New Delhi News : આગામી સમયમાં રોમાન્સ કૌભાંડો વધી જશે અને પ્રેમના નામે 80 લાખતી વધુ લોકોને વૂંટવામાં આવશે, જેમાં 25 વર્થી ઓછી ઉમરના યુવાનોને નિશાન બનાવવામાં આવશે.ઓનલાઈન ડેટિંગથી નાના શહેરોથી લઈને મોટા શહેરો સુધીના યુવાનો માટે જીવનસાથી શોધવાનું સરળ બન્યું છે, પરંતુ AI-આધારિત ડીપફેક ટેકનોલોજીને કારણે, તે એક ખતરનાક રોમાંસ કૌભાંડમાં ફેરવાઈ ગયું છે. પ્રેમ કૌભાંડોના કિસ્સાઓ ખૂબ જ વધી રહ્યા છે.બ્રિટિશ સરકારના એક અહેવાલ મુજબ, એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે વર્ષ 2025 માં, ડીપફેક વીડિયો દ્વારા 80 લાખથી વધુ લોકો પ્રેમમાં છેતરપિંડીનો ભોગ બનશે. આ આંકડો 2023 ના 5 લાખ કેસ કરતા 16 ગણો વધારે છે.
દુનિયાભરના યુવાનોમાં ઇચ્છિત જીવનસાથી પસંદ કરવા માટે ઓનલાઈન ડેટિંગનો ટ્રેન્ડ ઝડપથી વધ્યો છે. આ સાથે, રોમાંસ કૌભાંડના કેસ પણ વધ્યા છે. સાયબર ફર્મ મેકાફીના અહેવાલ મુજબ આ વર્ષે વિશ્વભરમાં થતા 20 ટકાથી વધુ ઓનલાઈન કૌભાંડો રોમાંસ સંબંધિત હશે. આમાંથી, અડધાથી વધુ પીડિતો 25 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના હશે.AI ટેક્નોલોજીના સતત અપડેટને કારણે, ડીપફેક વીડિયો અને ફોટા એટલા વાસ્તવિક લાગે છે કે ખાસ ટેક્નોલોજીની મદદથી પણ આ ફોટા અને વીડિયો ઓળખવા મુશ્કેલ બની રહ્યા છે.
તાજેતરમાં, અમેરિકાના મિશિગન રાજ્યની 53 વર્ષીય બેથ હાઇલેન્ડ રિચાર્ડ નામના એક વ્યક્તિને મળી, જેની સાથે તે ટિન્ડર પર મળી હતી. રિચાર્ડે શરૂઆતમાં બેથ સાથે પ્રેમ વિશે વાત કરી. પછી ડીપફેક સ્કાયપે કોલ્સ અને નકલી ફોટોગ્રાફી બનાવીને તેણે બેથ સાથે 22 લાખ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરી.એફબીઆઈના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ 2023માં આવા કૌભાંડોને કારણે અમેરિકામાં 36 હજાર કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું હતું. જ્યારે વાસ્તવમાં, આ આંકડો ઘણો વધારે છે, કારણ કે રોમાન્સ કૌભાંડનો ભોગ બનનારા લોકોમાંથી માત્ર 7 ટકા લોકો ફરિયાદ નોંધાવે છે.
ડીપફેક કૌભાંડ કેવી રીતે અને ક્યાં થઈ રહ્યું છે?
વિશ્વભરના લગભગ તમામ દેશો ડીપફેક સ્કેમર્સને રોકવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ ડીપફેક સ્કેમર્સને પકડવા એ દરેક માટે એક પડકાર છે. હકીકતમાં, ડીપફેક કૌભાંડો એવા દેશોમાંથી ચાલી રહ્યા છે જ્યાં નબળા કાયદા છે.યુનાઈટેડ નેશન્સ ઓફિસ ઓન ડ્રગ્સ એન્ડ ક્રાઈમના 2025ના અહેવાલ મુજબ, 60 ટકા ડીપફેક કૌભાંડો આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે.ડીપફેક ટૂલ્સ ક્યાં મળશે?
ઇન્ટરપોલના 2025ના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે દક્ષિણપૂર્વ એશિયા અને આફ્રિકામાં ગેંગ ટેલિગ્રામ અને ડાર્ક વેબ પર ડીપફેક ટૂલ્સ વેચે છે. ટૂલ્સ ખરીદવા અને વેચવા માટે ક્રિપ્ટોકરન્સીનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે, જેને ટ્રેક કરવું અત્યંત મુશ્કેલ છે.
ભારતમાં દરરોજ કેટલા પૈસાની છેતરપિંડી થાય છે?
