માં BRICS અધ્યક્ષપદ સંભાળવા અને 18મા BRICS સમિટનું આયોજન કરવા માટે ભારતને સમર્થન આપવામાં આવ્યું.
ગેરકાયદેસર પ્રતિબંધોની નિંદા: BRICS દેશો આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને UN ચાર્ટરની વિરુદ્ધ એકપક્ષીય પ્રતિબંધોની નિંદા કરે છે.
વૈશ્વિક વેપાર: એકપક્ષીય ટેરિફ લાદવાના નિર્ણયો પર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી, જે વિશ્વ વેપાર સંગઠન (WTO) ના નિયમોની વિરુદ્ધ છે. વિકાસશીલ દેશો સાથે ભેદભાવ વિનાના વ્યવહાર સહિત પારદર્શક, વધુ સમાવિષ્ટ વેપાર પ્રણાલી માટે ટેકો વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો.
આતંકવાદ સામે એકતા: આતંકવાદને કોઈપણ ધર્મ, દેશ, સભ્યતા અથવા વંશીય જૂથ સાથે જોડવાનો અસ્વીકાર કરવામાં આવ્યો. 22 એપ્રિલે જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા અને ઈરાન પર ઇઝરાયલી હુમલાની સખત નિંદા કરવામાં આવી હતી. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા નિયુક્ત આતંકવાદીઓ અને આતંકવાદી સંગઠનો સામે નક્કર કાર્યવાહીની માંગ કરવામાં આવી હતી. આતંકવાદ સામે શૂન્ય સહિષ્ણુતા અને બેવડા ધોરણોનો અસ્વીકાર પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
બિગ કેટ્સ એલાયન્સ: ભારતની ‘ઇન્ટરનેશનલ બિગ કેટ્સ એલાયન્સ’ પહેલ, જેનો હેતુ દુર્લભ પ્રજાતિઓ, ખાસ કરીને મોટી બિલાડીઓ (દા.ત. સિંહ, વાઘ) ના સંરક્ષણ માટે સહયોગ કરવાનો છે, તેનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.
ન્યૂ ડેવલપમેન્ટ બેંક (NDB): ગ્લોબલ સાઉથમાં વિકાસ અને આધુનિકીકરણમાં તેની વધતી જતી ભૂમિકા માટે NDBની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. એવું કહેવાય છે કે સ્થાનિક ચલણ ધિરાણ, નવીનતા અને ટકાઉ વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ માટે બેંકનો ટેકો વધારવામાં આવશે.
મોદીએ કહ્યું – ગ્લોબલ સાઉથ બેવડા ધોરણોનો શિકાર
વડાપ્રધાનએ કહ્યું, ‘ગ્લોબલ સાઉથના દેશો ઘણીવાર બેવડા ધોરણોનો ભોગ બન્યા છે. વિકાસ હોય, સંસાધનો હોય કે સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ હોય, ગ્લોબલ સાઉથને ક્યારેય પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી નથી. તેમના વિના, વૈશ્વિક સંસ્થાઓ સિમ કાર્ડવાળા મોબાઇલ ફોન જેવી છે પરંતુ નેટવર્ક નથી.’
PM મોદીએ વધુમાં કહ્યું, ‘જે દેશો વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં વધુ યોગદાન આપે છે તેમને નિર્ણય લેવાનો અધિકાર નથી. આ ફક્ત પ્રતિનિધિત્વનો પ્રશ્ન નથી પણ વિશ્વસનીયતા અને અસરકારકતાનો પણ પ્રશ્ન છે.’
17મી BRICS સમિટ બ્રાઝિલના રિયો ડી જાનેરોમાં યોજાઈ રહી છે. પીએમ મોદીએ તેમાં ભાગ લીધો છે. તેઓ આજથી બ્રાઝિલના 3 દિવસના પ્રવાસે છે. આ વખતે બ્રિક્સનો એજન્ડા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)નો યોગ્ય ઉપયોગ, આબોહવા કાર્યવાહી, વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય જેવા મુદ્દાઓ છે.
