હિંદુ રિવાજોમાં દરેક શુભ કાર્ય કરતા પહેલા ચાંદલો ચોક્કસપણે લગાવવામાં આવે છે. હિંદુ રિવાજોમાં દરેક શુભ કાર્ય કરતા પહેલા ચાંદલો ચોક્કસપણે લગાવવામાં આવે છે. ચાંદલો લગાવવાથી મા સરસ્વતી અને મા લક્ષ્મીની કૃપા બની રહે છે. કોઈપણ પૂજા કે અનુષ્ઠાન તિલક વિના અધૂરું માનવામાં આવે છે. ચાંદલો લગાવવા માટે વપરાતી આંગળી શુભ અને અશુભ ફળ આપે છે. હિંદુ ધર્મમાં દેવી-દેવતાઓની પૂજાનું ખૂબ મહત્વ છે. પૂજા દરમિયાન ભક્તો દ્વારા ભગવાનને ચાંદલો લગાવવાનો નિયમ છે. તેમજ આરતી બાદ ભક્તોના કપાળ પર ચાંદલો લગાવવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ચાંદલો લગાવવાથી કીર્તિમાં વધારો થાય છે, સંતાન સુખ મળે છે, જ્ઞાનમાં વૃદ્ધિ થાય છે અને મનોબળ વધે છે. તેમજ ચાંદલો લગાવવાથી માતા સરસ્વતી અને માતા લક્ષ્મીની કૃપા બની રહે છે. કોઈપણ પૂજા કે અનુષ્ઠાન ચાંદલો વિના અધૂરું માનવામાં આવે છે.
ચાંદલો કરવા માટે કઈ આંગળીનો ઉપયોગ થાય છે અને કઈ આંગળીનું શું મહત્વ છે? ચાંદલો લગાવવામાં ઉપયોગમાં લેવાતી આંગળી પણ શુભ અને અશુભ ફળ આપે છે. આજના લેખમાં તમે જાણી શકશો કે કઈ આંગળીથી ચાંદલો કરવું શુભ છે અને કઈ આંગળીનું શું મહત્વ છે.
ચાંદલો લગાવવાનું મહત્વ
માન્યતાઓ અનુસાર કપાળ પર ચાંદલો લગાવવાથી અગ્ય ચક્ર જાગૃત થાય છે. ચાંદલો લગાવવાથી ભાગ્ય ખુલે છે. કુમકુમ-અક્ષત ઉપરાંત, ચંદનનો ઉપયોગ માનસિક એકાગ્રતા વધારવા માટે ચાંદલો કરવામાં આવે છે. ચંદન બે પ્રકારના હોય છે. પ્રથમ લાલ ચંદન અને બીજું સફેદ ચંદન. બંનેનો ઉપયોગ ચાંદલો લગાવવા માટે થાય છે.
ટચલી આંગળી
શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ છે કે નાની આંગળીનો ઉપયોગ ચાંદલો કરવા માટે કરવામાં આવતો નથી.
રિંગ ફિંગર
જેને હિન્દીમાં રિંગ ફિંગર કહેવામાં આવે છે, તે હાથની ત્રીજી આંગળી છે જે મધ્યમ આંગળી પછી અને કનિષ્ઠની પહેલાં આવે છે. આ આંગળીથી ચાંદલો લગાવવાથી માનસિક શક્તિ મજબૂત થાય છે, કારણ કે આ આંગળીનો સીધો સંબંધ સૂર્ય સાથે છે. તેથી આ આંગળી વડે ચાંદલો લગાવવાથી અગ્ય ચક્ર જાગૃત થાય છે. માન-સન્માન વધારવા માટે વ્યક્તિએ પોતાની રીંગ આંગળીથી ચાંદલો લગાવવું જોઈએ. શાસ્ત્રોમાં ઉલ્લેખ છે કે અનામિકા આંગળીથી ચંદન લગાવવું ખૂબ જ શુભ હોય છે.
અંગૂઠા વડે ચાંદલો કરો
માન્યતા અનુસાર અંગૂઠો શુક્ર ગ્રહ સાથે સંબંધિત છે અને શુક્ર ગ્રહને કીર્તિ, સંપત્તિ અને વૈભવનો કારક ગ્રહ માનવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે અંગૂઠાથી તિલક કરવાથી ધન અને સારું સ્વાસ્થ્ય વધે છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે જો કોઈ દર્દીને નિયમિત રીતે તેના અંગુઠા સાથે ચંદનનું તિલક લગાવવામાં આવે તો તેના સ્વાસ્થ્યને દિવસે દિવસે ફાયદો થવા લાગે છે. તમે અવારનવાર જોયું હશે કે દશેરા અને રક્ષાબંધનના અવસર પર બહેનો તેમના ભાઈને જીતની શુભેચ્છા પાઠવીને ચાંદલો કરે છે.
તર્જની
તર્જની ફિંગર એટલે ઈન્ડેક્સ ફિંગર, તે અંગૂઠા અને મધ્યમા આંગળી વચ્ચેની આંગળી છે. કહેવાય છે કે આ આંગળીનો ઉપયોગ મૃત વ્યક્તિને તિલક કરવા માટે જ કરવામાં આવે છે. જેથી મૃતકના આત્માને મોક્ષ મળે. કહેવાય છે કે તર્જનીનો ઉપયોગ કરવાથી અકાળે મૃત્યુ થાય છે. તેથી, જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિ તિલક લગાવવા માંગે છે, ત્યારે જમણી આંગળીનો ઉપયોગ કરવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
