ડૉ. ગુલેરિયા ICMR ના ડાયરેક્ટર જનરલ ડૉ બલરામ ભાર્ગવ દ્વારા ભારત બાયોટેકના કોવેક્સિનના નિર્માણ પરના પુસ્તક “ગોઈંગ વાઈરલ” ના વિમોચન પ્રસંગે બોલી રહ્યા હતા.
AIIMS ના ડિરેક્ટર ડૉ રણદીપ ગુલેરિયાએ મંગળવારે સાંજે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં અત્યારે કોવિડ-19 રસીના બૂસ્ટર ડોઝની જરૂર નથી, રસીના કવરેજને વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની જરૂર છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે “વિશાળ ત્રીજી વેવ” ની શક્યતા “દરેક પસાર થતા દિવસે ઘટી રહી છે”.
“રસીઓ અટકી રહી છે, અમે અમારા પ્રવેશમાં ઉછાળાને કારણે પ્રગતિશીલ ચેપ જોતા નથી, અમારો સેરો-પોઝિટિવિટી દર ખૂબ જ ઊંચો છે. આ બધા સૂચવે છે કે અત્યારે, આપણને ખરેખર બૂસ્ટર ડોઝની જરૂર નથી. આપણને ભવિષ્યમાં તેની જરૂર પડી શકે છે, તે ચોક્કસપણે છે. પરંતુ અત્યારે અમને બૂસ્ટર ડોઝની જરૂર નથી, ”તેમણે કહ્યું. “અમે સારી રીતે સુરક્ષિત છીએ અને મને લાગે છે કે આપણે વધુને વધુ લોકોને પહેલો અને બીજો ડોઝ મેળવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ કારણ કે જો આપણી પાસે તે સંખ્યા પૂરતી મોટી માત્રામાં હશે, તો આપણે એક દેશ તરીકે સારી રીતે સુરક્ષિત રહીશું.”
ડૉ. ગુલેરિયા ICMR ના ડાયરેક્ટર જનરલ ડૉ બલરામ ભાર્ગવ દ્વારા ભારત બાયોટેકના કોવેક્સિનના નિર્માણ પરના પુસ્તક “ગોઈંગ વાઈરલ” ના વિમોચન પ્રસંગે બોલી રહ્યા હતા.
ત્રીજા તરંગ પર, ડૉ. ગુલેરિયાએ કહ્યું: “જેમ જેમ અમારો રસીકરણ કાર્યક્રમ આગળ વધી રહ્યો છે, તેમ દિવસ સાથે ત્રીજી વેવ આવવાની શક્યતા ઘટી રહી છે. તે ખૂબ જ અસંભવિત છે કે આપણે એક વિશાળ ત્રીજી વેવ જોશું.”
“પરંતુ આ રોગ સ્થાનિક બનશે અને અમારી પાસે કેસો ચાલુ રહેશે… અમારી પાસે કેટલાક દર્દીઓ હશે જેઓ બીમાર હશે પરંતુ તે તે તીવ્રતાનું નહીં હોય જે આપણે પ્રથમ અને બીજી વેવમાં જોયું અને આપણામાંના મોટાભાગના લોકો સુરક્ષિત રહેશે.”
નીતિ આયોગના સભ્ય ડૉ. વી કે પૉલે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં બૂસ્ટર ડોઝના પ્રશ્નમાં વધુ સંશોધન કરવાની જરૂર છે.
