એવા અહેવાલો આવ્યા છે કે તાજેતરમાં એક CIA અધિકારીએ ભારતમાં હવાના સિન્ડ્રોમના લક્ષણોનો અનુભવ કર્યો હતો. આ એક રહસ્યમય બીમારી છે જેના લક્ષણો માત્ર એવા યુએસ અધિકારીઓમાં જ જોવા મળ્યા છે જેઓ વિદેશમાં તૈનાત હતા. આ સીઆઈએ અધિકારીનું નામ જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી પરંતુ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે તેની સારવાર કરવામાં આવી છે. તે એજન્સીના ડિરેક્ટર વિલિયમ બર્ન્સ સાથે થોડા દિવસ પહેલા જ ભારત આવ્યો હતો.
હવાના સિન્ડ્રોમ સૌપ્રથમ 2016 માં યુએસ અધિકારીઓ અને તેમના પરિવારના સભ્યોમાં અને ક્યુબામાં યુએસ એમ્બેસીમાં કામ કરતા લોકોમાં જોવા મળ્યા હતા. આ પછી ક્યુબામાં યુએસ એમ્બેસીની મોટાભાગની પ્રવૃત્તિઓ બંધ થઈ ગઈ હતી. આ પ્રવૃત્તિઓ હજુ બંધ છે. ત્યારથી, તેના લક્ષણો લગભગ 200 લોકોમાં જોવા મળ્યા છે.
હવાના સિન્ડ્રોમ શું છે
હવાના સિન્ડ્રોમના લક્ષણોમાં માઈગ્રેન, ઉબકા, યાદશક્તિમાં ઘટાડો અને ચક્કર આવવા શામેલ છે. CIA ના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે એજન્સી ચોક્કસ ઘટનાઓ અથવા અધિકારીઓ પર ટિપ્પણી કરતી નથી. “જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિ આરોગ્યની સંભવિત આડઅસરોની ફરિયાદ કરે છે ત્યારે અમારી પાસે પ્રોટોકોલ છે. આમાં યોગ્ય ઉપચાર અને સારવારનો સમાવેશ થાય છે,”
શરૂઆતમાં, ફક્ત અમેરિકન અધિકારીઓએ આ લક્ષણોની ફરિયાદ કરી હતી, પરંતુ પાછળથી આવા લક્ષણો ક્યુબામાં જ કેનેડિયન દૂતાવાસના કેટલાક અધિકારીઓમાં જોવા મળ્યા હતા. આ પછી કેનેડાએ ક્યુબામાં તેના દૂતાવાસમાં નિયુક્ત અધિકારીઓની સંખ્યામાં પણ ઘણો ઘટાડો કર્યો. ગયા મહિને, યુ.એસ.ના ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ કમલા હેરિસે વિયેતનામની રાજધાની હનોઈની યાત્રાને ત્રણ કલાક સુધી મોકૂફ રાખવી પડી હતી કારણ કે ત્યાં અમેરિકી દૂતાવાસે કોઈને હવાના સિન્ડ્રોમ જેવા લક્ષણો હોવાની જાણ કરી હતી.
રશિયા પર આક્ષેપ
જુલાઈમાં, બર્ન્સે અહેવાલ આપ્યો હતો કે તેમણે સિન્ડ્રોમની તપાસ કરતી ટાસ્ક ફોર્સના વડા માટે વરિષ્ઠ અધિકારીની નિમણૂક કરી હતી. આ અધિકારીએ એક વખત ઓસામા બિન લાદેનની શોધનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. બર્ન્સે વધુમાં કહ્યું કે સિન્ડ્રોમ જાણીજોઈને બનાવવામાં આવી રહ્યો છે અને તે માટે રશિયા જવાબદાર હોઈ શકે તેવી “ખૂબ પ્રબળ સંભાવના” છે. પરંતુ થોડા દિવસો પહેલા જ, ક્યુબાએ તેના પર વિગતવાર વૈજ્ઞાનિક અહેવાલ બહાર પાડ્યો હતો, જેમાં આ સિન્ડ્રોમ સંબંધિત આરોપોની ટીકા કરી હતી.
યુ.એસ.ની નેશનલ એકેડેમી ઓફ સાયન્સની એક પેનલે શોધી કા્યું છે કે સૌથી વધુ સંભવિત સમજૂતી એ છે કે કેટલાક “લક્ષિત રેડિયો આવર્તન ઉર્જા તરંગો” સિન્ડ્રોમનું કારણ બને છે. ક્યુબન એકેડેમી ઓફ સાયન્સ એ પણ સવાલ ઉઠાવ્યા હતા કે શું આવા વિવિધ લક્ષણો એક જ સિન્ડ્રોમ માટે નામ આપી શકાય છે. એકેડેમીએ એમ પણ કહ્યું કે પ્રસ્તાવિત સમજૂતીમાં કેટલીક બાબતો છે જે ભૌતિકશાસ્ત્રના મૂળ સિદ્ધાંતો વિરુદ્ધ છે. જોકે એકેડમીના વૈજ્ઞાનિકોએ સ્વીકાર્યું કે તેઓ અમેરિકન સંશોધકોએ જણાવેલા મોટાભાગના પુરાવાઓનું નિરીક્ષણ કરી શક્યા નથી.
