વૈશાખ પૂર્ણિમા 26 મે બુધવારે ભારતીય સંસ્કૃતિ સનાતન ધર્મમાં વૈશાખી પૂર્ણિમાનો તહેવાર વૈશાખ શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાની તિથિ ઉજવવાની પરંપરા રહી છે. જ્યોતિષ આચાર્યના જણાવ્યા પ્રમાણે આ વખતે વૈશાખી બુદ્ધ પૂર્ણિમા 26 મે બુધવારે ઉજવાશે. વૈશાખી પૂર્ણિમાને સિદ્ધિવિનાયક પૂર્ણિમા અને સત્ય વિનાયક પૂર્ણિમા પણ કહેવામાં આવે છે, વૈશાખ શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાની તારીખ 25 મે, મંગળવારે રાત્રે 8:30 વાગ્યે શરૂ થશે, જે બીજા દિવસે 26 મેના દિવસે 4:44 સુધી રહેશે. અને સખાવતી પૂર્ણિમાની ઉજવણી કરવામાં આવશે
જ્યોતિષાચાર્ય વિમલ જૈને જણાવ્યું હતું કે, બ્રહ્મ મુહૂર્તામાં સવારે ઉપવાસનો ઉપાય કરવો જોઈએ, જે દરરોજની પ્રવૃત્તિઓથી નિવૃત્ત થાય છે અને ભગવાન શિવની પૂજા-અર્ચના કર્યા પછી, તેની દેવી દેવીની ઉપાસના કરે છે. ધર્મરાજની મૂર્તિની સ્થાપના કરી અને તેમનો શણગાર કર્યા પછી સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી વિવિધ પ્રકારની મીઠાઇઓ તેમજ ફળો વગેરે અર્પણ કરીને ધૂપ તેમજ દીપથી નમસ્કાર કરવો જોઈએ. ધર્મરાજાની ખુશહાલી માટે, પાણીથી ભરેલું નવું કલહ બ્રાહ્મણને વિવિધ પ્રકારની વાનગીઓ અને મીઠાઇઓ માટે દાન કરવું જોઈએ. પાંચ-સાત બ્રાહ્મણોને ખાંડની સાથે તપ આપવામાં આવે છે. શ્રી ધર્મરાજાની ઉપાસનાથી અકાળે મૃત્યુનો ભય સુધરે છે અને સુખ-આનંદ મળે છે. વૈશાખ પૂર્ણિમાના દિવસે ગંગામાં સ્નાન કરી દાન કરવામાં આવશે. 27 એપ્રિલ મંગળવારથી શરૂ થતા વૈશાખ મહિનાના ધાર્મિક વિધિના નિયમો 26 મે બુધવારે સમાપ્ત થશે.
આ દિવસે ભગવાન શ્રી સત્યનારાયણની ઉપાસનાનું વિશેષ મહત્વ છે. ભગવાન શ્રી હરિ વિષ્ણુની પ્રતિમાની સામે તલના તેલનો દીવો પ્રગટાવવો જોઈએ. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારકા પહોંચ્યા ત્યારે તેમના સર્વોચ્ચ મિત્ર સુદામાને વૈશાખ પૂર્ણિમાનું મહત્ત્વ કહ્યું. શ્રી કૃષ્ણના વર્ણન મુજબ સુદામાજીએ તેમના માટે ઉપવાસ કર્યા, આથી તેમની ગરીબી અને દુ: ખ દૂર થયું. આથી વૈશાખા પૂર્ણિમાનું મહત્ત્વ વધારે છે. વૈશાખ પૂર્ણિમા પર ભગવાન વિષ્ણુનો ત્રીજો અવતાર ભગવાન બુધના રૂપમાં હતો. બૌદ્ધ લોકો પણ તેમની માર્તાની પરંપરા અનુસાર આજ સુધી બૌદ્ધ વિહારમાં વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ કરે છે.
