નેનો ટેક્નોલોજી પર આધારિત અદ્યતન ડીપસ્ટિક સંશોધનની મદદથી, હવે દૂધમાં 8 પ્રકારના દૂષકોને સેકન્ડોમાં શોધી કાઢવું શક્ય છે. કામધેનુ યુનિવર્સિટી અંતર્ગત અમરેલીની ડેરી સાયન્સ કોલેજના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા એક ટેકનિક વિકસાવવામાં આવી છે. આજકાલ દરેક બાબતમાં મૂંઝવણ છે. જેના કારણે લોકોને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત અનેક બીમારીઓનો સામનો કરવો પડે છે. પણ હવે એવું નહીં થાય. નેનો ટેક્નોલોજી પર આધારિત અદ્યતન ડીપસ્ટિક સંશોધનની મદદથી, હવે દૂધમાં 8 પ્રકારના દૂષકોને સેકન્ડોમાં શોધી કાઢવું શક્ય છે. કામધેનુ યુનિવર્સિટી અંતર્ગત અમરેલીની ડેરી સાયન્સ કોલેજના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા એક ટેકનિક વિકસાવવામાં આવી છે. પશુપાલન મંત્રી રાઘવજીભાઈ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, નેનો ટેક્નોલોજી આધારિત ‘ડિપસ્ટિક’ સંશોધનના વિકાસથી દૂધમાં 8 પ્રકારની ભેળસેળ થોડી જ સેકન્ડોમાં શોધી શકાશે.
વધુ વિગતો આપતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે તાજેતરમાં ભારતીય કૃષિ અનુસંધાન પરિષદ-ICAR દ્વારા રાષ્ટ્રીય સ્તરે ગ્રેટફુલ હેકાથોન 2.0 સ્પર્ધાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સ્પર્ધામાં ભારતભરમાંથી 1974 સ્પર્ધકોએ ભાગ લીધો હતો. જેમાંથી ડીપસ્ટિક રિસર્ચને સમગ્ર ભારતમાં પ્રથમ સ્થાન મળ્યું હતું. કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા અમરેલીની ડેરી સાયન્સ કોલેજને પણ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો.
મંત્રીએ કહ્યું કે દૂધમાં સ્ટાર્ચ, યુરિયા, ડિટર્જન્ટ, બોરિક એસિડ, હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ, એમોનિયમ સલ્ફેટ જેવા 20 થી વધુ પ્રકારના દૂષણો હોઈ શકે છે. દૂધ બે રીતે મિશ્રિત થાય છે. જેમાં પાવડર અથવા યુરિયાની મદદથી સિન્થેટિક દૂધ તૈયાર કરવામાં આવે છે, સામાન્ય દૂધમાં બોરિક એસિડ, સ્ટાર્ચ વગેરે ભેળવવામાં આવે છે. આમ કરવાથી દૂધનું વજન વધે છે અને આવક પણ વધે છે. પરંતુ દૂધમાં જોવા મળતા આવા પદાર્થો માનવ સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડે છે. આ નવીન ડીપસ્ટિક સંશોધન આને રોકવામાં ખૂબ મદદરૂપ થશે.
તેમણે કહ્યું કે કોલેજે સંશોધનને પેટન્ટ કરાવવા માટે સંબંધિત સંસ્થાને અરજી કરી છે. એકવાર પેટન્ટ મેળવી લીધા પછી, કોલેજ આ ટેક્નોલોજીને કોમર્શિયલ ઉત્પાદન માટે ઓફર કરી શકશે. ગામડાઓમાંથી દૂધ ભેગું કરતી વખતે અથવા શહેરી વિસ્તારોમાં દૂધ ઉત્પાદકો પાસેથી દૂધ લેતી વખતે, આ ડીપસ્ટિકની મદદથી, થોડી જ સેકંડમાં, દૂધ ભેળસેળયુક્ત છે કે નહીં. તેમણે કહ્યું કે હાલમાં લેબોરેટરીમાં જઈને દૂધની શુદ્ધતા ચકાસવાની પ્રક્રિયા ઘણી લાંબી અને ખર્ચાળ છે અને આ નવું સંશોધન દૂધ ભેળસેળયુક્ત છે કે નહીં તે શોધવામાં અસરકારક સાબિત થશે.
