New Dehli: દિલ્હીના ઐતિહાસિક રામલીલા મેદાનમાં હવે રેલી, જનસભા અને વિરોધ પ્રદર્શન યોજવા માટે વધુ કડક નિયમો લાગુ થઈ શકે છે. દિલ્હી પોલીસે રામલીલા મેદાનમાં આયોજિત થનારા કાર્યક્રમોને વ્યવસ્થિત કરવા માટે નવી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર એટલે કે SOPનો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો છે. પ્રસ્તાવિત નિયમો અનુસાર, એક કાર્યક્રમમાં મહત્તમ 50 હજાર લોકોને જ એકત્ર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત રેલી અને જનસભા માટે સમય પણ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
(Delhi Ramlila Maidan New SOP) હેઠળ આયોજકો માટે કાર્યક્રમ પહેલાં મંજૂરી લેવાની પ્રક્રિયા પણ વધુ વ્યવસ્થિત બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. આયોજકોએ કાર્યક્રમની તારીખના ઓછામાં ઓછા 10 દિવસ પહેલાં અરજી કરવાની રહેશે. આ ઉપરાંત દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન એટલે કે MCD પાસેથી રામલીલા મેદાન કાર્યક્રમ માટે ઉપલબ્ધ હોવા અંગેનું પ્રમાણપત્ર મેળવવું પડશે.
રામલીલા મેદાનમાં 50 હજારથી વધુ લોકો નહીં
દિલ્હી પોલીસના નવા ડ્રાફ્ટમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ ભીડની સંખ્યાને લઈને છે. પ્રસ્તાવિત SOP અનુસાર, રામલીલા મેદાનમાં યોજાનારા કોઈપણ કાર્યક્રમમાં 50 હજારથી વધુ લોકો એકઠા થઈ શકશે નહીં.
જોકે, દરેક કાર્યક્રમ માટે મંજૂર થનારી વાસ્તવિક ભીડની સંખ્યા સંબંધિત સક્ષમ અધિકારી નક્કી કરશે. એટલે કે તમામ કાર્યક્રમોમાં આપમેળે 50 હજાર લોકોને મંજૂરી મળશે એવું નથી. કાર્યક્રમનો પ્રકાર, તેની સંભવિત ભીડ, સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને અન્ય જરૂરી બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને અંતિમ સંખ્યા નક્કી કરવામાં આવશે.
આ નિયમનો મુખ્ય હેતુ મોટા કાર્યક્રમ દરમિયાન ભીડને નિયંત્રિત રાખવાનો અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ અસરકારક બનાવવાનો છે. (Delhi Ramlila Maidan New SOP) માં ભીડ નિયંત્રણને મહત્વપૂર્ણ ભાગ બનાવવામાં આવ્યો છે.
રેલી અને જનસભાનો સમય પણ નક્કી થશે
નવા SOP ના ડ્રાફ્ટ મુજબ રામલીલા મેદાનમાં રેલી, જનસભા અને વિરોધ પ્રદર્શન માટે સમય પણ નિર્ધારિત કરવામાં આવશે. પ્રસ્તાવિત નિયમ અનુસાર કાર્યક્રમો સવારે 10 વાગ્યાથી સાંજે 5 વાગ્યા સુધી જ યોજી શકાશે.
આ સમય મર્યાદા પાછળ સુરક્ષા ઉપરાંત ટ્રાફિક વ્યવસ્થાને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. મોટા કાર્યક્રમો દરમિયાન દિલ્હીના અનેક વિસ્તારોમાં ટ્રાફિક પર અસર પડે છે. તેથી કાર્યક્રમનો સમય મર્યાદિત રાખવાથી પોલીસ અને ટ્રાફિક વિભાગને વ્યવસ્થા જાળવવામાં સરળતા રહે તેવી અપેક્ષા છે.
કાર્યક્રમના 10 દિવસ પહેલાં કરવી પડશે અરજી
નવા નિયમો હેઠળ કાર્યક્રમ આયોજિત કરવા માંગતા આયોજકોએ છેલ્લી ઘડીએ મંજૂરી માટે અરજી કરી શકશે નહીં. તેમને કાર્યક્રમની તારીખના ઓછામાં ઓછા 10 દિવસ પહેલાં પોલીસ પાસે પરવાનગી માટે અરજી કરવાની રહેશે.
પરંતુ પોલીસની મંજૂરી મેળવતા પહેલાં આયોજકોએ MCD પાસેથી રામલીલા મેદાન ઉપલબ્ધ હોવાનો સર્ટિફિકેટ મેળવવાનું રહેશે. એટલે કે પહેલાં સ્થળની ઉપલબ્ધતા અંગે ખાતરી કરાવવી પડશે અને ત્યારબાદ પોલીસ વિભાગ પાસે કાર્યક્રમની મંજૂરી માટે અરજી કરી શકાશે.
આ પ્રક્રિયાથી એક જ તારીખે એકથી વધુ કાર્યક્રમને લઈને ઊભી થતી મુશ્કેલીઓ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
ટ્રાફિક અને પાર્કિંગની જવાબદારી પણ આયોજકોની
(Delhi Ramlila Maidan New SOP) માં ટ્રાફિક અને પાર્કિંગ વ્યવસ્થાને લઈને પણ મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. કાર્યક્રમમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો આવવાના હોય ત્યારે વાહનોની અવરજવર અને પાર્કિંગને કારણે આસપાસના રસ્તાઓ પર ભારે દબાણ સર્જાઈ શકે છે.
