Bihar News: બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી માટે મતદાન 6 અને 11 નવેમ્બરના રોજ યોજાશે. બિહારમાં 40 વર્ષ પછી બે તબક્કામાં મતદાન થઈ રહ્યું છે. પ્રથમ તબક્કામાં 121 બેઠકો પર અને બીજા તબક્કામાં 122 બેઠકો પર મતદાન થશે.
આદર્શ આચારસંહિતા લાગુ થયાને બરાબર એક મહિનો વીતી ગયો છે, મતદાનના પહેલા તબક્કા સુધી. છેલ્લી ત્રણ ચૂંટણીઓ પર નજર કરીએ તો, મગધ અને શાહાબાદ બિહારમાં સૌપ્રથમ મતદાન કરનારા હતા. આનો અર્થ એ થયો કે દક્ષિણ બિહારની મોટાભાગની બેઠકોનો પ્રથમ તબક્કામાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ વખતે, પ્રથમ તબક્કામાં ઉત્તર બિહારના તિરુવનંતપુરમ, મિથિલા અને કોસી પ્રદેશોની બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે.
NDA મજબૂત સ્થિતિ ધરાવતા વિસ્તારોમાં મતદાન પહેલા થશે. દરભંગા, મધેપુરા, સહરસા, ખાગરિયા, ગોપાલગંજ, મુંગેર અને નાલંદામાં મતદાન થશે, જ્યાં NDA મજબૂત સ્થિતિમાં છે.
દરભંગામાં 10 માંથી 9 બેઠકો, સમસ્તીપુરમાં 10 માંથી 5 બેઠકો, નાલંદામાં 7 માંથી 6 બેઠકો, શેખપુરામાં 2 માંથી 1 બેઠકો, મુંગેરમાં 3 માંથી 2 બેઠકો, ખાગરિયામાં 4 માંથી 2 બેઠકો, મધેપુરામાં 4 માંથી 2 બેઠકો અને સહરસામાં 4 માંથી 3 બેઠકો NDA પાસે છે.
પ્રથમ તબક્કામાં 121 બેઠકોમાંથી 70 બેઠકો તિરુટ અને મિથિલા પ્રદેશોમાં છે. NDA પાસે આમાંથી 39 બેઠકો છે. બીજા તબક્કામાં મગધ, અંગ પ્રદેશ અને શાહબાદના મોટાભાગના જિલ્લાઓમાં મતદાન થશે. જોકે, અંગ પ્રદેશના મુંગેર, શાહબાદમાં બક્સર, કોસીમાં સહરસા, મગધમાં નાલંદા અને શેખપુરામાં પહેલા તબક્કામાં મતદાન થશે. NDA અહીં સારી સ્થિતિમાં છે.
તિરુથમાં 64 વિધાનસભા બેઠકો છે. આમાંથી NDA પાસે 36 અને મહાગઠબંધન પાસે 28 બેઠકો છે. મિથિલામાં 46 બેઠકોમાંથી, NDA પાસે 30 અને મહાગઠબંધન પાસે 15 બેઠકો છે.
2020 ની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ અંગે, પ્રથમ તબક્કામાં, NDA પાસે 121 માંથી 59 બેઠકો છે, અને મહાગઠબંધન પાસે 61 બેઠકો છે. બીજા તબક્કામાં, NDA પાસે 122 માંથી 66 બેઠકો છે, અને મહાગઠબંધન પાસે 49 બેઠકો છે.
આનો અર્થ શું છે?
“આ વખતે, મહાગઠબંધનના ગઢને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે. બીજા તબક્કામાં અરવલ, ઔરંગાબાદ, ગયા, જહાનાબાદ અને મગધમાં મતદાન થશે, અને શાહાબાદના નવાદા, કૈમૂર અને રોહતાસમાં મતદાન થશે. પહેલા તબક્કામાં બક્સર, ભોજપુર, નાલંદા અને પટણામાં મતદાન થશે.” સારણ અને તિરુટમાં પણ આવા જ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.
