સ્માર્ટફોનના વધતા ઉપયોગને કારણે હવે પુખ્ત વયના લોકો સહિત બાળકો પણ તેના વ્યસની બની ગયા છે. સ્માર્ટફોનનું વ્યસન બાળકોની માનસિક સ્થિતિ પર અસર કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં માતા-પિતા માટે જરૂરી છે કે તેઓ પોતાના બાળકોને સ્માર્ટફોનથી દૂર રાખે અને સમયસર આ વ્યસનમાંથી મુક્તિ મેળવે. ચાલો જાણીએ બાળકોમાં સ્માર્ટફોનની લતથી છુટકારો મેળવવાની કેટલીક રચનાત્મક રીતો.

આજના સમયમાં જ્યારે દરેક વસ્તુ ઓનલાઈન થઈ ગઈ છે, ત્યારે માતા-પિતા માટે પોતાના બાળકોને ફોન સ્ક્રીનથી દૂર રાખવા એ કોઈ પડકારથી ઓછું નથી. સ્માર્ટફોન, ટેબલેટ આજના સમયમાં બાળકો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાધન બની ગયા છે. ઓનલાઈન દુનિયાના પણ ઘણા ફાયદા છે. આનાથી બાળકો તેમના કોઈપણ પ્રશ્નનો જવાબ સેકન્ડોમાં સરળતાથી મેળવી શકે છે, પરંતુ સ્માર્ટફોન વગેરે જેવા સાધનોનો ઉપયોગ કરવાથી બાળકોના સ્વાસ્થ્ય પર ખૂબ જ ખરાબ અસર પડે છે. આ સાધનોના ઉપયોગથી બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યને પણ અસર થઈ રહી છે.

બાળકો પર સ્માર્ટફોનના ઉપયોગની ખતરનાક અસરો

એક અભ્યાસ અનુસાર, યુવાનો દરરોજ લગભગ 9 કલાક સ્ક્રીનની સામે હોય છે. તે જ સમયે, 8 થી 12 વર્ષના બાળકો દરરોજ લગભગ 6 કલાક સ્ક્રીનની સામે હોય છે. સ્માર્ટફોનના વધુ પડતા ઉપયોગની ઘણી ખતરનાક આડઅસર છે. જેમ-

– વર્તન સમસ્યાઓ
– વ્યસન
– હતાશા
– ઊંઘમાં મુશ્કેલી
– સ્થૂળતા
– સામાજિક વિકાસમાં વિલંબ
– ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં અને સાંભળવામાં મુશ્કેલી
– નર્વસ સિસ્ટમ સંબંધિત સમસ્યાઓ

બાળકોને ફોનથી દૂર રાખવાનું પેરન્ટ્સ માટે ઘણું મુશ્કેલ કામ છે. ઘણા એવા બાળકો છે જે જમતી વખતે પણ સ્માર્ટફોનમાં કંઈક જોતા જ રહે છે. બાદમાં તેઓને આ આદત પડી જાય છે. પરંતુ અમે તમને કેટલીક એવી ક્રિએટિવ રીતો જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ જેના દ્વારા તમે તમારા બાળકોને સ્માર્ટફોનની લતમાંથી મુક્તિ મેળવી શકો છો.

બાળકોને સ્માર્ટફોનથી દૂર રાખવાની સર્જનાત્મક રીતો

વિરામનો સમય- બાળકો પાસે ઊર્જાનો ભંડાર હોય છે. આવી સ્થિતિમાં આ ઉર્જાનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય તે જરૂરી છે. ધ્યાનમાં રાખો કે ખાલી બેસી રહેવાને બદલે તમારું બાળક કોઈ ને કોઈ કામ કરતું રહે. બાળકોનું ધ્યાન અમુક કામમાં રાખો અને તેમને દર 30 મિનિટે સ્ટ્રેચિંગ કરવાનું કહો. જો તમારું બાળક નિષ્ક્રિય બેઠું હોય, તો તે કંટાળો આવે ત્યારે સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરવાનો આગ્રહ શરૂ કરશે. આવી સ્થિતિમાં, તે મહત્વપૂર્ણ છે કે તમે તેને કોઈને કોઈ પ્રવૃત્તિમાં વ્યસ્ત રાખો.

