New Delhi News : નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સોમવારે સંસદમાં નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માટે આર્થિક સર્વે 2024નો રિપોર્ટ રજૂ કર્યો. આર્થિક સર્વેક્ષણ 2024 અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં દેશનો વાસ્તવિક જીડીપી દર 6.5 ટકાથી 7 ટકાની વચ્ચે રહેવાનો અંદાજ છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ 23 જુલાઈએ સંસદમાં સામાન્ય બજેટ રજૂ કરશે. બજારની અપેક્ષાઓ ઊંચી રહે છે તે હકીકતને ધ્યાનમાં લેતા, આર્થિક સર્વે દસ્તાવેજમાં જોખમો સંતુલિત રહે છે. આ વૃદ્ધિનું અનુમાન ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF)ના 7 ટકાના અંદાજને અનુરૂપ છે. જો કે, આ નાણાકીય વર્ષ 2025 માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંકના 7.2 ટકાના વૃદ્ધિ અંદાજ કરતાં ઓછું છે.
નાણામંત્રીએ કહ્યું કે નાણાકીય વર્ષ 2024માં આર્થિક વિકાસ દર 8.2 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે. નાણાકીય વર્ષ 2025માં અર્થવ્યવસ્થા 6.5 થી 7 ટકાની વચ્ચે રહેવાની ધારણા છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે કોર ફુગાવો – જે નાણાકીય

વર્ષ 2025માં 4.5 ટકા અને આવતા વર્ષે 4.1 ટકા રહેવાની રિઝર્વ બેંક અપેક્ષા રાખે છે – તે “નિયંત્રણ હેઠળ” છે.
વિકસિત ભારતના સપના માટે બજેટ મજબૂત પાયો હશેબજેટના એક દિવસ પહેલા જ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોમવારે કહ્યું હતું કે ભારત સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં દેશે 8 ટકાની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. તેમણે કહ્યું કે કેન્દ્રીય બજેટ વિકસિત ભારતના સરકારના સપનાનો મજબૂત પાયો હશે.

સર્વેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ભારતીય અર્થવ્યવસ્થામાં સુધારો થયો છે અને વ્યવસ્થિત રીતે વિસ્તરણ થયું છે. FY2024 માં વાસ્તવિક GDP FY20 ના સ્તરો કરતાં 20 ટકા ઉપર હતો, જે એક સિદ્ધિ કે જે માત્ર કેટલીક મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ પ્રાપ્ત કરી શકી છે, જ્યારે FY2025 અને તે પછીના સમયગાળામાં મજબૂત વૃદ્ધિની મજબૂત સંભાવના રહે છે.
બેરોજગારી અને બહુપરિમાણીય ગરીબીમાં ઘટાડો અને શ્રમ દળની ભાગીદારીમાં વૃદ્ધિ સાથે વૃદ્ધિ સમાવેશી રહી છે. એકંદરે, ભારતીય અર્થતંત્ર FY2025 માટે આશાવાદી છે, વ્યાપક-આધારિત અને સમાવેશી વૃદ્ધિની અપેક્ષા.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આજે એટલે કે સોમવાર, 22 જુલાઈએ લોકસભામાં આર્થિક સર્વે રજૂ કર્યો. તે કહે છે કે નાણાકીય વર્ષ 2025 માં જીડીપી વૃદ્ધિ 6.5 થી 7% રહેવાની અપેક્ષા છે. થોડા સમય પછી મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર (CEA) અનંત નાગેશ્વરનની પ્રેસ કોન્ફરન્સ થશે. આવતીકાલે એટલે કે 23મી જુલાઈએ કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરવામાં આવશે.

નાણા મંત્રાલયનો આર્થિક બાબતોનો વિભાગ દર વર્ષે કેન્દ્રીય બજેટ પહેલા સંસદમાં આર્થિક સર્વે રજૂ કરે છે. તેને સંસદના બંને ગૃહોમાં રજૂ કરવામાં આવે છે. આ સર્વેમાં છેલ્લા 12 મહિનામાં ભારતીય અર્થતંત્રમાં થયેલા વિકાસની સમીક્ષા કરવામાં આવી છે. આ સર્વેમાં આ વર્ષના બજેટમાં શું અપેક્ષા રાખવાની છે તેની પણ માહિતી આપવામાં આવી છે.