સરહદી જિલ્લાઓમાં બીજા તબક્કામાં એક સાથે મતદાન. બિહારના નકશા પર નજર કરીએ તો, મધ્ય બિહારના જિલ્લાઓને પ્રથમ તબક્કામાં સમાવવામાં આવ્યા છે. બીજા તબક્કામાં સરહદી જિલ્લાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. બિહારના આઠ જિલ્લાઓ નેપાળની સરહદે, ત્રણ જિલ્લાઓ પશ્ચિમ બંગાળની સરહદે અને આઠ જિલ્લાઓ ઉત્તર પ્રદેશની સરહદે છે. બીજા તબક્કામાં આ જિલ્લાઓમાં એક સાથે મતદાન થશે. આનાથી અર્ધલશ્કરી દળો અને ચૂંટણી પક્ષો માટે હિલચાલની મુશ્કેલીઓ ઓછી થશે, જેનાથી તેઓ બીજા તબક્કામાં સરળતાથી મતવિસ્તારો સુધી પહોંચી શકશે.
નિષ્ણાતો બે કારણો ટાંકે છે. સીમાંચલ પ્રદેશ પશ્ચિમ બંગાળ તેમજ બાંગ્લાદેશની સરહદે છે. ભાજપ અહીં ઘૂસણખોરીનો મુદ્દો ઉઠાવી રહી છે. તેથી, આ વિસ્તાર સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. ઝારખંડની સરહદે આવેલા બિહારના જમુઈ, બાંકા અને નવાદા વિસ્તારો નક્સલવાદી પ્રવૃત્તિઓને કારણે સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે. તેથી, અહીં સુરક્ષા વધારવાની જરૂર પડશે.
ઓછા તબક્કામાં મતદાન કરવું કેટલું મોટું પડકાર છે? અમે ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર એસવાય કુરેશીને પૂછ્યું કે બે તબક્કામાં ચૂંટણી યોજવામાં ચૂંટણી પંચને કયા પડકારોનો સામનો કરવો પડશે. એસવાય કુરેશી સમજાવે છે, “હિંસા અને બૂથ-સ્તરીય અશાંતિને કારણે બિહારમાં ચૂંટણીઓ અનેક તબક્કામાં યોજાતી હતી. હવે, અર્ધલશ્કરી દળોના આગમન સાથે, પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં આવી ગઈ છે.”
કુરેશી 2010 ની એક ઘટના યાદ કરે છે, જ્યારે તેઓ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર હતા. મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે તેને કહ્યું હતું કે જો તે 10 તબક્કામાં ચૂંટણીઓ કરાવે, તો પણ તેને દરેક બૂથ પર અર્ધલશ્કરી દળો તૈનાત કરવા પડશે. આનો અર્થ એ થયો કે તેને શાંતિપૂર્ણ અને ન્યાયી ચૂંટણી યોજવા માટે પોતાની પોલીસ પર વિશ્વાસ નહોતો.
અર્ધલશ્કરી દળોની 80-100 કંપનીઓની જરૂર પડશે. “ચૂંટણી પંચ પાસે બે તબક્કામાં મતદાન કરવા માટે EVM થી લઈને કર્મચારીઓ સુધી બધું જ છે. એકમાત્ર પડકાર અર્ધલશ્કરી દળોનો છે.” જો બે તબક્કામાં ચૂંટણીઓ યોજાય, તો બિહારને અર્ધલશ્કરી દળોની 80 થી 100 કંપનીઓની જરૂર પડશે. હાલમાં, દેશમાં ક્યાંય ચૂંટણીઓ યોજાઈ રહી નથી, તેથી આ દળ સરળતાથી મેળવી શકાય છે. એક કંપનીમાં 80 થી 85 સૈનિકો હોય છે.
આચારસંહિતા હેઠળ દિવસોની સંખ્યા ઘટાડવાથી શું અસર થશે?
એસ.વાય. કુરેશી સમજાવે છે, “ચૂંટણી પ્રક્રિયા માત્ર ખર્ચાળ નથી, પરંતુ આચારસંહિતા દરમિયાન તમામ સરકારી કામ સ્થગિત થઈ જાય છે. આની સીધી અસર જનતા પર પડે છે. ટૂંકી ચૂંટણી પ્રક્રિયા ખર્ચ ઘટાડશે અને કાર્યકારી દિવસોમાં વિક્ષેપ ઘટાડશે.” કુરેશી ઉમેરે છે, “સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં, ચૂંટણી કમિશન માટે તે પડકારજનક છે.
નફરતભર્યા ભાષણ અને નકલી સમાચારનો સામનો કરવા માટે તૈયાર છે. ઓછા સમયમાં ચૂંટણી યોજવાથી આ કાર્ય સરળ બનશે.”
