દર વર્ષે અષાઢ મહિનામાં ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા કાઢવામાં આવે છે. તેને જોવા માટે દેશ-વિદેશથી પણ ભક્તો અહીં આવે છે. આ વખતે ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા 7 જુલાઈથી શરૂ થશે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર જે કોઈ પણ રથયાત્રામાં ભાગ લઈને આ રથને ખેંચે છે તેને સો યજ્ઞ કરવા સમાન પુણ્ય મળે છે. રથયાત્રામાં ભગવાન જગન્નાથની સાથે બહેન સુભદ્રા અને ભાઈ બલભદ્રના રથ પણ હોય છે. આ રથ ભક્તો જાતે ખેંચે છે. જાણો આ રથયાત્રા સાથે જોડાયેલી ખાસ વાતો વિશે…
સોનાની સાવરણીથી મુસાફરીનો માર્ગ સાફ કરે છે
ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાના રથ બનાવતી વખતે ઘણી બાબતોનું ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. આ તમામ રથ નાળિયેરના લાકડામાંથી બનાવવામાં આવ્યા છે કારણ કે તે અન્ય લાકડા કરતાં હળવા છે. જેથી તેમને સરળતાથી ખેંચી શકાય. આ ત્રણેય રથના નામ પણ અલગ-અલગ છે. રથ તૈયાર થયા બાદ પુરીના રાજાની પાલખી તેની પૂજા માટે આવે છે. આ પૂજા વિધિ ‘ચાર પહનરા’ તરીકે ઓળખાય છે. તેઓ આ ત્રણેય રથની પૂજા કરે છે અને રથના મંડપ અને યાત્રાના માર્ગને સોનાની સાવરણીથી સાફ કરવામાં આવે છે.
ભગવાન જગન્નાથનો રથ આ રીતે થાય છે
ભગવાન જગન્નાથના રથને ગરુડધ્વજ, નંદીઘોજ અને કપિધ્વજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ રથના સારથિનું નામ દારુક છે. ભગવાન જગન્નાથના રથના ઘોડાઓના નામ બાલાહક, શંખ, શ્વેતા અને હરિદાસ છે. તેમનો રંગ સફેદ હોય છે. રથના રક્ષક પક્ષી રાજા ગરુડ છે. આ રથ પર હનુમાનજી અને નરસિંહનું પ્રતિક અને સુદર્શન સ્તંભ પણ છે. આ રથના રક્ષણનું પ્રતીક છે. ભગવાન જગન્નાથના રથનો રંગ લાલ અને પીળો છે અને તે અન્ય રથ કરતા કદમાં પણ થોડો મોટો છે. જે દોરડા વડે રથને ખેંચવામાં આવે છે તેને શંખચુડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
રથ બનાવવામાં ધાતુનો ઉપયોગ થતો નથી
બલરામજીના રથને તાલધ્વજ કહેવામાં આવે છે, જેના પર મહાદેવનું પ્રતીક છે. રથના રક્ષક વાસુદેવ છે અને સારથિનું નામ માતાલી છે. સુભદ્રાના રથનું નામ દેવદલન છે. તેમના રથ પર દેવી દુર્ગાની મૂર્તિ છે. રથના રક્ષક જયદુર્ગા છે અને સારથિ અર્જુન છે. આ ત્રણેય રથમાં ખીલી કે કાંટા વગેરેનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી. રથમાં પણ કોઈ ધાતુનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નથી. સ્કંદ પુરાણ અનુસાર જે વ્યક્તિ રથયાત્રામાં ભાગ લે છે તે તમામ કષ્ટોથી મુક્ત થઈ જાય છે.
આ પણ વાંચો: સ્વપ્નમાં ભગવાનને જોવાનો શું અર્થ હોય છે….
આ પણ વાંચો: શ્રાવણ મહિનામાં નીલકંઠના મંદિરમાં શામ માટે ભીડ ઉમટતી હોય છે…
આ પણ વાંચો: પીપળાના વૃક્ષને કાપવું કે નહીં? જાણો વિગતે
