સરકારી આંકડા અનુસાર, 2020માં ભારતમાં દરરોજ સરેરાશ 31 બાળકોએ આત્મહત્યા કરી હતી. નિષ્ણાંતોએ આનું કારણ કોરોના મહામારીના કારણે બાળકો પર પડેલા માનસિક દબાણને ગણાવ્યું છે.
નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ બ્યુરો (NCRB)ના ડેટા અનુસાર, 2020માં દેશમાં 11,396 બાળકોએ આત્મહત્યા કરી હતી, જે 2019ની સરખામણીમાં 18 ટકા વધુ છે. NCRBના ડેટા અનુસાર, 2019માં 9,613 બાળકોએ આત્મહત્યા કરી હતી, જ્યારે 2018માં 9,413 બાળકોએ આત્મહત્યા કરી હતી. એનસીઆરબીના ડેટા અનુસાર, 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના 4,006 બાળકોને પારિવારિક સમસ્યાઓ હતી, 1,337 બાળકોના પ્રેમ સંબંધો હતા, 1,327 બાળકોએ બીમારીના કારણે આત્મહત્યા કરી હતી. તો કેટલાક બાળકોના આત્મહત્યા પાછળ વૈચારિક કારણો હતા, બેરોજગારી, નાદારી, નપુંસકતા અને ડ્રગ્સનો ઉપયોગ અન્ય કારણો હતા.
નિષ્ણાતોના મતે, રોગચાળાને કારણે શાળાઓ અને રમતગમતની પ્રવૃત્તિઓ બંધ થવાને કારણે બાળકોના માનસિક અને શારીરિક વિકાસ પર ખરાબ અસર પડી છે. બાળકોની સુરક્ષા માટે કામ કરતી એનજીઓ સેવ ધ ચિલ્ડ્રનનાં ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર પ્રભાત કુમારે કહ્યું કે કોરોનાના પરિણામે શાળાઓ બંધ થવા ઉપરાંત સામાજિક એકલતાના કારણે બાળકો સહિત પુખ્ત વયના લોકોનું માનસિક સ્વાસ્થ્ય ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયું છે.
કુમારે કહ્યું કે આપણે એક સમાજ તરીકે રાષ્ટ્રીય માનવ મૂડી બનાવવા માટે બાળકોના શિક્ષણ અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય જેવી મૂળભૂત બાબતો પર ધ્યાન આપીએ છીએ, પરંતુ તે દરમિયાન અમે તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન આપીએ છીએ અથવા તેમને માનસિક અને સામાજિક રીતે ટેકો આપવા પર ધ્યાન આપતા નથી.
બાળકોમાં આત્મહત્યાના કેસોમાં સતત વધારો થતા સમગ્ર તંત્રની નિષ્ફળતા છતી થઈ છે. માતા-પિતા, પરિવારો, પડોશીઓ અને સરકારની સામૂહિક જવાબદારી છે કે બાળકો તેમના ઉજ્જવળ ભવિષ્યની રાહ જોઈ શકે અને તેમના સપના સાકાર કરી શકે તેવું અનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું કરવું.