અન્ય બાબતોને પ્રાથમિકતા આપો- સ્માર્ટફોન જોતા પહેલા તમારું બાળક તેનું હોમવર્ક, અભ્યાસ અને અન્ય તમામ મહત્વપૂર્ણ કામ પૂર્ણ કરે તેની ખાતરી કરો. પછીથી, તે તેની પ્રાથમિકતાઓથી વાકેફ થશે.

સ્માર્ટફોનને વિક્ષેપ અથવા લોભ તરીકે ન આપો- સ્માર્ટફોન દ્વારા, બાળકો વિશ્વ અને તેમની આસપાસ ચાલી રહેલી ઘણી વસ્તુઓ વિશે જાણી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સ્માર્ટફોનનો બિલકુલ ઉપયોગ ન કરવો યોગ્ય નથી. પરંતુ એ મહત્વનું છે કે તમે બાળકોને સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ બહુ ઓછા સમય માટે કરવા દો. પરંતુ કોઈ કામ કરાવવા માટે કે કોઈ વસ્તુ પરથી ધ્યાન હટાવવા માટે બાળકને સ્માર્ટફોનથી લલચાવવાનું બિલકુલ યોગ્ય નથી. તેનાથી બાળકના મન પર ખૂબ જ ખરાબ અસર પડી શકે છે. આજકાલ માતા-પિતા પોતાના બાળકોને ઘણો ઓછો સમય આપી શકતા હોય છે. બાળકોને પણ સ્માર્ટફોન જોવાની લત લાગી રહી છે.

બાળકોને પ્રવૃત્તિમાં વ્યસ્ત રાખો – શ્રેષ્ઠ શિક્ષણ – બાળકો ઘણીવાર મનોરંજન અને મનોરંજન માટે સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરે છે. બાળકોને પડકારરૂપ વસ્તુઓ ગમે છે. મોબાઇલ ગેમ્સ ખૂબ આકર્ષક છે કારણ કે દરેક સ્તરમાં નવો પડકાર હોય છે. આવી સ્થિતિમાં તેમને એવા કામોમાં વ્યસ્ત રાખવા જરૂરી છે જેમાં તેઓ આનંદની સાથે જ્ઞાન મેળવે છે.

માતા-પિતાની ભૂલો પણ જવાબદાર છે

• જો બાળક તમારી આસપાસ હોય તો તમારે પણ સ્માર્ટફોનનો ઓછામાં ઓછો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
• જમતી વખતે ફોનનો ઉપયોગ ન કરો.
• સૂતા પહેલા ફોન અને ટીવી ન જુઓ.
• બિનજરૂરી માંગ પૂરી કરવા માટે બાળકોને ફોન ન આપો.

જ્યારે તમારું બાળક સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરતું હોય ત્યારે કેટલીક બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો. જેમ કે બેસવાની રીત, ફોનની બ્રાઇટનેસ, ફોનનું આંખોથી અંતર વગેરે.

જ્યારે તેઓ રડતા હોય, ઉદાસી હોય અથવા કંટાળી જતા હોય, ત્યારે તેઓનું ધ્યાન ભટકાવવા અથવા તેમનો મૂડ સુધારવા માટે માતાપિતા વારંવાર તેમને ફોન આપે છે. પરંતુ તમારે સમજવું જોઈએ કે ફોન સિવાય, તમે તમારા બાળકને શાંત કરવામાં પણ મદદ કરી શકો છો. માતાપિતાની ફરજ છે કે તેઓ તેમના બાળકોનું ધ્યાન કંટાળાથી દૂર રાખે અથવા ફોનને બદલે અન્ય પ્રવૃત્તિઓમાં તેમને શાંત કરે.