નાણાકીય વર્ષ 24 માં વૈશ્વિક એનર્જી પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સમાં ઘટાડો થયો હતો. સરકારે એલપીજી, પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો કર્યો છે. આ કારણે FY24માં છૂટક ઈંધણ ફુગાવો નીચો રહ્યો. ઓગસ્ટ 2023માં એલપીજીના ભાવમાં 200 રૂપિયા પ્રતિ સિલિન્ડરનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે માર્ચ 2024માં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં 2 રૂપિયા પ્રતિ લીટરનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો.
પ્રતિકૂળ હવામાન, ઘટતા જળાશયો અને પાકના નુકસાનને કારણે કૃષિ ક્ષેત્રે પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. તેની અસર કૃષિ ઉત્પાદન અને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ પર પડી. આના કારણે નાણાકીય વર્ષ 24 માં ખાદ્ય ફુગાવો વધીને 7.5% થયો. 2023 માં તે 6.6% હતો.પીએમ-સૂર્ય ઘર યોજનામાં 30 ગીગાવોટ સોલર ક્ષમતા ઉમેરવાની અપેક્ષા છે. આ પહેલનો હેતુ સૌર મૂલ્ય શૃંખલામાં અંદાજે 17 લાખ નોકરીઓનું સર્જન કરવાનો છે. PM-સૂર્ય ઘર યોજના આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં રૂ. 75,021 કરોડના ખર્ચ સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી.

ભારતીય અર્થતંત્રને વધતી જતી કર્મચારીઓની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા 2030 સુધીમાં બિન-ખેતી ક્ષેત્રમાં વાર્ષિક સરેરાશ 78.5 લાખ નોકરીઓનું સર્જન કરવાની જરૂર છે. સર્વેમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે 65% વસ્તી 35 વર્ષથી ઓછી વયની છે, તેમ છતાં ઘણામાં જરૂરી કૌશલ્યોનો અભાવ છે. હાલમાં, માત્ર 51.25% યુવાનો જ રોજગાર માટે સક્ષમ છે.
FY26 સુધીમાં રાજકોષીય ખાધ જીડીપીના 4.5% અથવા તેનાથી ઓછી થવાની ધારણા છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ફેબ્રુઆરીમાં રજૂ કરેલા વચગાળાના બજેટમાં પણ આ વાત કહી હતી. જ્યારે નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં રાજકોષીય ખાધ 0.7% થી ઘટીને 5.1% રહેવાનો અંદાજ હતો.

નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં ભારતનો જીડીપી ગ્રોથ 6.5 થી 7% રહેવાનો અંદાજ છે. એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2024 માં ભારતનો વાસ્તવિક જીડીપી 8.2% ના દરે વૃદ્ધિ પામશે. આ સતત ત્રીજું વર્ષ છે જ્યારે જીડીપી 7% થી વધુ નોંધાયો હતો.આર્થિક સર્વેમાં આવનારા વર્ષ માટે બજેટની પ્રાથમિકતાઓ વિશેની માહિતી છે.વિકાસ સમીક્ષાની સાથે, તે એવા ક્ષેત્રોને પણ પ્રકાશિત કરે છે કે જેના પર ભાર મૂકવાની જરૂર છે.
આ સર્વે આસપાસ બનતી ઘણી સમસ્યાઓનું વિશ્લેષણ કરે છે અને તેના કારણો પણ સમજાવે છે.મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર (CEA) ના માર્ગદર્શન હેઠળ આર્થિક સર્વેક્ષણનું સંકલન કરવામાં આવ્યું છે.તે 1950-51 થી 1964 સુધીના બજેટ સાથે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. હવે બજેટ પહેલા રજુ થશે.નાણાકીય વર્ષ 2024 માં જીડીપી વૃદ્ધિ 8.2% હતી,
31 મેના રોજ, સરકારે સમગ્ર વર્ષ માટે એટલે કે નાણાકીય વર્ષ 2024 માટે કામચલાઉ અંદાજ જાહેર કર્યો હતો. નાણાકીય વર્ષ 24 માં જીડીપી વૃદ્ધિ 8.2% હતી. નાણાકીય વર્ષ 23 માં જીડીપી વૃદ્ધિ 7% હતી. એક મહિના પહેલા RBIએ FY25 માટે GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ વધારીને 7.2% કર્યો હતો. આરબીઆઈએ નાણાકીય વર્ષ

આ પણ વાંચો: દેશમાં વાયરસનો કહેર, કેરળમાં નિપાહ, ગુજરાતમાં ચાંદીપુરા અને મહારાષ્ટ્રમાં ઝિંકા વાયરસથી મોતનો આંક વધ્યો

આ પણ વાંચો:દિવ્યાંગ સાસુ-સસરા પર મૂક્યા ખોટા આરોપો, હાઈકોર્ટ સંભળાવી વહુને સજા

આ પણ વાંચો:ક્યોચિ ધોધમાં થયો અકસ્માત, ફોટા પડાવવાના ચક્કરમાં………