ઈથેનોલ ઈંધણથી જૂના કે નવા વાહનોને કોઈ સમસ્યા નહી

New Delhi News : સંસદના શિયાળુ સત્ર દરમિયાન રાજ્યસભાએ કેન્દ્ર સરકારને ઈથેનોલ અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો. ઈથેનોલ અંગેની ચિતા જોકે સોમવારે સરકારે ફગાવી દીધી હતી. સરકારે E20 ઇંધણથી ચાલતા વાહનોને કોઈ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો નથી. જૂના વાહનોના પ્રદર્શન પર પણ કોઈ અસર થઈ નથી.

સરકાર 31 માર્ચ, 2025 સુધીના પાંચ વર્ષમાં પેટ્રોલ કે ડીઝલમાં કેટલું ઇથેનોલ ઉમેરવામાં આવ્યું તેની વિગત વર્ષવાર આપે, એવી રાજ્યસભામાં કોંગ્રેસના સાંસદ શક્તિસિંહ ગોહિલે માંગ કરી હતી. ડીઝલ ઉપરાંત પેટ્રોલમાં કેટલું ઈથેનોલ ઉમેરવામાં આવ્યું?પેટ્રોલ અને ડિઝલના ભાવમાં ઈથેનોલ ઉમેરવાથી પ્રતિ લિટર ભાવમાં ઘટાડો થયો? તો સિવાય તેનાછી જનતાનો ફાયદો થયો?

EBP (ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ ટકાવારી) કાર્યક્રમ હેઠળ, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) BIS ધોરણો અનુસાર પેટ્રોલ સાથે ઇથેનોલના વિવિધ મિશ્રણો વેચે છે. એમ પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ રાજ્યમંત્રી સુરેશ ગોપીએ જણાવ્યું હતું. પેટ્રોલ સાથે હાલમાં ઈથેનોલ ભેળવાય છે. પેટ્રોલ સાથે ભેળવાતા ઈથેનોલનું પ્રમાણ છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સતત વધ્યું છે, એમ સુરેશ ગોપીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું. સરેરાશ મિશ્રણનો પુરવઠો સતત દર વર્ષે વધ્યો છે.

ડિસેમ્બર 2020 થી નવેમ્બર 2021 સુધી, EBP હેઠળ 302.30 કરોડ લિટર તેલમાં 8.10% ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવ્યું હતું. 2021-2022માં આ દર વધીને10.02% થયો. 20222-2023માં, દર વધીને 12.06% (11 મહિનામાં) થયો. 2023-2024માં, 707.40 કરોડ લિટર પેટ્રોલમાં આ વધારો વધીને 14.60% થયો. ચાલુ વર્ષમાં, નવેમ્બર 2024 થી ઓક્ટોબર2025 સુધી, એટલે કે, 11મહિનામાં, આ વધારો 19% થી વધુ થયો. ઈથેનોલ ખરીદીના ભાવમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વધારો થયો હોવાનું કેન્દ્રીય મંત્રી ગોપીએ જણાવ્યું હતું.

2024-25 પુરવઠા વર્ષમાં, ઇથેનોલનો સરેરાશ ખરીદી ખર્ચ ₹71.55 પ્રતિ લિટર (પરિવહન અને GST સહિત) છે, જે રિફાઇન્ડ પેટ્રોલના ખર્ચ કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડા અંગે, તેમણે સમજાવ્યું કે 26 જૂન, 2010 થી પેટ્રોલ (ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ) ના ભાવ બજાર-નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે. ત્યારથી, તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્પાદન ભાવ, સ્થાનિક બજારની સ્થિતિ અને અન્ય પરિબળોના આધારે પેટ્રોલના ભાવ નક્કી કર્યા છે.

