New Delhi News: હું એક છોકરા જેવો દેખાઉં છું પણ હું એક છોકરી છું. આવા દાવા કર્યા પછી ઘણા લોકો તેમના લિંગમાં ફેરફાર કરે છે એટલે કે છોકરામાંથી છોકરી અથવા છોકરીમાંથી છોકરો. લિંગ પરિવર્તન (Sex Change) હવે સામાન્ય છે અને કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાની ઈચ્છા મુજબ પોતાનું લિંગ પસંદ કરી શકે છે.
લિંગ પરિવર્તન કોણ કરાવી શકે છે?

સર્જરી પહેલા મનોચિકિત્સકો અને મનોવૈજ્ઞાનિકો સાથે વાત કરવાનું કહેવામાં આવે છે અને તેઓ લિંગ પરિવર્તન માટે એક પ્રકારની મંજૂરી આપે છે. આ માટે, લિંગ ડિસફોરિયા અથવા લિંગ અસંગતતાનું નિદાન કરવામાં આવે છે, જેમાં જન્મ સમયે સોંપાયેલ લિંગ અને લિંગ ઓળખ વગેરેમાં તફાવતો શોધી કાઢવામાં આવે છે.
ડૉક્ટરના મતે, લિંગ પરિવર્તનની જરૂર છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે આવો કોઈ ટેસ્ટ નથી. આ માટે માત્ર મનોચિકિત્સક અને મનોવિજ્ઞાનીનું પ્રમાણપત્ર જરૂરી છે.
શસ્ત્રક્રિયાની પ્રક્રિયા શું છે?
લિંગ પરિવર્તનની પ્રક્રિયા ‘હોર્મોનલ થેરાપી’થી શરૂ થાય છે. સૌ પ્રથમ, શરીરમાં જરૂરી માત્રામાં હોર્મોન્સ પૂરા પાડવામાં આવે છે અને તે દવાઓ દ્વારા શરીરમાં પૂરા પાડવામાં આવે છે. હોર્મોન્સની માત્રા પ્રાપ્ત કર્યા પછી, લિંગ સંબંધિત ફેરફારો દેખાવા લાગે છે અને પછી સર્જરી કરવામાં આવે છે. કેવા પ્રકારની સર્જરી કરવામાં આવશે અને તે કેવી રીતે કરવામાં આવશે તે તેના પર નિર્ભર કરે છે કે જે લિંગ ચેન્જ કરાવવાનો છે.
જો કોઈ છોકરો તેનું લિંગ બદલીને છોકરી બનાવવા માંગે છે, તો તેના માટે લગભગ 4 સર્જરી કરવામાં આવે છે. આ ચાર શસ્ત્રક્રિયાઓમાં વોકલ સર્જરી, જનન શસ્ત્રક્રિયા (ખાનગી પાર્ટ સર્જરી), ચહેરાની સર્જરી અને સ્તન સર્જરીનો સમાવેશ થાય છે. તમામ સર્જરી એક પછી એક કરવામાં આવે છે અને આ તમામ સર્જરીમાં દોઢ વર્ષ જેટલો સમય લાગે છે. વોકલ સર્જરીમાં, અવાજ બદલવામાં આવે છે, ચહેરાની સર્જરીમાં, સ્ત્રી સંબંધિત ફેરફારો ચહેરા પર કરવામાં આવે છે, સ્તન સર્જરીમાં, સ્તનના સર્જન પર કામ કરવામાં આવે છે અને જનનાંગની સર્જરીમાં, પુરૂષોના પ્રાઇવેટ પાર્ટ્સને દૂર કરીને સ્ત્રીના પ્રાઇવેટ પાર્ટ્સ બનાવવામાં આવે છે.
આ સર્જરીઓમાં પણ અનેક પ્રકારની શ્રેણીઓ છે. એકવાર ચારેય સર્જરી થઈ જાય પછી, લગભગ 2 મહિના પછી જીવન એકદમ સામાન્ય થઈ જાય છે અને વ્યક્તિ શારીરિક રીતે ફિટ થઈ જાય છે.

