આ સવાલ વારંવાર પૂછવામાં આવે છે કે મોટાભાગના વિદેશીઓ શ્રી કૃષ્ણના ભક્તો કેમ હોય છે, શ્રી રામ ભગવાન કે અન્ય કોઈ ભગવાનના કેમ નહિ ? આ પ્રશ્ન મોટો છે, પરંતુ જવાબ ખૂબ વિચિત્ર પણ હોઈ શકે કારણ કે માત્ર વિદેશી જ સાચા જવાબ આપી શકે. તેમ છતાય કેટલાય સરળ ઉત્ત્રતો વિચારી શકાય તેમ છે.
૧. અમેરિકા, બ્રિટન, કેનેડા, ઓસ્ટ્રેલિયા, ફ્રાંસ અને રશિયા જેવા વિદેશના લોકો ભારતીય ધર્મમાં વધારે રસ લે છે. આ લોકોમાંના કેટલાક એવા છે કે જેઓ અહીં જ્ઞાન મેળવે છે અને પોતાના દેશમાં જઈ કંઈક નવું લખે છે અથવા સંશોધન કરે છે.પરંતુ જેઓ આધ્યાત્મિકતાની શોધમાં આવે છે તેઓ કોઈ સંત મહંત સાથે જોડાય છે અને ભારતીય દર્શન અને જ્ઞાન સાથે ધ્યાન પણ કરે છે. હવે, જો સંત કૃષ્ણના ઉપાશક છે તો સ્વભાવિક છે કે વિદેશી પણ કૃષ્ણને પણ જાણવા પ્રયાસ કરશે. અને તેમની ભક્તિ કરે છે અને જો સંત રામ ભક્ત છે, તો તે પણ શ્રી રામના ભક્ત બનીને તેમની પ્રશંસા કરે છે.
2. કોઈપણ વિદેશી વ્યક્તિ સીધા રામ, કૃષ્ણ અથવા અન્ય કોઈ ભગવાન સાથે જોડતો નથી, તેને સૌ પ્રથમ ભારતના સંતો જ પ્રભાવિત કરે છે. જુઓ કે જે ઓશોના બધા જ વિદેશી શિષ્યો જરૂરી નથી કે કૃષ્ણ કે રામના ભક્તો હોય. સત્યસાઈ બાબાના વિદેશી ભક્તો સાંઈમાં વિશ્વાસ રાખે છે. તેવી જ રીતે માતા અમૃતાનંદમયીના શિષ્ય શિવ અને માતાના ભક્ત છે. દક્ષિણ ભારતના મોટાભાગના સંતોના વિદેશી શિષ્યો શિવ સાથે સંકળાયેલા છે.
3. ભારતમાં લગભગ સાધુઓનાં ૧૩ અખાડા છે. મોટાભાગના શૈવ અખાડા ના આરાધ્ય દેવ શિવ છે. અને આ ક્ષેત્રમાં દીક્ષા લેનારા બધા વિદેશી શિવ ભક્ત છે. એ જ રીતે, વૈષ્ણવ ક્ષેત્રના વિદેશી શિષ્યો રામ અને કૃષ્ણ બંનેને માને છે.
4 . જોકે, મોટાભાગના વિદેશીઓ શ્રી કૃષ્ણના ભક્ત કેમ છે? આનું કારણ એ છે કે શ્રી કૃષ્ણથી સંબંધિત આંદોલન વિદેશમાં વધુ હતું. શ્રી કૃષ્ણની ગીતા વિશે વધુ ભાષણો આપવા માટે મોટાભાગના સંતો વિદેશ ગયા છે, કારણ કે શ્રી રામની ક્યાંય ગીતા નથી. શ્રીકૃષ્ણને પ્રોત્સાહન આપવાનું ગીતા પણ એક કારણ હતું. રામ કથા કહેવામાં અને સમજવામાં સમય લાગે છે પરંતુ ગીતા કહેવામાં અને સમજવામાં તે સમય નથી લાગતો. મનુષ્ય પાસે હવે સમય ક્યાં છે?
5. ઇસ્કોન એ બીજું સૌથી મોટું કારણ છે. કૃષ્ણભક્તિનું વિશ્વનું સૌથી મોટું આંદોલન અને સંગઠન કૃષ્ણકોન્શિયસ એટલે કે ઇસ્કોન આંતરરાષ્ટ્રીય સોસાયટી છે. તેમનો સૌથી મોટો મંત્ર છે ‘હરે રામા-હરે રામા, રામ-રામ હરે હરે, હરે કૃષ્ણ-હરે કૃષ્ણ, કૃષ્ણ-કૃષ્ણ હરે હરે’. વિશ્વમાં, આ મંત્રનો જાપ કરતા ઘણા દેશી અને વિદેશી લોકો ન્યુ યોર્ક, લંડન, બર્લિન, મોસ્કો, મથુરા, વૃંદાવનના માર્ગો પર જોવા મળશે. આ આંદોલનની શરૂઆત શ્રીમૂર્તિ શ્રી અભયચરણાર્વિંદ સ્વામી પ્રભુપાદજીએ કરી હતી. હવે આ આંદોલન નાં રહી ને એક મોટો ‘કૃષ્ણ સમાજ’ બની ચુક્યું છે. વૃંદાવનમાં જ ઇસ્કોનનું સૌથી મોટું અને સુંદર મંદિર છે જ્યાં ઇસ્કોન સાથે સંકળાયેલા લોકો વિશ્વભરમાંથી એકઠા થાય છે અને કૃષ્ણ જન્મોત્સવની ઉજવણી કરે છે.
6. શ્રી કૃષ્ણનું વ્યક્તિત્વ જ લોકોને આકર્ષિત કરે છે. રામ અને કૃષ્ણ વચ્ચેનો સૌથી મોટો તફાવત એ વ્યક્તિત્વ અને ગીતાના ઉપદેશનો છે. રામના અવતારને સંપૂર્ણ અવતાર માનવામાં આવતાં નથી કારણ કે તે 14 કળા ધરાવતા હોવાનું જાણીતું હતું. શ્રી કૃષ્ણ સોળની સોળ કળામાં પારંગત હતા. શ્રી કૃષ્ણ રામને નહીં પણ આધુનિક માણસને આકર્ષિત કરે છે. શ્રી રામ પાસે ફક્ત જીવન હતું અને તેનું પાત્ર શ્રેષ્ઠ હતું, પરંતુ આજનો માણસ તે સમજી શકતો નથી. લોકો રામની જેમ હાર માનતા નથી પણ શ્રી કૃષ્ણની જેમ જીવન જીવવા માગે છે. શ્રી રામની પોતાની મર્યાદાઓ છે, પરંતુ શ્રી કૃષ્ણ બધી મર્યાદાઓથી આગળ છે, તેથી તે દરેક મનુષ્યના મગજમાં સરળતાથી બેસે છે.