મોદી 12મી વખત બ્રિક્સ સમિટમાં હાજરી આપવા પહોંચ્યા મોદી 12મી વખત બ્રિક્સ સમિટમાં હાજરી આપી રહ્યા છે. તેઓ ઘણા બ્રિક્સ સભ્ય દેશોના નેતાઓ સાથે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો પણ કરશે. તેઓ બે દિવસની રાજ્ય મુલાકાતે રાજધાની બ્રાઝિલિયાની પણ મુલાકાત લેશે. બ્રાઝિલિયામાં, પીએમ મોદી રાષ્ટ્રપતિ લુલા દા સિલ્વા સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક કરશે.
ભારત બ્રિક્સમાં સરહદ પાર આતંકવાદ અંગે પણ પોતાની ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી શકે છે. મોદી એક… 2 જુલાઈથી 10 જુલાઈ સુધી પાંચ દેશોની મુલાકાત. તેઓ ઘાના, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો, આર્જેન્ટિનાની મુલાકાત લીધા બાદ રવિવારે સવારે બ્રાઝિલ પહોંચ્યા.
BRICS શું છે?
BRICS એ 11 મુખ્ય ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓનો સમૂહ છે. તેમાં બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઈરાન, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), સાઉદી અરેબિયા અને ઇન્ડોનેશિયાનો સમાવેશ થાય છે.
તેનો ઉદ્દેશ્ય આ દેશો વચ્ચે આર્થિક, રાજકીય અને સામાજિક સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. શરૂઆતમાં, તેમાં 4 દેશોનો સમાવેશ થતો હતો, જેને BRIC કહેવામાં આવતું હતું. આ નામ 2001 માં ગોલ્ડમેન સૅક્સના અર્થશાસ્ત્રી જીમ ઓ’નીલે આપ્યું હતું.
પછી તેમણે કહ્યું કે આવનારા દાયકાઓમાં બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત અને ચીન વૈશ્વિક અર્થતંત્રને ચલાવશે. બાદમાં આ દેશોએ સાથે મળીને આ નામ અપનાવ્યું.
BRICS બનાવવાની જરૂરિયાત અને આગળની સફર
સોવિયેત યુનિયનના પતન પછી અને 2000 ના દાયકાની શરૂઆતમાં, વિશ્વ અર્થતંત્ર પશ્ચિમી દેશોના હાથમાં હતું. યુએસ ડોલર અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓએ નિર્ણયો લીધા.
આ અમેરીકન વર્ચસ્વ ઘટાડવા માટે, રશિયા, ભારત, ચીન અને બ્રાઝિલ BRIC તરીકે ભેગા થયા, જે પાછળથી BRICS બન્યા. આ દેશોનો ઉદ્દેશ્ય ગ્લોબલ સાઉથ, એટલે કે વિકાસશીલ અને ગરીબ દેશોના અવાજને મજબૂત બનાવવાનો હતો.
2008-2009 માં, જ્યારે પશ્ચિમી દેશો આર્થિક કટોકટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા, ત્યારે BRICS દેશોની અર્થવ્યવસ્થા ઝડપથી વિકસી રહી હતી.
નાણાકીય કટોકટી પહેલા, પશ્ચિમી દેશો વિશ્વ અર્થતંત્રના 60% થી 80% પર નિયંત્રણ રાખતા હતા, પરંતુ મંદી દરમિયાન, BRICS દેશોના આર્થિક વિકાસએ દર્શાવ્યું કે તેમની પાસે ઝડપથી વિકાસ કરવાની અને પશ્ચિમી દેશો સાથે સ્પર્ધા કરવાની ક્ષમતા છે.
2009 માં રશિયાના યેકાટેરિનબર્ગમાં યોજાયેલી એક બેઠકમાં, BRICS દેશોએ બહુધ્રુવીય વિશ્વની કલ્પના કરી હતી, જ્યાં પશ્ચિમી દેશોની આર્થિક પકડ નબળી હતી અને બધા દેશોને સમાન અધિકારો હતા.
