Fiscal Deficit: ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2024-25ના પ્રથમ છ મહિનાના અંતે કેન્દ્રની રાજકોષીય ખાધ સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ માટે નિર્ધારિત લક્ષ્યના 29.4 ટકા રહી છે. બુધવારે જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર આંકડાઓમાં આ માહિતી આપવામાં આવી છે. કંટ્રોલર જનરલ ઓફ એકાઉન્ટ્સ (CGA) દ્વારા જારી કરાયેલા ડેટા અનુસાર, રાજકોષીય ખાધ, વાસ્તવિક દ્રષ્ટિએ સરકારના ખર્ચ અને આવક વચ્ચેનો તફાવત, સપ્ટેમ્બરના અંતે રૂ. 4,74,520 કરોડ હતો. જ્યારે ગત નાણાકીય વર્ષ 2023-24ના પ્રથમ છ મહિનામાં રાજકોષીય ખાધ બજેટ અંદાજના 39.3 ટકા હતી.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે રાજકોષીય ખાધને 4.9 ટકા સુધી મર્યાદિત કરવાનો લક્ષ્યાંક
કેન્દ્રીય બજેટમાં, સરકારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં રાજકોષીય ખાધને જીડીપીના 4.9 ટકા સુધી મર્યાદિત કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. ગયા નાણાકીય વર્ષમાં રાજકોષીય ખાધ જીડીપીના 5.6 ટકા હતી. સરકાર ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન રાજકોષીય ખાધને રૂ. 16,13,312 કરોડ સુધી સીમિત કરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં રાજકોષીય ખાધ 4,74,520 કરોડના લક્ષ્યાંકના 29.4 ટકા હતી.
પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં ચોખ્ખી કર આવક રૂ. 12.65 લાખ કરોડ હતી
નાણાકીય વર્ષ 2024-25 ના એપ્રિલ-સપ્ટેમ્બર અર્ધ માટે કેન્દ્ર સરકારના આવક-ખર્ચના ડેટા દર્શાવે છે કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે ચોખ્ખી કર આવક રૂ. 12.65 લાખ કરોડ અથવા બજેટ અંદાજના 49 ટકા હતી. સપ્ટેમ્બર 2023ના અંતે ચોખ્ખી કર આવક 49.8 ટકા હતી. જ્યારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં કેન્દ્ર સરકારનો કુલ ખર્ચ 21.11 લાખ કરોડ રૂપિયા એટલે કે બજેટ અંદાજના 43.8 ટકા છે. એક વર્ષ અગાઉ સમાન સમયગાળામાં સરકારી ખર્ચ બજેટ અંદાજના 47.1 ટકા હતો. સરકારના કુલ ખર્ચમાંથી 16.96 લાખ કરોડ રૂપિયા મહેસૂલ ખાતામાં હતા જ્યારે 4.15 લાખ કરોડ મૂડી ખાતામાં હતા.
રાજકોષીય ખાધમાં ઘટાડાનું કારણ શું છે?
રેટિંગ એજન્સી ICRAના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી અદિતિ નાયરે આ આંકડાઓ પર જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્રની રાજકોષીય ખાધ નાણાકીય વર્ષ 2024-25ના પ્રથમ છ મહિનામાં ઘટીને 4.7 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ છે, જે તે જ સમયે 7 લાખ કરોડ રૂપિયા હતી. ગયા વર્ષે સમયગાળો. તેની પાછળનું કારણ ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા ડિવિડન્ડની ચુકવણી સાથે મૂડી ખર્ચમાં વાર્ષિક ઘટાડો છે. રાજકોષીય ખાધ એ સરકારના કુલ ખર્ચ અને આવક વચ્ચેનો તફાવત છે. તે સરકાર દ્વારા એકત્ર કરાયેલ કુલ દેવું પણ દર્શાવે છે.
આ પણ વાંચો:રાજકોષીય ખાધમાં ઘટાડાને કારણે ભારતની ક્રેડિટ પ્રોફાઇલમાં હાલમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી
આ પણ વાંચો:નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આજે રજૂ કરશે બજેટ, મોદી 3.0થી લોકોને મોટી આશા
આ પણ વાંચો:FY2025માં દેશનો GDP 6.5-7.0% રહેશે! 2024માં આર્થિક સર્વેનો અંદાજ
