Maharashtra News: એક અઠવાડિયામાં, મહારાષ્ટ્રના પુણેમાં ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમ (GBS) નામના રોગે 100 થી વધુ લોકોને અસર કરી છે. 16 દર્દીઓ વેન્ટિલેટર પર છે. તે જ સમયે, સોલાપુરમાં GBS થી એક દર્દીના મૃત્યુના સમાચાર પણ પ્રકાશમાં આવ્યા છે. જોકે, હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ અહેવાલ મુજબ, પીડિતાને પુણેમાં ચેપ લાગ્યો હતો અને બાદમાં તે સોલાપુર ગયો હતો. આવી સ્થિતિમાં, ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમ શું છે તે જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે. તે કેટલું ખતરનાક છે, તેના લક્ષણો શું છે અને તેનાથી બચવાના કયા રસ્તાઓ છે.

ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમ શું છે?

તે એક ઓટોઇમ્યુન ન્યુરોલોજીકલ ડિસઓર્ડર છે. આ રોગમાં, આપણી રોગપ્રતિકારક શક્તિ પોતાની જ ચેતા પર હુમલો કરે છે. આના કારણે લોકોને ઉઠવામાં, બેસવામાં અને ચાલવામાં પણ તકલીફ પડે છે. લોકોને શ્વાસ લેવામાં પણ તકલીફ પડે છે. લકવાની સમસ્યા પણ આ રોગનું એક લક્ષણ છે.

હકીકતમાં, આપણું નર્વસ સિસ્ટમ બે ભાગમાં વહેંચાયેલું છે. પહેલા ભાગને સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ કહેવામાં આવે છે, જેમાં કરોડરજ્જુ અને મગજનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે બીજો ભાગ પેરિફેરલ નર્વસ સિસ્ટમ છે, જેમાં સમગ્ર શરીરની અન્ય બધી ચેતાઓનો સમાવેશ થાય છે. ગુઇલેન-બેરે સિન્ડ્રોમમાં, રોગપ્રતિકારક શક્તિ નર્વસ સિસ્ટમના બીજા ભાગ પર, એટલે કે પેરિફેરલ નર્વસ સિસ્ટમ પર હુમલો કરે છે.

આ બીમારીએ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિનો જીવ લીધો

આ રોગની ગંભીરતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે વૈશ્વિક સ્તરે, તેનાથી પ્રભાવિત લગભગ 7.5% લોકો મૃત્યુ પામે છે. ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમ એક દુર્લભ રોગ છે, કારણ કે દર વર્ષે આ રોગ એક લાખ લોકોમાંથી એક કે બે લોકોમાં જોવા મળે છે. આ રોગ ભૂતપૂર્વ યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ફ્રેન્કલિન ડી. રૂઝવેલ્ટનું મૃત્યુ પણ કારણ બન્યો હતો. હકીકતમાં, આ રોગને કારણે રૂઝવેલ્ટ લકવાગ્રસ્ત થઈ ગયા હતા. તેમની કમર નીચેનો ભાગ કામ કરતો બંધ થઈ ગયો હતો. પરંતુ તે સમયે એવું કહેવામાં આવતું હતું કે રૂઝવેલ્ટનું મૃત્યુ પોલિયોથી થયું હતું. પરંતુ પાછળથી થયેલા સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું કે તેમના મૃત્યુનું કારણ ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમ હતું.

આ સિન્ડ્રોમનું નામ ફ્રેન્ચ ન્યુરોલોજીસ્ટ જ્યોર્જ ગુલેન અને જીન-એલેક્ઝાન્ડ્રે બેરીના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જેમણે 1916 માં ફ્રેન્ચ ડૉક્ટર આન્દ્રે સ્ટ્રોહલ સાથે મળીને આ સ્થિતિ પર વ્યાપક સંશોધન કર્યું હતું.

પેરુમાં કટોકટી લાદવી પડી

રિપોર્ટ અનુસાર, 2023 માં પેરુમાં ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમે તબાહી મચાવી હતી. આનો સામનો કરવા માટે, ત્યાંની સરકારે 90 દિવસ માટે આરોગ્ય કટોકટી લાદવી પડી.

તેના લક્ષણો શું છે?

ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમ સામાન્ય રીતે હાથ અને પગમાં કળતર અને નબળાઇથી શરૂ થાય છે. આ લક્ષણો ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે અને લકવોમાં ફેરવાઈ શકે છે. તેના શરૂઆતના લક્ષણો આ હોઈ શકે છે…

– હાથ, પગ, ઘૂંટી કે કાંડામાં ઝણઝણાટ.

