નવી દિલ્હીઃ ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)નો અંદાજ છે કે સપ્ટેમ્બર દરમિયાન લા નીના (La Nina) સક્રિય થવાની ધારણા છે. આ ઘટના, ચોમાસાની ઋતુના અંતે બનતી હોય છે, તે સંભવિતપણે શિયાળાની તીવ્ર પરિસ્થિતિઓની ચેતવણી આપે છે. સામાન્ય રીતે, લા નીના શિયાળા દરમિયાન, તાપમાનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળે છે, જે મોટાભાગે વરસાદમાં વધારો સાથે હોય છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, ચોમાસાના છેલ્લા અઠવાડિયામાં અથવા તેના અંત પછી જ લા નીના સ્થિતિ વિકસિત થશે. એટલે કે, લા નીનાને કારણે ચોમાસું બિનઅસરકારક હતું, પરંતુ જો શિયાળાની શરૂઆત પહેલાં લા નીનાની સ્થિતિ ઊભી થાય તો ડિસેમ્બરના મધ્યથી જાન્યુઆરી સુધી સખત શિયાળો રહેશે. હવામાન વિભાગનો અંદાજ છે કે સપ્ટેમ્બરથી નવેમ્બર દરમિયાન લા નીના બનવાની 66 ટકા સંભાવના છે. નવેમ્બરથી જાન્યુઆરી 2025 દરમિયાન શિયાળા દરમિયાન ઉત્તર ગોળાર્ધમાં તે રહેવાની શક્યતા 75 ટકાથી વધુ છે.

હાલમાં, પશ્ચિમ પેસિફિક મહાસાગરમાં સપાટીનું તાપમાન સરેરાશ કરતા વધારે છે, જ્યારે પૂર્વીય પેસિફિક મહાસાગરમાં તાપમાન સરેરાશની નજીક અથવા નીચે રહે છે. બંને છેડે તાપમાન વચ્ચેનો તફાવત શૂન્યની નજીક હોવાથી, ENSO તટસ્થ સ્થિતિ પ્રવર્તે છે. IMDના જણાવ્યા અનુસાર, લા નીના પરિસ્થિતિઓની ઘટનામાં વિલંબ થયો છે.

સામાન્ય રીતે 15 ઓક્ટોબર સુધીમાં દેશમાંથી ચોમાસું વિદાય લે છે. આવી સ્થિતિમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાને અસર થવાની શક્યતા નથી. હવે તે સપ્ટેમ્બર અને નવેમ્બર વચ્ચે વિકાસ કરી શકે છે. ઓક્ટોબરના અંતથી ઉત્તર-પૂર્વ ચોમાસું દક્ષિણ ભારતમાં આવે છે, તે લા નીનાથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે.

લા નીના, જેનો સ્પેનિશમાં અનુવાદ ‘એક છોકરી’ થાય છે, તે અલ નીનોથી વિરુદ્ધ છે અને સંપૂર્ણપણે વિપરીત વાતાવરણના વર્તન માટે જવાબદાર છે. લા નીના ઘટના દરમિયાન, એક મજબૂત પૂર્વીય પ્રવાહ સમુદ્રના પાણીને પશ્ચિમ તરફ લઈ જાય છે, જેના કારણે સમુદ્રની સપાટી ઠંડી થાય છે, ખાસ કરીને વિષુવવૃત્તીય પેસિફિકમાં. આ ઘટના અલ નીનોથી વિપરીત છે, જેનો અર્થ સ્પેનિશમાં ‘એક નાનો છોકરો’ થાય છે અને જ્યારે વેપાર પવન નબળો પડે છે ત્યારે ગરમ પાણી ફરી પૂર્વ તરફ યુએસના પશ્ચિમ કિનારા તરફ જાય છે.

લા નીના અને અલ નીનો એ બંને સમુદ્રી અને વાતાવરણીય ઘટના છે જે સામાન્ય રીતે એપ્રિલ અને જૂન વચ્ચે શરૂ થાય છે અને ઓક્ટોબર અને ફેબ્રુઆરી સુધીમાં વેગ મેળવે છે. જો કે આ આબોહવાની ઘટનાઓ સામાન્ય રીતે 9-12 મહિના સુધી ચાલે છે, કેટલીકવાર તે બે વર્ષ સુધી ચાલુ રહી શકે છે. સામાન્ય સ્થિતિમાં, વેપાર પવનો વિષુવવૃત્ત સાથે પશ્ચિમ તરફ વહે છે, દક્ષિણ અમેરિકાથી એશિયા સુધી ગરમ પાણી વહન કરે છે. ગરમ પાણીના વિસ્થાપનને કારણે, સમુદ્રના ઊંડાણમાંથી ઠંડુ પાણી વધે છે, જેના કારણે સંતુલન જળવાઈ રહે છે.

આ પણ વાંચો: ગુજરાતીઓના ગાત્રો ધ્રૂજાવતી અંબાલાલની ઠંડીની આગાહી

આ પણ વાંચો: ગુજરાતમાં અચાનક વાતાવરણમાં પલટો થતા ઠંડીમાં થયો વધારો, આગામી દિવસોમાં કાતિલ ઠંડીની આગાહી

આ પણ વાંચો: ઉ.ભારતમાં હાડ થીજવતી ઠંડી, કાશ્મીરમાં હિમવર્ષાનો માહોલ, હજી બે દિવસ ઠંડીની આગાહી, કાતિલ ઠંડીની શકયતા વ્યકત કરાઇ, હવામાન વિભાગ દ્વારા કરાઈ જાહેરાત