કેન્દ્રીય શહેર ગઝનીના રસ્તાની બાજુમાં આવેલું ભૌગોલિક રીતે મહત્વનું અર્જુ ગામ ઘણા વર્ષોથી યુદ્ધનું મેદાન રહ્યું છે. હવે અહીં બધું જ અસ્તવ્યસ્ત છે.
યુદ્ધગ્રસ્ત અફઘાન ગામ આરજૂમાં આર્થિક સંકટને કારણે જાવેદે પોતાનું ઘર બનાવવાની આશા છોડી દીધી છે. તાલિબાન લડવૈયાઓ આ નાના ગામમાં અને તેની આસપાસ સરકારી દળો સાથે પાંચ વખત લડ્યા છે. જાવેદના કહેવા પ્રમાણે, “દિવસ-રાત ફાયરિંગ ચાલુ રહ્યું અને અમારું ઘર ફાયરિંગની વચ્ચે હતું.” જાવેદ અને તેનો પરિવાર હજુ પણ તેમના સંબંધીના ઘરે આશરો લઈ રહ્યા છે. તેમની પાસે પોતાનું ઘર બનાવવા માટે પૂરતા પૈસા નથી.
તેની દુકાન પાછું પાછું લાવવા માટે તેના પર પહેલેથી જ લગભગ 160,000 અફઘાની દેવાના છે. જાવેદ ઈચ્છે છે કે કોઈ NGO કે સરકાર તેની મદદ કરે. આ વર્ષે ભીષણ યુદ્ધ લડ્યા પછી, આરજુ ગામના કેટલાક બચી ગયેલા લોકોએ પણ જૂનમાં ઘર છોડી દીધું. બે મહિના પછી, અફઘાનિસ્તાન તાલિબાનના હાથમાં આવી ગયું અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની સંપત્તિ ફ્રીઝ થવાથી આર્થિક કટોકટી સર્જાઈ. આ સમસ્યાની સાથે વિનાશક દુષ્કાળે ખાદ્યપદાર્થોની ગંભીર અછત પણ ઊભી કરી છે.
સંઘર્ષની કિંમત ચૂકવતા ગ્રામજનો
અર્જુ જેવા ગ્રામીણ વિસ્તારો અફઘાનિસ્તાનમાં બે દાયકાથી ચાલેલા સંઘર્ષનો ભોગ બન્યા છે. નાટો, યુએસ સૈનિકો, અફઘાન સરકાર અને તાલિબાન વચ્ચેની લડાઈમાં હજારો નાગરિકો માર્યા ગયા છે. શાંતિની સ્થાપના સાથે, કેટલાક પરિવારો હવે ધીમે ધીમે આરજુમાં પાછા આવી રહ્યા છે અને તેમના ઘરો ફરીથી બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
અફઘાન દળો અને બળવાખોરો વચ્ચેના ગોળીબારમાં આરઝૂ ગામની 55 વર્ષીય લેલોમાએ તેની પુત્રી ગુમાવી હતી. તેના પતિને માથામાં ગોળી વાગી હતી, પરંતુ તે હવે કામ કરી શકશે નહીં. પ્રથમ વખત જ્યારે તેનું ઘર યુદ્ધમાં નાશ પામ્યું હતું, ત્યારે તેણે તેને ફરીથી બનાવ્યું, પરંતુ આ વખતે તેની પાસે તેના સમારકામ માટે પૈસા નથી.
દેવું ચૂકવવા માટે પૈસા નથી
સ્થાનિક ગર્લ્સ સ્કૂલના 65 વર્ષીય શિક્ષક રફીઉલ્લાએ જણાવ્યું હતું કે લડાઈ દરમિયાન તેમની પુત્રીને ગોળી મારી દેવામાં આવી હતી. જો કે શાળામાં વર્ગો ફરી શરૂ થઈ ગયા છે અને રફીઉલ્લાહ તેના વિદ્યાર્થીઓમાં પાછા ફરવાથી ખુશ છે, પરંતુ તે તેની પુત્રીની ખોટનું દુઃખ ભૂલી શક્યો નથી. શાળાનો વાદળી દરવાજો ડઝનેક ગોળીઓથી છલોછલ છે, બારીઓ તૂટેલી છે અને દિવાલો પર દારૂગોળો છવાયેલો છે. તાજેતરના યુદ્ધમાં આ ગામના 40 નાગરિકો માર્યા ગયા છે.
ગામના રહેવાસી નકીબ અહેમદ કહે છે, “હવે અમે ખેતી કરી શકતા નથી કે અમારા ઢોરનો ઉપયોગ કરી શકતા નથી. તેઓ હવે ચાલ્યા ગયા છે. તેમની દેખભાળ કરવાવાળું કોઈ નથી.” શિયાળા માટે કોઈ ખાદ્યપદાર્થો ન હોવાને કારણે, કેટલાક લોકો ગઝની અથવા પાકિસ્તાન અને ઈરાનમાં દૈનિક વેતન બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. પરંતુ ઘણા લોકો માત્ર સરકારી મદદ અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય સહાયની અપેક્ષા રાખે છે. “અમારી પાસે ટકી રહેવાનો બીજો કોઈ રસ્તો નથી. ઘણા પરિવારો પર દેવું છે અને તે ચૂકવી શકતા નથી,”
