એક સમય એવો હતો જ્યારે સ્ત્રીઓ સોના તરફ સૌથી વધુ આકર્ષિત થતી. પરંતુ હવે વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો સોનાના ક્રેઝમાં મહિલાઓને પાછળ છોડી રહી છે. વાસ્તવમાં, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવની સાથે ફુગાવા અને મંદી જેવા જોખમોને કારણે, સોનું કેન્દ્રીય બેંકોની આંખના તારા બની ગયું છે.
કેન્દ્રીય બેંકો કેટલું સોનું ખરીદી રહી છે?
વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના ગોલ્ડ ડિમાન્ડ ટ્રેન્ડ રિપોર્ટ અનુસાર, 2024ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં એટલે કે જાન્યુઆરીથી માર્ચ વચ્ચે વિશ્વભરમાં સોનાની માગ વાર્ષિક ધોરણે 3 ટકા વધી છે. સોનાની માગના સંદર્ભમાં 2016 પછી આ સૌથી મજબૂત પ્રથમ ત્રિમાસિક છે.
તુર્કીની સેન્ટ્રલ બેંક માર્ચમાં સોનાની સૌથી મોટી ખરીદી કરતી હતી. તેણે તેના ગોલ્ડ રિઝર્વમાં 14 ટનનો વધારો કર્યો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે તેની સોનાની હોલ્ડિંગમાં 5 ટનનો વધારો કર્યો છે. તે જ સમયે, પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇનાએ પણ તેના સોનાના ભંડારમાં 5 ટન વધુ ઉમેર્યા છે.
પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઈનાનો ગોલ્ડ રિઝર્વ 2,250 ટનને વટાવી ગયો છે. ભારતની વાત કરીએ તો રિઝર્વ બેંક પાસે સોનાનો ભંડાર અત્યાર સુધીના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. એપ્રિલની શરૂઆતમાં આરબીઆઈ પાસે 822.1 ટન સોનું હતું.
કેન્દ્રીય બેંકો સોનાની ખરીદી કેમ વધારી રહી છે?
હકીકતમાં, કોરોના પછી વૈશ્વિક સંજોગો ઝડપથી બદલાયા છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની સાથે ઈઝરાયેલના આરબ દેશો સાથેના તણાવે સંકટને વધુ વધાર્યું છે. જેના કારણે વૈશ્વિક મંદીનો પણ ભય ઉભો થવા લાગ્યો હતો. આ જ કારણ છે કે કેન્દ્રીય બેંકો સોનાની ખરીદીમાં સતત વધારો કરી રહી છે, જેથી તેઓ કોઈપણ મોટા આર્થિક સંકટનો સામનો કરી શકે.
સોનું મોંઘવારી સામે પણ રક્ષણ આપે છે
મોંઘવારી સામે પણ સોનું સૌથી અસરકારક શસ્ત્ર માનવામાં આવે છે. જો રિઝર્વ બેંકો પાસે વધુ સોનાનો ભંડાર હશે તો તેઓ ફુગાવા સામે વધુ સારી વ્યૂહરચના બનાવી શકશે. સોના સાથે સંકળાયેલ ડિફોલ્ટનું કોઈ જોખમ નથી. તેનાથી વિપરીત, તેની કિંમત હંમેશા સમય સાથે વધતી ગઈ છે.
તમે તેને તમારા રોકાણ પોર્ટફોલિયોની જેમ વિચારી શકો છો. દરેક વ્યક્તિ તેમના પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા માંગે છે જેથી જોખમ ઘટાડી શકાય. આ જ કારણ છે કે લોકો શેરબજાર અને બોન્ડની સાથે સોનામાં રોકાણ કરે છે, જેથી જો શેરબજાર કે બોન્ડ માર્કેટમાં મંદી આવે તો સોનાનું રોકાણ તેમને ટેકો આપી શકે.
ડોલર પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ
વિશ્વના અર્થતંત્રને નિર્ધારિત કરવામાં ડોલર હંમેશા મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેને સોના પછીનું બીજું વૈશ્વિક ચલણ પણ કહેવાતું હતું. પરંતુ, અમેરિકા સાથેના ખાટા-મીઠા સંબંધોને કારણે વિશ્વભરના દેશો હવે ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ઘણા દેશોએ એકબીજાના ચલણમાં વેપાર પણ શરૂ કર્યો.
ગોલ્ડ રિઝર્વમાં વધારો એ આ દિશામાં આગળનું પગલું ગણી શકાય. વણસેલા સંબંધોના કારણે અમેરિકા ઘણીવાર અન્ય દેશો પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાદે છે. આવી સ્થિતિમાં જો ગોલ્ડ રિઝર્વ ઊંચો રહેશે તો તેના નિયંત્રણોને દૂર કરવામાં મદદ મળશે.
આ પણ વાંચો:વિશ્વાસ જ ગુમાવી દેશે લોકો; બંગાળના શિક્ષક ભરતી કૌભાંડ પર બોલ્યા ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડ
આ પણ વાંચો:કોરોના દરેક સામે કારગર All-in-One રસી આવશે….