ભારતમાં પણ સાયબર છેતરપિંડી મોટા પાયે થઈ રહી છે. સ્કેમર્સ AI ને હથિયાર બનાવી રહ્યા છે. ડીપફેક ઓડિયો, વિડિયો અને વોઇસ ક્લોનિંગનો ઉપયોગ કરીને લોકોને કોલ દ્વારા ફસાવી રહ્યા છે. સાયબર કૌભાંડ ડિજિટલ ધરપકડે દેશમાં એટલું મોટું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું કે કેન્દ્ર સરકાર, આરબીઆઈ અને મીડિયાને તેની સામે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવું પડ્યું.ગયા વર્ષની વાત કરીએ તો, 2024 સાયબર છેતરપિંડીની દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ ખરાબ વર્ષ રહ્યું છે. ભારતીયોને દરરોજ સરેરાશ 60 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું. સાયબર ક્રાઈમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર અનુસાર, નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ પર દરરોજ 6000 થી વધુ ફરિયાદો નોંધાતી હતી.
કૌભાંડીઓ પૈસા પડાવવા માટે કેવા પ્રકારના બહાના બનાવે છે?એફબીઆઈના ઈન્ટરનેટ ક્રાઈમ રિપોર્ટ મુજબ, 90 ટકા ઓનલાઈન ડેટિંગ સ્કેમર્સ તબીબી બિલ, કાનૂની ખર્ચ અથવા મુસાફરી જેવી કટોકટીના કારણે પૈસા ગુમાવવાનું બહાનું વાપરે છે.ઓનલાઈન જીવનસાથીની શોધમાં યુવાનો કેવી રીતે ફસાઈ જાય છે?
ઓનલાઈન જીવનસાથીની શોધમાં, યુવાનો ગમે તેટલા જોખમો લેવા તૈયાર હોય છે.
યુવાનો લાગણીશીલ હોય છે અને તેમને ટેકનોલોજીનો અનુભવ ઓછો હોય છે, તેથી સ્કેમર્સ તેમનો સરળતાથી લાભ ઉઠાવે છે.
ઓનલાઈન જીવનસાથીની શોધમાં યુવાનો કેવી રીતે ફસાઈ જાય છે?
ઓનલાઈન જીવનસાથીની શોધમાં, યુવાનો ગમે તેટલા જોખમો લેવા તૈયાર હોય છે.
યુવાનો લાગણીશીલ હોય છે અને તેમને ટેકનોલોજીનો અનુભવ ઓછો હોય છે, તેથી સ્કેમર્સ તેમનો સરળતાથી લાભ ઉઠાવે છે.ઓનલાઈન ડેટિંગમાં કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ?
વિશ્વસનીય ડેટિંગ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરો.
ફોટા, નોકરીના ટાઇટલ અને સ્ટેટસ પણ નકલી હોઈ શકે છે, તેથી સંપૂર્ણ તપાસ કર્યા પછી જ પ્રોફાઇલ પર વિશ્વાસ કરો.
ફોટો વેરિફિકેશન માટે રિવર્સ ઇમેજ સર્ચ અને ડીપફેક ડિટેક્શન ટૂલ્સ (જેમ કે રિયાલિટી ડિફેન્ડર) નો ઉપયોગ કરો.
તમારી અંગત માહિતી જેમ કે સંપૂર્ણ સરનામું, ઓફિસનું નામ, બેંક વિગતો અને આધાર કાર્ડ તાત્કાલિક શેર કરશો નહીં.
સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટની માહિતી ત્યારે જ શેર કરો જ્યારે તમે તે વ્યક્તિ પર વિશ્વાસ કરવાનું શરૂ કરો.
વાતચીતની રીત પર ધ્યાન આપો જેમ કે – જો તે ફોન/વિડીયો કોલ ટાળે છે અથવા પ્રારંભિક પ્રેમ/લગ્ન વિશે વાત કરી રહ્યો છે તો સાવચેત રહો.
એક વીડિયો કોલ જરૂર કરો. વિડિઓ કૉલ્સમાં વિચિત્ર વર્તન (જેમ કે ઝબકવું નહીં) વગેરે ઓળખો.
પહેલી વાર કોઈ જાહેર સ્થળે મળો, પરિવાર અને મિત્રો સાથે સ્થાન અને વિગતો શેર કરો.
જો કોઈ પૈસા માંગે તો સાવધ રહો, પછી ભલે તે તબીબી કટોકટી હોય, વ્યવસાયમાં નુકસાન હોય કે અન્ય કોઈ સમસ્યા હોય.
જો છેતરપિંડી થાય, તો તાત્કાલિક બેંક, ડેટિંગ એપ અને પોલીસને જાણ કરો. તાત્કાલિક ફરિયાદ કરવાથી ૩૦% કેસોમાં નુકસાન ઘટાડી શકાય છે.
આ પણ વાંચો:ભારતના બદલાથી પાકિસ્તાનમાં ભયનો માહોલ, શાહબાઝ શરીફે બોલાવી કટોકટી બેઠક