2014 માં, BRICS એ એક મોટું પગલું ભર્યું અને ન્યૂ ડેવલપમેન્ટ બેંકની રચના કરી, જે માળખાગત સુવિધાઓ માટે ભંડોળ પૂરું પાડે છે. આ સાથે, એક રિઝર્વ ફંડ પણ બનાવવામાં આવ્યું હતું જેથી આર્થિક કટોકટીના સમયમાં આ દેશોને યુએસ ડોલર પર આધાર ન રાખવો પડે.
બ્રિક્સ સમિટ શા માટે બ્રાઝિલમાં ખાસ યોજાઈ રહી છે?
બ્રિક્સ સમિટ 2025 બ્રાઝિલના રિયો ડી જાનેરોમાં ‘ગ્લોબલ ઓર્ડર માટે ગ્લોબલ સાઉથનું સહયોગ’ થીમ હેઠળ યોજાઈ રહી છે.
આ બેઠકમાં પહેલીવાર 11 સભ્ય દેશો ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ ઉપરાંત 13 ભાગીદાર દેશો પણ ભાગ લઈ રહ્યા છે.
બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુલા દા સિલ્વા બ્રિક્સને પશ્ચિમ વિરોધી સંગઠનને બદલે એક સમાવેશી સંગઠન તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેનો હેતુ સમાવેશી વિકાસ, ખાદ્ય સુરક્ષા અને આબોહવા ન્યાય જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવાનો છે.
બ્રિક્સ સમિટ 2025 નું ધ્યાન 3 મુદ્દાઓ પર રહેશે-
પ્રથમ- ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ચુકવણી પ્રણાલી
બીજું- કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) માટેના નિયમો
ત્રીજું- સભ્ય દેશોમાં સ્થાનિક ચલણોમાં વેપાર
BRICS પશ્ચિમી દેશો માટે એક પડકાર છે
છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી, BRICS દેશોમાં SWIFT ચુકવણી પ્રણાલી જેવી પોતાની ચુકવણી પ્રણાલી બનાવવા અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. જો કે, આ અંગે હજુ સુધી કોઈ સર્વસંમતિ થઈ નથી અને કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી.
2023 માં, બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુલા દા સિલ્વાએ એક સમિટ દરમિયાન કહ્યું હતું કે BRICS દેશોને વેપાર માટે એક નવી ચલણ બનાવવાની જરૂર છે. તેમણે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે આપણે ડોલરમાં વેપાર કેમ કરી રહ્યા છીએ.
BRICS દેશો દ્વારા પોતાની ચુકવણી પ્રણાલી અને ચલણ બનાવવાનો વિચાર હંમેશા પશ્ચિમી દેશો, ખાસ કરીને યુએસ માટે ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે.
શપથ લેતા પહેલા જ, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં ચેતવણી આપી હતી કે જો BRICS દેશોએ આવું કર્યું, તો તેમને 100% ટેરિફનો સામનો કરવો પડશે. ટ્રમ્પે તેને યુએસ ડોલરને નબળા પાડવાનું કાવતરું ગણાવ્યું હતું.
જોકે, આ બધા વચ્ચે, ભારતે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે. ડિસેમ્બર 2024 માં કતારની રાજધાની દોહામાં એક ફોરમમાં બોલતા, જયશંકરે કહ્યું હતું કે ભારતને યુએસ ડોલરને નબળો પાડવામાં કોઈ રસ નથી.
આ પણ વાંચો:પટના ફાયરિંગ કેસમાં પોલીસે ઘરમાં છુપાયેલા ચાર ગુનેગારોને ઝડપી લીધા,ઓપરેશન સરેન્ડર સમાપ્ત
આ પણ વાંચો:પટનામાં ખોદવામાં આવ્યું 500 વર્ષ જૂનું શિવ મંદિર, જમીન ધસી પડવાના કારણે આવ્યું સામે
આ પણ વાંચો:NIT પટનામાં વિદ્યાર્થીની આત્મહત્યા બાદ કેમ્પસમાં હોબાળો, હોસ્ટેલના રૂમમાંથી મળી સુસાઈડ નોટ
