Budget 2025 : આ બજેટ મોદી સરકારની નિષ્ફળતાઓ છુપાવવાનો અને લોકોને ભ્રમિત કરવાનો પ્રયાસ છે. આ બજેટમાં ગરીબો, મધ્યમ વર્ગ, ખેડૂતો અને યુવાનો માટે કંઈ નથી. આ બજેટ માત્ર જાહેરાતોનું પોટલું છે, જેમાં કોઈ નક્કર યોજના કે રાહતની જોગવાઈ નથી. આ બજેટમાં ફક્ત 12 લાખ ઈન્કમ ટેક્સની મર્યાદા કરીને બાકી બધી બાબતો પરથી ધ્યાન ભટકાવવામાં આવી રહ્યું છે.

દેશના નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારમણજીએ આજે કેન્દ્ર સરકારનું બજેટ રજૂ કર્યું જેમાં ગુજરાતના લોકો જેઑ 11 વર્ષથી ભ્રમિત ગર્વનો અનુભવ કરી રહ્યા હતા કે પ્રધાનમંત્રી ગુજરાતી છે તેનો ભ્રમ ફરી એકવાર તોડી નાખ્યો. બજેટમાં ગુજરાતના નામે ખાસ કઇ નહિ અને બજેટ સ્પીચમાં ન ગુજરાતનું કે કોઈ ગુજરાતીનું નામ પણ નહિ. કેટલાય મંત્રીઓ વિધાનસભામાં એમ કહેતા હતા કે ગુજરાતને બંને હાથમાં લાડુ છે, ડબલ એન્જિન સરકાર છે, મોસાળમાં માં પીરસનારી છે. માનનીય નાણામંત્રીની સ્પીચમાં 56 પેજની સ્પીચમાં ગુજરાત નામનો શબ્દ નથી. બિહારનો બજેટની સ્પીચમાં 6-6 વખત ઉલ્લેખ, સત્તા ટકાવી રાખવાના ખેલમાં જે સત્તામાં લાવ્યા એ પ્રધાનમંત્રીના ગુજરાતીઓ જ વિસરાઈ ગયા કે શું..?

આજના બજેટને જોઈએ તો ગઈકાલે રજૂ થયેલ ઈકોનોમિક સર્વેમાં GDP growth નો અંદાજ અગાઉના વર્ષના 7% થઈ ઘટાડી 6.4% કરાયો,  ઈનકમ ટેક્સમાં લાભાર્થી દેશની કુલ જનતાના 4% કરતા પણ ઓછા, આજ ફાયદો GST માં આપ્યો હોય તો દરેકને ફાયદો મળત,  જ્યારે સામે બિહારમાં આવતી વિધાનસભાની ચૂંટણી અને કેન્દ્ર સરકાર ટેકાના કારણે બિહારને મોટો લાભ આપવામાં આવ્યો, અન્ય રાજ્યો સાથે ઓરમાયું વર્તન કરવામાં આવ્યું. આ ઉપરાંત, અર્થવ્યવસ્થાનો એક પ્રમુખ ભાગ એવા શેર બજારે પણ બજેટને નકાર્યું અને બજેટ આવ્યું હોવા છતાં ડોલર સામે સતત ઘટતો રૂપિયો. 86.70 આવી ગયો.

જેથી હવે બજેટમાં ફાળવાયેલ રકમ જો જાહેરાતો પાછળ જ ખર્ચવામાં આવશે તો કોઈ ફાયદો નહીં. આજે રજૂ થયેલું કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૨૫ મોદી સરકારની વધુ એક નિષ્ફળ અને દિશાહીન રજૂઆત સાબિત થયું છે. આ બજેટમાં ગરીબો, મધ્યમ વર્ગ, ખેડૂતો અને યુવાનો માટે કોઈ નક્કર રાહતની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.

બજેટની મુખ્ય નિષ્ફળતાઓ:

મોંઘવારી અને બેરોજગારી: દેશમાં મોંઘવારી અને બેરોજગારી ચરમસીમાએ છે, પરંતુ બજેટમાં આ સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યાં નથી.

ખેડૂતોની અવગણના: ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના વચનનું શું થયું ? કૃષિ ક્ષેત્ર માટે કોઈ વિશેષ જોગવાઈ કરવામાં આવી નથી.

મહિલા સશક્તિકરણ: મહિલા સશક્તિકરણની મોટી વાતો કરવામાં આવી હતી, પરંતુ બજેટમાં મહિલાઓ માટે કોઈ ખાસ યોજનાની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.

યુવાનો માટે નિરાશા: યુવાનો માટે રોજગારીની કોઈ નવી તકો ઊભી કરવામાં આવી નથી. સ્ટાર્ટઅપ ઈન્ડિયા અને સ્કીલ ઈન્ડિયા જેવી યોજનાઓ માત્ર જાહેરાતો બનીને રહી ગઈ છે.