દરમિયાન,રાજ્યસભા સાંસદ રાજિન્દર ગુપ્તાના પ્રશ્નના જવાબમાં કેન્દ્રીય મંત્રી સુરેશ ગોપીએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના મિશ્રણને ઇથેનોલ બ્લેન્ડેડ પેટ્રોલ પ્રોગ્રામ હેઠળ પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, તેના અનેક ઉદ્દેશ્યો છે. ઇથેનોલ ગ્રીન ઇંધણ તરીકે સરકારના પર્યાવરણીય ટકાઉપણું પ્રયાસોને ટેકો આપે છે. ક્રૂડ ઓઇલ પર આયાત નિર્ભરતા પણ તે ઘટાડે છે, જેનાથી વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થાય છે અને સ્થાનિક કૃષિ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન મળે છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે રાષ્ટ્રીય બાયોફ્યુઅલ નીતિ 2018 માં 2022 માં સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો અને તે આધારે 2030 સુધીમાં પેટ્રોલમાં 20% ઇથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક નક્કી કરાયો હતો. જૂન 2022 માં OMC એ પેટ્રોલમાં 10% ઇથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક હાંસલ કર્યો હતો. તેવી જ રીતે, ઇથેનોલ સપ્લાય વર્ષ (ESY) 2024-25 દરમિયાન, 10 અબજ લિટરથી વધુ ઇથેનોલનું મિશ્રણ કરવામાં આવ્યું હતું, આમ ઇથેનોલ પેટ્રોલમાં સરેરાશ 19.24% મિશ્રણ પ્રાપ્ત થયું હતું. 19.97% ઇથેનોલ મિશ્રણ ઓક્ટોબરમાં પ્રાપ્ત થયું હતું.

તેમણે આ યોજનાના ફાયદાઓ સમજાવતા કહ્યું કે ખેડૂતોને ESY 2014-15 થી ઓક્ટોબર 2025 સુધીમાં રૂ. 1,36,300 કરોડથી વધુની તાત્કાલિક ચુકવણી કરવામાં આવી છે, ઉપરાંત રૂ. 1,55,000 કરોડથી વધુનું વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવ્યું છે, લગભગ 790 લાખ મેટ્રિક ટન CO2 ઘટાડ્યું છે અને 260 લાખ મેટ્રિક ટનથી વધુ ક્રૂડ ઓઇલનું રિપ્લેસમેન્ટ કર્યું છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ ઇથેનોલ મિશ્રણ દ્વારા ઉભા થયેલા પડકારો અંગે કહ્યું હતું કે 26 ડિસેમ્બર, 2020 ના રોજ નીતિ આયોગ હેઠળ રચાયેલી આંતર-મંત્રી સમિતિ (IMC) એ માઇલેજ અને વાહન સુસંગતતા સંબંધિત વિવિધ પાસાઓની તપાસ કરી હતી. આ સંશોધનને ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (IOCL), ઓટોમોટિવ રિસર્ચ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા (ARAI) અને સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયન ઓટોમોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરર્સ (SIAM) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સંશોધન અભ્યાસો દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું હતું. E20-ઇંધણ વાહનો પર હાથ ધરવામાં આવેલા મોટા ક્ષેત્ર પરીક્ષણોમાં E20 ની કોઈ સુસંગતતા સમસ્યાઓ અથવા નકારાત્મક અસરો બહાર આવી નથી, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું.

તેમણે ઉમેર્યું કે આનાથી એ પણ જાણવા મળ્યું છે કે E20 ઇંધણ પર ચાલતી વખતે જૂના વાહનોમાં કોઈ નોંધપાત્ર કામગીરીમાં ફેરફાર થતો નથી, કે કોઈ અસામાન્ય ઘસારો થતો નથી. તેઓ ચલાવવા અને સરળતાથી શરૂ કરવામાં પણ આરામદાયક છે. વધુમાં, મેટલ સુસંગતતા અને પ્લાસ્ટિક સુસંગતતા જેવા પરિમાણોમાં કોઈ સમસ્યા જોવા મળી નથી.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ જૂના વાહનોમાં કેટલીક નાની રિપ્લેસમેન્ટને સંબોધતા જણાવ્યું હતું કે, જોકે કેટલાક જૂના વાહનોમાં બિન-મિશ્રિત ઇંધણનો ઉપયોગ કરતા પહેલા ગાસ્કેટ અને ચોક્કસ રબરના ભાગો બદલવાની જરૂર પડી શકે છે, આ રિપ્લેસમેન્ટ સસ્તું છે અને નિયમિત સર્વિસિંગ દરમિયાન સરળતાથી કરી શકાય છે. વાહનના જીવનકાળ દરમિયાન આ ફક્ત એક જ વાર જરૂરી હોઈ શકે છે અને તે એક સરળ પ્રક્રિયા છે જે કોઈપણ અધિકૃત વર્કશોપમાં કરી શકાય છે.