નવા પ્રસ્તાવ અનુસાર, ટ્રાફિક અને પાર્કિંગ વ્યવસ્થા માટે આયોજકોને દિલ્હી પોલીસ અને ટ્રાફિક અધિકારીઓ સાથે મળીને પહેલેથી આયોજન કરવું પડશે. કાર્યક્રમમાં આવતા લોકો માટે વાહનોમાંથી ઉતરવાના નિર્ધારિત સ્થળો પણ નક્કી કરવા પડશે.
આ ઉપરાંત રસ્તા, ફૂટપાથ અને ઇમરજન્સી માર્ગ પર કોઈ પ્રકારનો અવરોધ ઊભો ન થાય તેની જવાબદારી પણ આયોજકોની રહેશે. ઇમરજન્સી સ્થિતિમાં એમ્બ્યુલન્સ અને અન્ય જરૂરી વાહનો સરળતાથી પસાર થઈ શકે તે માટે રસ્તાઓ ખુલ્લા રાખવા પડશે.
હથિયારો અને પ્રતિબંધિત વસ્તુઓ પર સંપૂર્ણ રોક
સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને રામલીલા મેદાનમાં હથિયારો અથવા કાયદા હેઠળ પ્રતિબંધિત સામાન લઈ જવા પર રોક રહેશે. તલવાર, ભાલા, ધારદાર વસ્તુઓ અને અન્ય જોખમી સામાનને કાર્યક્રમ સ્થળે લઈ જવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
આ ઉપરાંત રામલીલા મેદાન અને તેની આસપાસ ડ્રોન ઉડાડવા માટે પણ અગાઉથી પરવાનગી લેવી પડશે. સુરક્ષા વ્યવસ્થાને ધ્યાનમાં રાખીને ડ્રોન અંગેના નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે.
મોટા જાહેર કાર્યક્રમોમાં સુરક્ષા જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને આ પ્રકારની જોગવાઈઓ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
પાણી, મેડિકલ અને શૌચાલયની વ્યવસ્થા ફરજિયાત
મોટા કાર્યક્રમમાં આવનારા લોકો માટે મૂળભૂત સુવિધાઓ પૂરી પાડવાની જવાબદારી પણ આયોજકોની રહેશે. પ્રસ્તાવિત SOP અનુસાર પીવાનું પાણી, તબીબી સહાય, સ્વચ્છતા અને શૌચાલય જેવી જરૂરી વ્યવસ્થાઓ કાર્યક્રમ પહેલાં જ કરવી પડશે.
કોઈ વ્યક્તિની તબિયત અચાનક બગડે અથવા અન્ય ઇમરજન્સી ઊભી થાય તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ ઉપલબ્ધ રહે તે જરૂરી રહેશે. આ ઉપરાંત કાર્યક્રમ પૂર્ણ થયા પછી મેદાન અને આસપાસના વિસ્તારમાં એકત્ર થયેલા કચરાનો યોગ્ય રીતે નિકાલ કરવાની જવાબદારી પણ આયોજકોની રહેશે.
જંતર-મંતર બાદ રામલીલા મેદાન પર વધ્યું ધ્યાન
દિલ્હી પોલીસ દ્વારા રામલીલા મેદાન માટે SOP તૈયાર કરવાનો નિર્ણય જંતર-મંતર અંગેના અગાઉના નિર્ણય બાદ આવ્યો છે. ઓક્ટોબરમાં જંતર-મંતરને વિરોધ પ્રદર્શનના સ્થળોની યાદીમાંથી હટાવવામાં આવ્યું હતું.
ત્યારબાદ દિલ્હીમાં ધરણા, વિરોધ પ્રદર્શન અને રેલી માટે ત્રણ વૈકલ્પિક સ્થળોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. તેમાં રામલીલા મેદાન ઉપરાંત બુરાડી મેદાન અને CBD મેદાનનો સમાવેશ થાય છે.
જંતર-મંતર બાદ મોટા કાર્યક્રમો માટે વૈકલ્પિક સ્થળ તરીકે રામલીલા મેદાનનું મહત્વ વધી ગયું છે. આ સ્થિતિમાં અહીં યોજાતા કાર્યક્રમોને નિયંત્રિત કરવા માટે અલગ SOPની જરૂરિયાત અનુભવાઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
હજુ અંતિમ મંજૂરી બાકી
હાલમાં દિલ્હી પોલીસ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલું SOP માત્ર ડ્રાફ્ટ તબક્કામાં છે. આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી માટે પોલીસ મુખ્યાલય મોકલવામાં આવ્યો છે. સક્ષમ અધિકારીઓ દ્વારા તેની તપાસ અને મંજૂરી બાદ જ નવા નિયમો અમલમાં આવશે.
જો આ ડ્રાફ્ટને મંજૂરી મળે છે, તો રામલીલા મેદાનમાં રેલી, જનસભા અને વિરોધ પ્રદર્શન યોજતા આયોજકો માટે અગાઉની સરખામણીએ વધુ નિયમોનું પાલન કરવું પડશે.
(Delhi Ramlila Maidan New SOP) નો મુખ્ય ઉદ્દેશ મોટા કાર્યક્રમોમાં ભીડ નિયંત્રણ, સુરક્ષા, ટ્રાફિક વ્યવસ્થા, પાર્કિંગ, ઇમરજન્સી સેવાઓ અને સ્વચ્છતા જેવી બાબતોને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવાનો છે. 50 હજાર લોકોની મહત્તમ મર્યાદા, સવારે 10થી સાંજે 5 વાગ્યા સુધીનો સમય, 10 દિવસ અગાઉ અરજી અને MCD નું પ્રમાણપત્ર જેવી જોગવાઈઓને કારણે રામલીલા મેદાનમાં ભવિષ્યમાં કાર્યક્રમો યોજવાની પ્રક્રિયા વધુ નિયમિત બની શકે છે.