ગરીબોની અવગણના: દલિતો, આદિવાસીઓ અને પછાત વર્ગો માટે કોઈ વિશેષ યોજનાની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.

મોદી સરકારે છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં મધ્યમ વર્ગ પાસેથી ૫૪.૧૮ લાખ કરોડ રૂપિયાનો આવકવેરો વસૂલ કર્યો છે. હવે તેઓ જે ૧૨ લાખ રૂપિયા સુધીની છૂટ આપી રહ્યા છે તે માત્ર એક લોલીપોપ છે. આ બજેટમાં મધ્યમ વર્ગને કોઈ ખાસ રાહત આપવામાં આવી નથી.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રજૂ કરેલા કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૨૫ને મિશ્ર પ્રતિસાદ મળ્યો છે, જેમાં ગરીબો અને હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા લોકો પર તેની અસર અંગે ચિંતાઓ યથાવત છે. બજેટમાં કુલ ખર્ચ ₹૫૦.૬૫ લાખ કરોડ દર્શાવવામાં આવ્યો છે, જેની સામે અંદાજિત GDP ₹૩૩૦ લાખ કરોડ (આશરે ૧૫.૩૮%) છે.

કેટલાક મુખ્ય ભાગ  :

શિક્ષણ : શિક્ષણ પરના એકંદર ખર્ચ ₹૨.૧૨ લાખ કરોડ હોવા છતાં, શિક્ષણ મંત્રાલયની ફાળવણી ₹૧.૨૯ લાખ કરોડ GDP ના માત્ર ૦.૬૪% દર્શાવે છે. આ શિક્ષણ ક્ષેત્રે સંભવિત વધતા ખાનગીકરણ અંગે ચિંતા ઊભી કરે છે.

ગ્રામીણ રોજગાર: મનરેગા માટેની ફાળવણી ₹૮૬,૦૦૦ કરોડ પર યથાવત છે, જે ચાલુ વર્ષ જેટલી જ છે. યોજના હાલમાં સરેરાશ ૫૪ દિવસની રોજગારી પૂરી પાડે છે, જે નિર્ધારિત ૧૦૦ દિવસની સામે છે. આ ફાળવણી ગ્રામીણ બેરોજગારીને અસરકારક રીતે ઉકેલવાની શક્યતા નથી.

આરોગ્ય સંભાળ: વધતા ખર્ચની માંગ હોવા છતાં, આરોગ્ય સંભાળનો ખર્ચ પણ ₹૮૯,૦૦૦ કરોડ પર સ્થિર છે. આ ગરીબો માટે આરોગ્ય સંભાળની સુલભતા અને પરવડે તેવાપણું અંગે ચિંતા ઊભી કરે છે.

ખાદ્ય સુરક્ષા: ખાદ્ય સબસિડી મોટાભાગે યથાવત છે, જે સરકારની વધતી જતી વસ્તી, ખાસ કરીને સૌથી વધુ સંવેદનશીલ વર્ગોને પહોંચી વળવાની ક્ષમતા અંગે ચિંતા ઊભી કરે છે.

ગ્રામીણ વિકાસ: ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછો ખર્ચ કરવા છતાં, ગ્રામીણ વિકાસને પાછલા વર્ષ જેટલું જ ભંડોળ મળે છે. આ ગ્રામીણ વિકાસ પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા કરે છે, જ્યાં ૭૦% વસ્તી રહે છે.

સામાજિક કલ્યાણ: સામાજિક કલ્યાણ ખર્ચમાં નજીવો વધારો એવા લોકોના જીવનમાં નોંધપાત્ર સુધારો કરે તેવી શક્યતા નથી જે આવા કાર્યક્રમો પર નિર્ભર છે.

MSME : નાણામંત્રીએ MSME પર ભાર મૂક્યો હોવા છતાં, ફાળવવામાં આવેલા બજેટમાં માત્ર નજીવો વધારો જોવા મળે છે. મોટી સંખ્યામાં સૂક્ષ્મ અને નાના ઉદ્યોગોને ધ્યાનમાં લેતા, આ ફાળવણીની વાસ્તવિક અસર અનિશ્ચિત રહે છે.

આ પણ વાંચો: અમિત ચાવડાએ બજેટ પર નારાજગી વ્યક્ત કરી, “બજેટમાં ગુજરાતનો એકવાર પણ ઉલ્લેખ નથી કરાયો”

આ પણ વાંચો: ભૂતપૂર્વ નાણાપ્રધાન ચિદમ્બરમે બજેટની ટીકા કરી, ‘સરકાર બિહારના મતદારોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે’

આ પણ વાંચો: કેન્દ્રીય બજેટ 2025 પર વિરોધ પક્ષોએ કેવી પ્રતિક્રિયા આપી જાણો