ચૂંટણી પ્રચાર પર થતી અસર અંગે, વરિષ્ઠ પત્રકાર કહે છે, “સરકાર છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી ચૂંટણી મોડમાં છે. નીતિશ કુમાર સરકારે ખેડૂતો, વિદ્યાર્થીઓ, યુવાનો અને મહિલાઓને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. પહેલી વાર, તેણે મફત યોજનાઓ પણ લાગુ કરી છે. સરકાર એટલી સક્રિય હતી કે તે વિપક્ષ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા દરેક મુદ્દાને સંબોધિત કરી રહી હતી.”
વરિષ્ઠ પત્રકાર કહે છે, “શાસક પક્ષ તરફથી મુખ્યમંત્રી અને વડા પ્રધાન, અને વિપક્ષ તરફથી તેજસ્વી યાદવ, છેલ્લા છ મહિનાથી સતત સક્રિય છે. તે પ્રવાસો અને રેલીઓ કરી રહ્યા છે. ચૂંટણીની જાહેરાત થયા પછી,
બુધવારે પટણામાં મેટ્રોનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું. આ વખતે પ્રચારમાં કોઈ કમી નથી. હા, શાસક પક્ષને વધુ ફાયદો થઈ શકે છે.
ભાજપ અને JDUને પાસે અગ્રણી નેતાઓ છે.
ઉમેદવારોની કોઈ કમી નથી. બીજી બાજુ, બિહારમાં વિપક્ષ પાસે ફક્ત થોડા લોકપ્રિય નેતાઓ છે. મતદાનના ઓછા તબક્કાનો ફાયદો કોને થાય છે? વરિષ્ઠ પત્રકાર સમજાવે છે, “મોટા પક્ષોને ચૂંટણીના ઓછા તબક્કાનો ફાયદો થાય છે. તેની પાસે વધુ સંસાધનો હોય છે. તે આનો લાભ લે છે. તે વધુ લોકો સુધી પહોંચે છે. નાના પક્ષોને મતદાનના ઓછા તબક્કાનો ભોગ બનવું પડે છે.”
“એકલા તેજશ્વી યાદવે લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન 250 થી વધુ રેલીઓ યોજી હતી. જેની પાસે સંસાધનો છે તેને કોઈ સમસ્યા નહીં હોય, ભલે ગમે તેટલા તબક્કા હોય.”
બળવાખોર નેતાઓ પાસે રમત બગાડવાની ઓછી તકો હશે. ચૂંટણીઓમાં પક્ષો માટે એક પડકાર તેના બળવાખોરોને સંભાળવાનો છે. ઘણા નેતાઓ ટિકિટ વિતરણ પછી ફરતા રહે છે. આ ચૂંટણીને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે. તબક્કાઓની સંખ્યા ઘટાડવાથી બળવાખોરોને ઓછી તકો મળશે.
2015 માં પાંચ તબક્કામાં મતદાન થયું હતું અને ભાજપને નુકસાન થયું હતું. 2015 માં પાંચ તબક્કામાં મતદાન થયું હતું. ત્યારે ભાજપને નુકસાન થયું હતું. પક્ષે 157 બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા હતા, જેમાંથી 53 બેઠકો જીતી હતી. ભાજપને 25 % મતનો સૌથી વધુ હિસ્સો મળ્યો હતો, પરંતુ બેઠકોની દ્રષ્ટિએ ત્રીજા સ્થાને રહ્યો હતો.
2020માં, ત્રણ તબક્કામાં ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી, જેમાં આરજેડી સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી આવી હતી.28 ઓક્ટોબર, 3 નવેમ્બર અને 7 નવેમ્બરના રોજ ત્રણ તબક્કામાં મતદાન થયું હતું. 10 નવેમ્બરના રોજ પરિણામો જાહેર થયા હતા. પહેલા તબક્કામાં 71 બીજા તબક્કામાં 94 અને ત્રીજા તબક્કામાં 78 બેઠકો પર મતદાન થયું હતું. RJD 75 બેઠકો જીતીને સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી આવી હતી. ભાજપ 74 બેઠકો સાથે બીજા ક્રમે આવ્યો હતો.
આ પણ વાંચો:નકલી કફ સિરપથી બાળકોના મોત , રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશમાં કફ સિરપનું સંકટ યથાવત !
આ પણ વાંચો:મધ્યપ્રદેશ : ઝેરી કફ સિરપ પીવાથી છિંદવાડામાં વધુ એક બાળકીનું મોત, મૃત્યુઆંક 10 પર પહોંચ્યો