“જ્યારે તમે વધારાના ડોઝ પર નિર્ણય લો છો, ત્યારે તે સાઉન્ડ માહિતી પર આધારિત હોવો જોઈએ અને તેના ઘણા પાસાઓ છે. વિવિધ રસીઓ માટે તે અલગ હોવું જોઈએ… A માટેનો ડેટા B માટે લાગુ ન પણ હોઈ શકે… બીજો પ્રશ્ન અવધિનો છે. શું તે છ મહિના છે, નવ મહિના છે?… અમે ડેટાને પ્રણાલીગત રીતે જોઈ રહ્યા છીએ, અમે તે કેવી રીતે કરવાની જરૂર છે તે જોઈ રહ્યા છીએ… અત્યારે, કોઈપણ રાષ્ટ્ર માટે બૂસ્ટર માટે રસીની પ્રાથમિકતા બને છે એકવાર તમે મોટાને બે ડોઝ આપ્યા પછી વસ્તી તે કામ પૂર્ણ નથી… એક નૈતિક પરિમાણ પણ છે કે ત્યાં લોકો તેમના પ્રથમ બે ડોઝની રાહ જોઈ રહ્યા છે…,” તેમણે કહ્યું.
કોવેક્સિનની રચના અને મંજૂરીની સફર પર બોલતા, ડૉ. ભાર્ગવે સંખ્યાબંધ માઇલસ્ટોન્સનો ઉલ્લેખ કર્યો – કોરોનાવાયરસના તાણને અલગ કરવા માટે પાંચમો દેશ બન્યો, જાન્યુઆરી 2020 માં ભારતમાં નિદાન થયેલા પ્રથમ કેસના સંપર્કોને ટ્રેસ કરીને, પરીક્ષણમાં વધારો કર્યો. અને એન્ટિજેન પરીક્ષણોનો ઉપયોગ કરનાર સૌપ્રથમ બન્યા, સપ્ટેમ્બરમાં માંગ પર પરીક્ષણ શરૂ કર્યું અને વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં પરીક્ષણ કીટ મોકલવાનું ચાલુ રાખ્યું – અને 20 વાંદરાઓ પર ભારતીય રસીના સફળ પરીક્ષણને યાદ કર્યું રસી
વાંદરાઓને “અનસંગ હીરો” તરીકે ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે કહ્યું, “ત્યાં કોઈ સંવર્ધનની સુવિધા નથી, અમારે જંગલમાંથી વાંદરાઓ મેળવવાના હતા… અમારે વાંદરાઓને પકડવાના હતા… અમને 24 કલાકની અંદર તમામ પરવાનગીઓ મળી ગઈ, વાંદરાઓ પકડનારાઓએ સાહસ કર્યું. તેલનાગણા સરહદ, કર્ણાટક સરહદ, મહારાષ્ટ્ર સાથેના જંગલોમાં. તેઓ એક અઠવાડિયામાં 24 વાંદરાઓને પકડવામાં સક્ષમ હતા…”
“અમારે વાંદરાઓની સંપૂર્ણ બાયોકેમિકલ પ્રોફાઈલ, તેમનો એક્સ-રે, તેઓ સ્વસ્થ છે તે દર્શાવવા માટે રક્ત પરીક્ષણ કરવું પડ્યું… રસી માટે વાંદરાઓનું પરીક્ષણ કરવા માટે, તેમને બ્રોન્કોસ્કોપી દ્વારા વાયરસ આપવાનો હતો… અમારી પાસે નહોતું. NIV માં આવા કોઈપણ નિષ્ણાતો… અમારી પાસે એક પલ્મોનોલોજિસ્ટ હતો જે હમણાં જ ઇટાલીથી પરત ફર્યો હતો, ક્ષિતિજ અગ્રવાલ. IAF ની ફ્લાઈટ દ્વારા તેને રાતોરાત પૂણે લઈ જવામાં આવ્યો અને CTC પુણેના નિષ્ણાતો સાથે મળીને બ્રોન્કોસ્કોપી કરી… 7મા દિવસથી, દરરોજ વાંદરાઓ પાસેથી બ્રોન્કોસ્કોપી દ્વારા સેમ્પલ એકત્ર કરવામાં આવતા હતા… અને જુઓ અને જુઓ, વાયરસ વધ્યો નથી. તે વળાંક હતો… ક્ષિતિજ પરની આશા,” તેણે કહ્યું.