જ્યારે છોકરાનું લિંગ બદલાય છે, ત્યારે તે માતા બની શકતો નથી. પરંતુ સરોગસી અથવા બાળક દત્તક લેવાના વિકલ્પો હંમેશા હોય છે. ડોક્ટરના મતે જે મહિલાઓ છોકરાઓમાંથી છોકરીમાં પરિવર્તિત થાય છે તેઓ સામાન્ય મહિલાઓની જેમ સંબંધ બનાવી શકે છે.
ડોક્ટરના મતે આ સામાન્ય સર્જરી જેવું છે. સામાન્ય સર્જરીમાં જે તકલીફો કે પીડા થાય છે, તે આ સર્જરીઓમાં સમાન હોય છે. આ ઉપરાંત, સામાન્ય સર્જરીની જેમ, તેને સાજા થવામાં થોડો સમય લાગે છે. તે વ્યક્તિ પર નિર્ભર કરે છે કે તે કેટલી પીડા સહન કરી શકે છે.
શું કોઈ કાયદાકીય સંમતિ જરૂરી છે?
ડૉક્ટરે કહ્યું કે લિંગ બદલવા માટે કોઈ કાયદાકીય દસ્તાવેજોની જરૂર નથી. વ્યક્તિ પોતાની વિવેકબુદ્ધિ અને ઈચ્છા મુજબ પોતાનું લિંગ બદલી શકે છે.
તેની કિંમત કેટલી છે?
જો આપણે ખર્ચ વિશે વાત કરીએ, તો તે તમારી સારવાર પર અને તમે ક્યાં સર્જરી કરાવો છો તેના પર પણ આધાર રાખે છે. શસ્ત્રક્રિયાના ઘણા પ્રકારો છે અને વિવિધ હોસ્પિટલોમાં અલગ-અલગ દર છે. જો આપણે એક અંદાજ લગાવીએ તો આ પ્રક્રિયા પરનો ખર્ચ 4-5 લાખ રૂપિયાથી લઈને 20 લાખ રૂપિયા સુધીનો છે.

કાયદો શું કહે છે?
લિંગ પરિવર્તન અંગે કાયદો શું કહે છે તે અંગે દિલ્હી હાઈકોર્ટના એડવોકેટ પ્રેમ જોશીએ જણાવ્યું હતું કે સેક્સ રિ-એસાઈનમેન્ટ સર્જરી એક તબીબી પ્રક્રિયા છે, જે ભારતમાં કોઈપણ વ્યક્તિ મુક્તપણે કરાવી શકે છે અને તેની ઈચ્છા મુજબ તેના શરીર પર સર્જરી કરાવી શકે છે તે થઈ ગયું. બિધાન બરુઆ કેસ (2012)માં, મુંબઈ હાઈકોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં સેક્સ રિસોઈમેન્ટ સર્જરીને પ્રતિબંધિત કરતો કોઈ કાયદો નથી. 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના કોઈપણ પુખ્ત વ્યક્તિ લિંગ પરિવર્તન કરાવી શકે છે.
ટ્રાન્સજેન્ડર પર્સન્સ (પ્રોટેક્શન ઑફ રાઇટ્સ) એક્ટ 2019ની કલમ 7 મુજબ, સર્જરી કરાવતી વ્યક્તિએ સર્જરી પછી સુધારેલા પ્રમાણપત્ર માટે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને અરજી કરવી પડશે. આમાં, સર્જરી સંબંધિત દસ્તાવેજો ત્યાં સબમિટ કરવાના રહેશે. નવા પ્રમાણપત્ર પછી તેમના અધિકારો પર કોઈ અસર નહીં થાય. આવી સ્થિતિમાં કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાની ઈચ્છા મુજબ લિંગ પરિવર્તન કરાવી શકે છે.
આ પણ વાંચો:કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીની ભારતીય નાગરિકતા મામલે આજે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી
આ પણ વાંચો:IASની નોકરી ગઈ, હવે દિલ્હી હાઈકોર્ટે મોકલી નોટિસ, પૂજા ખેડકરને ચાલાકી મોંઘી પડી
આ પણ વાંચો:POCSO એક્ટ હેઠળ પેનિટ્રેટિવ સેક્સ્યુઅલ એસોલ્ટને મહિલાઓ સામે પણ બોલાવી શકાય છેઃ દિલ્હી હાઈકોર્ટ
