Diwali 2024: દિવાળીના (Diwali) તહેવારને હવે ગણતરીના દિવસો બાકી છે, ત્યારે આ તહેવારની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. દિવાળીને દીપોત્સવ (Dipotsav) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, આ દિવસે દેશના ખૂણે-ખૂણે દીવાઓની તેજસ્વી રોશની ફેલાય છે. તે જ સમયે, આ પ્રસંગે ઘણી પરંપરાઓ પણ પ્રચલિત છે, તેમના વિશે બહુ ઓછા લોકો જાણે છે. દિવાળી પછી, મૌની નૃત્ય અહીં નૃત્ય અને ગાતી વખતે કરવામાં આવે છે, જે હજારો વર્ષોથી ચાલી આવતી પરંપરાઓમાંની એક છે. આ પરંપરા ખાસ કરીને દિવાળીના બીજા દિવસે એટલે કે ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે.
અહીં દિવાળી પછી, બુંદેલખંડ એટલે કે ઉત્તર પ્રદેશ-મધ્ય પ્રદેશની સરહદે આવેલા છતરપુરમાં, મૌનિયા નૃત્ય ઉજવવામાં આવે છે જેમાં નર્તકોના જૂથો ગામડે ગામડે આવે છે. તેને વોલ ડાન્સ પણ કહેવામાં આવે છે. મૌનિયાની ટીમ 12 ગામોમાં જાય છે અને 12 કલાક ડાન્સ કરે છે. જ્યારે કોઈ જૂથ તેને શરૂ કરે છે, ત્યારે તે મૌન પાળે છે અને 12 કલાક માટે 12 જુદા જુદા ગામોમાં પ્રવાસ કરે છે. આ પરંપરામાં, લોકો કંઈપણ ખાધા વિના મૌનથી કેટલાક કિલોમીટર સુધી ચાલે છે અને નાચશે અને ગાય છે.
આ પરંપરાને અનુસરીને, લોકો એક સંદેશ આપે છે કે પ્રકૃતિની રક્ષા કરવી જોઈએ અને ગાયો અને બળદની રક્ષા કરવી જોઈએ, આ પહેલા, સમૂહમાં ગૌવંશ મૌન શપથ લે છે અને પછી તેમનું જૂથ વિદાય લે છે. તેમાં એક નેતા છે, જેને બારેડી કહેવામાં આવે છે. આ જૂથો ગીતો ગાતી વખતે આગળ વધે છે, જેમાં શ્રૃંગાર, વૈરાગ્ય, નીતિ, કૃષ્ણ, મહાભારત, ધર્મ અને દિવારી ગવાય છે.
આ પરંપરાને ઉજવવા પાછળ એક લોકપ્રિય પૌરાણિક કથા છે, જે મુજબ તે ભક્ત પ્રહલાદના પૌત્ર રાજા બલિના વંશ સાથે જોડાયેલી છે. ભક્ત પ્રહલાદના શાસનનો ઈતિહાસ બુંદેલખંડના એરચમાં જણાવવામાં આવ્યો છે. અહીં પ્રહલાદનો પુત્ર વિરોચન હતો, જેનો પુત્ર પાછળથી બલિદાન આપવામાં આવ્યો હતો. અહીંથી ભગવાન વિષ્ણુના બાવનમા અવતારની કથા પણ પ્રચલિત છે. આ સિવાય બાવન અવતાર માત્ર રાજા બલિને છેતરવા માટે લેવામાં આવ્યો હતો. આ પહેલા જ્યારે વૈરોચનની પત્ની સતી થઈ રહી હતી ત્યારે ભગવાને તેમને દર્શન આપ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે અમે જાતે તમારા ભાવિ પુત્રની આગળ ભિક્ષા માંગવા આવીશું.
આ સાંભળીને સતી કરવા આવેલી તેની પત્નીએ દિવારી ગાવાનું શરૂ કર્યું. આમાં તેણે ગાયું હતું – ‘ભલી ભાઈ સો ના જરી છે વૈરોચના કે સાથ, મેરે સૂત કે સામને કૌન હરિ પસારે હાથ…’, આ ગીત સાથે મૌનીઓએ નૃત્ય શરૂ કર્યું, જે 12 ગામોમાં આખા 12 કલાક સુધી ચાલુ રહે છે. અહીં મૌનીનું વિસર્જન દશાશ્વમેધ ઘાટ પર કરવામાં આવે છે.
અહીં અપાયેલી માહિતી જ્યોતિષ માન્યતાઓ, સામાન્ય માન્યતાઓ અને જાણકારીઓ પર આધારિત છે, મંતવ્ય ન્યૂઝ તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.
આ પણ વાંચો:સારા આચરણથી પણ મળે છે જીવનમાં શુભ પરિણામ!
આ પણ વાંચો:દિવાળી કઈ તારીખે ઉજવાશે, સરકારી કેલેન્ડર અને પંચાગ શું કહે છે…
આ પણ વાંચો:દિવાળીમાં તમારા નજીકના લોકોને કઈ ભેટ આપશો, સંબંધો બનશે ઉષ્માભર્યા
