China News : ચીનના તિબેટ વિસ્તારમાં 7.0ની તીવ્રતાના શક્તિશાળી ભૂકંપ (Tibet Earthquake)ના આંચકાથી લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો. ભારતીય સમય મુજબ રાત્રે આશરે 8:03 વાગ્યે ભૂકંપ નોંધાયો હોવાની માહિતી સામે આવી હતી. ભૂકંપના આંચકા તિબેટની રાજધાની લ્હાસા સુધી અનુભવાયા હોવાનું જણાવાયું હતું. જોકે, ભૂકંપના કેન્દ્રબિંદુની ઊંડાઈ અંગે વિવિધ ભૂકંપ નિરીક્ષણ એજન્સીઓના અહેવાલોમાં અલગ-અલગ વિગતો આપવામાં આવી હતી. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર, ભૂકંપથી થયેલા જાનમાલના નુકસાન અંગે તાત્કાલિક સ્પષ્ટતા થઈ શકી નહોતી.
ભૂકંપના કેન્દ્રબિંદુ અને તીવ્રતા અંગે અલગ-અલગ અહેવાલ
ચીનના ભૂકંપ (China Earthquake)નેટવર્ક કેન્દ્ર (CENC)ના અહેવાલ મુજબ, સ્થાનિક સમય પ્રમાણે રાત્રે 10:33 વાગ્યે ઉત્તરી તિબેટના નાગચૂ વિસ્તાર નજીક ભૂકંપના આંચકા (Tibet Earthquake)નોંધાયા હતા. તેનું કેન્દ્રબિંદુ લ્હાસા (Lhasa Earthquake)થી આશરે 400 કિલોમીટર દૂર આવેલા પર્વતીય વિસ્તારમાં હોવાનું જણાવાયું હતું. આ વિસ્તાર સમુદ્ર સપાટીથી આશરે 4,864 મીટરની ઊંચાઈ પર આવેલો છે.
નેશનલ સેન્ટર ફોર સીસ્મોલોજી (NCS) દ્વારા ભૂકંપની ઊંડાઈ 173 કિલોમીટર હોવાનું જણાવાયું હતું, જ્યારે અન્ય ભૂકંપ નિરીક્ષણ એજન્સીઓના અહેવાલોમાં ઊંડાઈ આશરે 10 કિલોમીટર દર્શાવવામાં આવી હતી. આથી ભૂકંપની ચોક્કસ ઊંડાઈ અને અન્ય વિગતોની પુષ્ટિ માટે સત્તાવાર માહિતી મહત્ત્વપૂર્ણ બની છે.
જાનમાલના નુકસાન અંગે સત્તાવાર માહિતીની રાહ
ભૂકંપની તીવ્રતાને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રભાવિત વિસ્તારની સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી હતી. જોકે, પ્રારંભિક અહેવાલોમાં મોટા પાયે જાનમાલનું નુકસાન થયું હોવાની પુષ્ટિ મળી નહોતી. પર્વતીય વિસ્તારમાં આવેલા ભૂકંપના કારણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો સુધી પહોંચવું અને નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવું પડકારજનક બની શકે છે.
અધિકારીઓ દ્વારા નુકસાન અંગેની માહિતી એકત્ર કરવામાં આવે ત્યારે જ પરિસ્થિતિની વાસ્તવિક ગંભીરતા સ્પષ્ટ થઈ શકે છે. હાલ ભૂકંપના કારણે કેટલા વિસ્તારોમાં અસર થઈ અને કોઈ ઇમારતો કે માળખાંને નુકસાન પહોંચ્યું કે નહીં તે અંગે સત્તાવાર વિગતો મહત્ત્વની રહેશે.
2010ના વિનાશક ભૂકંપની યાદ તાજી
તિબેટની આસપાસનો વિસ્તાર ભૂકંપ (Seismic Zone)ની દૃષ્ટિએ સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. વર્ષ 2010માં પડોશી કિંગહાઈ પ્રાંતના યુશુ વિસ્તારમાં 7.1ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. આ દુર્ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા 2,698 લોકોનાં મોત થયાં હતાં, જ્યારે આશરે 300 લોકો ગુમ થયા હતા. આ ઘટનાએ સમગ્ર વિસ્તારમાં ભૂકંપની વિનાશક અસર અંગે ગંભીર ચિંતા ઊભી કરી હતી.
ઇન્ડિયન અને યુરેશિયન પ્લેટની ટક્કરથી ભૂકંપનું જોખમ
ભૂગર્ભશાસ્ત્રીઓના મતે, તિબેટનો વિસ્તાર ઇન્ડિયન ટેક્ટોનિક પ્લેટ અને યુરેશિયન ટેક્ટોનિક પ્લેટની જટિલ ભૂગર્ભીય ક્રિયાઓથી પ્રભાવિત છે. આ બંને પ્લેટોની સતત હિલચાલ અને અથડામણને કારણે પૃથ્વીના પેટાળમાં દબાણ એકત્ર થાય છે. જ્યારે આ દબાણ અચાનક મુક્ત થાય છે ત્યારે ભૂકંપ સર્જાય છે.
તિબેટ અને આસપાસના હિમાલયના વિસ્તારોમાં આ ભૂગર્ભીય પ્રક્રિયાઓને કારણે ભૂકંપનું જોખમ રહે છે. આ ઉપરાંત, ગ્લેશિયરોનું પીગળવું, ભૂસ્ખલન અને હવામાનમાં થતા ફેરફારો પણ પર્વતીય વિસ્તારોની કુદરતી આપત્તિઓ સામેની સંવેદનશીલતા વધારી શકે છે.
ગ્લેશિયર પીગળવા અને પૂરનો વધતો ખતરો
તિબેટ અને કિંગહાઈના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારો પર્યાવરણીય ફેરફારોને કારણે પણ ચર્ચામાં રહે છે. વધતું તાપમાન અને ગ્લેશિયરોમાં થતા ફેરફારોને કારણે કેટલીક જગ્યાએ અચાનક પૂર અને ભૂસ્ખલનનું જોખમ વધી શકે છે. આ વિસ્તારમાંથી બ્રહ્મપુત્રા સહિતની મહત્ત્વપૂર્ણ નદીઓ વહેતી હોવાથી અહીં સર્જાતી કુદરતી આપત્તિઓની અસર સરહદ પારના વિસ્તારો સુધી પહોંચી શકે છે.
આથી તિબેટમાં આવેલા શક્તિશાળી ભૂકંપ (Tibet Earthquake)બાદ જાનમાલના નુકસાન અંગેની સત્તાવાર માહિતી, પ્રભાવિત વિસ્તારોની સ્થિતિ અને રાહત-બચાવ કામગીરી પર નજર રાખવી મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
