વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 26 જુલાઈના રોજ ભારત મંડપમનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. ભારત મંડપમ દેશનું સૌથી મોટું સંમેલન કેન્દ્ર છે.3/11
આ નામ ભગવાન બસવેશ્વરના ‘અનુભવ મંડપમ’ પરથી પ્રેરિત છે. પીએમ મોદીએ કહ્યું હતું કે, ‘અનુભવ મંડપમ એટલે ચર્ચા અને સંવાદની લોકશાહી પદ્ધતિ. અનુભવ મંડપમ એટલે અભિવ્યક્તિ. આજે વિશ્વ સ્વીકારી રહ્યું છે કે ભારત લોકશાહીની માતા છે.
ભારત મંડપમના આર્કિટેક્ટ સંજય સિંહે ન્યૂઝ એજન્સીને જણાવ્યું કે તેને ‘દિલ્હીની બારી’ તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તે વિશ્વને ભારતનો પરંપરાગત વારસો અને વિવિધતાના રૂપે દર્શાવે છે.
પ્રગતિ મેદાનના પુનઃવિકાસનું કામ 2017માં શરૂ થયું. તેને રાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ હેઠળ વિકસાવવામાં આવ્યું છે. તેના પર 2,700 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. અહીં એક સાથે પાંચ હજાર વાહનો પાર્ક કરી શકાય છે.
ભારત મંડપમના દરેક ફ્લોર, દરેક રૂમ અને દરેક જગ્યા પર ભારતીય સંસ્કૃતિ અને પરંપરાની છાપ દેખાય છે. તે 123 એકરમાં ફેલાયેલું છે. આ સમજી શકાય છે કે તેનો વિસ્તાર લગભગ 26 ફૂટબોલ સ્ટેડિયમ જેટલો છે. તે ઓસ્ટ્રેલિયાના સિડની ઓપેરા હાઉસ કરતા પણ મોટું છે
આ ઈમારતને ‘શંખ’ના આકારમાં તૈયાર કરવામાં આવી છે. તેની દિવાલો પર પણ ભારતીય સંસ્કૃતિના પડછાયા છે. દિવાલો પર યોગમુદ્રાઓ કોતરેલી છે. તંજોર ચિત્રો અને મધુબની કલા તેની દિવાલો પર છે.
G-20ના સ્થળ ભારત મંડપમમાં નટરાજની 27 ફૂટ ઊંચી પ્રતિમા સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. અષ્ટધાતુથી બનેલી નટરાજની આ સૌથી ઊંચી મૂર્તિ છે. તે પ્રખ્યાત શિલ્પકાર રાધાકૃષ્ણન સ્થાનપતિ અને તેમની ટીમ દ્વારા સાત મહિનામાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. લગભગ 18 ટન વજનની આ પ્રતિમા બનાવવા માટે લગભગ 10 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે.
પહેલા માળે 18 રૂમ છે, જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે કોન્ફરન્સ માટે કરવામાં આવશે. VIP લોન્જ પણ બનાવવામાં આવ્યા છે.
બીજા માળે બે મોટા હોલ બનાવવામાં આવ્યા છે. એક સમિટ રૂમ પણ બનાવવામાં આવ્યો છે. આ સાથે, આ ફ્લોર પર એક વિશાળ લાઉન્જ એરિયા પણ છે, જેનો ઉપયોગ જરૂર પડ્યે સમિટ રૂમ તરીકે થઈ શકે છે.
ત્રીજા અને છેલ્લા માળે એક મોટો હોલ બનાવવામાં આવ્યો છે. તેમાં ચાર હજાર લોકો બેસી શકશે. તેની બાજુમાં એક ઓપન એમ્ફી થિયેટર બનાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં ત્રણ હજાર લોકો બેસી શકે છે. આ રીતે આ હોલમાં એક સાથે સાત હજાર લોકો બેસી શકે છે.