-પગમાં નબળાઈ.

– ચાલવામાં નબળાઈ, સીડી ચઢવામાં મુશ્કેલી.

– બોલવામાં, ચાવવામાં કે ખોરાક ગળી જવામાં તકલીફ થવી.

– બેવડી દ્રષ્ટિ અથવા આંખો ખસેડવામાં મુશ્કેલી.

– તીવ્ર દુખાવો, ખાસ કરીને સ્નાયુઓમાં તીવ્ર દુખાવો.

– પેશાબ અને આંતરડાની ગતિમાં સમસ્યા.

– શ્વાસ લેવામાં તકલીફ.

ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમના લક્ષણો ઝડપથી વધે છે અને લકવો તરફ દોરી શકે છે. આ સ્થિતિ બે અઠવાડિયામાં તેની ટોચ પર પહોંચી શકે છે.

આ સિન્ડ્રોમના કેટલા પ્રકાર છે?

એક્યુટ ઇન્ફ્લેમેટરી ડિમાયલિનેટિંગ પોલીરાડિક્યુલોન્યુરોપથી (AIDP): આ ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમનું સૌથી સામાન્ય સ્વરૂપ છે, જે સામાન્ય રીતે ઉત્તર અમેરિકા અને યુરોપમાં જોવા મળે છે. આમાં ચેતાતંત્રના સ્તર (માયલિન) માં સોજો આવે છે. આ પ્રકારના સૌથી સામાન્ય લક્ષણ પગથી ઉપર તરફ ફેલાતી સ્નાયુઓની નબળાઈ છે.

મિલર ફિશર સિન્ડ્રોમ (MFS): તેની અસર સૌપ્રથમ આંખોમાં જોવા મળે છે. આંખોમાં બળતરા અને દુખાવો થાય છે. આ સિન્ડ્રોમ મુખ્યત્વે એશિયામાં જોવા મળે છે.

એક્યુટ મોટર એક્સોન ન્યુરોપથી અને એક્સોનલ ન્યુરોપથી: આ બે પ્રકારો ચીન, જાપાન અને મેક્સિકોમાં વધુ સામાન્ય છે, પરંતુ ઉત્તર અમેરિકામાં તેમની ઘટના ઓછી છે.

આના કારણો શું છે?

ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમનું કારણ શું છે તે અંગે હજુ પણ વધુ સ્પષ્ટતા નથી. પરંતુ આ સામાન્ય રીતે કેટલાક ચેપ પછી જોવા મળે છે. એવું જોવા મળ્યું છે કે ગુઇલેન-બેર સિન્ડ્રોમ ઘણીવાર શ્વસન અથવા પાચનતંત્રના ચેપ પછી તેની અસર દર્શાવે છે. ક્યારેક આ સિન્ડ્રોમ ગંભીર ઈજા અથવા શસ્ત્રક્રિયા પછી દેખાય છે.

આનાથી બચવાના ઉપાયો કયા છે?

ગુલેન-બેરી સિન્ડ્રોમ માટે કોઈ ચોક્કસ ઈલાજ નથી, પરંતુ તેના લક્ષણો ઘટાડવા અને પુનઃપ્રાપ્તિ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે સારવાર ઉપલબ્ધ છે.

પ્લાઝ્મા એક્સચેન્જ: તેમાં લોહીના પ્લાઝ્માને બદલવાની પ્રક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી શરીરમાંથી ઝેરી તત્વો બહાર નીકળી જાય છે અને નર્વસ સિસ્ટમને રાહત મળે છે.

ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલિન ઉપચાર: આમાં, રોગપ્રતિકારક શક્તિ સામે કામ કરતા એન્ટિબોડીઝનો ડોઝ આપવામાં આવે છે, જે ચેતા કોષોને વધુ નુકસાનથી રક્ષણ આપે છે. આ ઉપરાંત, પેઇનકિલર્સ અને ફિઝીયોથેરાપીની પણ ભલામણ કરવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો: 76મા પ્રજાસત્તાક દિવસના પૂર્વે રાષ્ટ્રપતિ મેડલની જાહેરાત, ગુજરાતના 11 પોલીસને ચંદ્રક એનાયત કરાશે

આ પણ વાંચો: રાષ્ટ્રપતિ આજે પ્રજાસત્તાક દિવસની પૂર્વસંધ્યાએ રાષ્ટ્રને સંબોધન કરશે

આ પણ વાંચો: પ્રોપર્ટીને લઈને થઈ હતી છેડછાડ, પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિનો પુત્ર ભારતના પડોશી દેશમાં જેલમાં ગયો