Ganesh Chaturthi: ગણેશ ચતુર્થી વ્રત દર વર્ષે ભાદ્ર મહિનામાં શુક્લ પક્ષની ચતુર્થીના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ મૂળભૂત રીતે ચોથ વ્રત છે. પરંતુ આ દિવસે ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવામાં આવતી હોવાથી તેને ગણેશ ચતુર્થી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આવો જાણીએ ગણેશ ચતુર્થીના આ વ્રતનું મહત્વ, માન્યતાઓ અને તમામ માહિતી.
આ વ્રતકથાનું કરો વાંચન, મળશે અપાર લાભ
એકવાર નૈમિષારણ્ય તીર્થમાં શૌનક અને અન્ય ઋષિમુનિઓએ વિદ્વાન સુતજીને પૂછ્યું કે હે સુતજી મહારાજ! બધા કાર્યોની સરળતાપૂર્વક પૂર્ણતા કેવી રીતે સુનિશ્ચિત કરવી? ધન કમાવામાં સફળતા કેવી રીતે મેળવી શકાય અને પોતાના પુત્ર, સૌભાગ્ય અને સંપત્તિ કેવી રીતે વધી શકે? પતિ-પત્ની વચ્ચેના વિખવાદમાંથી, ભાઈઓ વચ્ચેના પરસ્પર વૈમનસ્યથી છૂટા પડવાથી અને ઉદાસીનતામાંથી સુસંગતતાથી કેવી રીતે રાહત મેળવી શકાય? શાસકો શિક્ષણ, વાણિજ્ય, ખેતીમાં સફળતા અને તેમના દુશ્મનો પર વિજય કેવી રીતે મેળવી શકે? કયા દેવતાની ઉપાસના કરવાથી મનુષ્ય તેમના ઇચ્છિત લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરી શકે છે? હે સુતજી મહારાજ ! આ બધી બાબતોની વિગતવાર ચર્ચા કરો.
સુતજી કહે, હે મુનિઓ! પ્રાચીન સમયમાં, જ્યારે કૌરવો અને પાંડવોની સેના યુદ્ધ માટે તૈયાર હતી, તે સમયે કુંતી નંદન યુધિષ્ઠિરે શ્રી કૃષ્ણને પૂછ્યું હતું. હે કૃષ્ણજી! કૃપા કરીને અમને કહો કે અમારી જીત કોઈપણ અવરોધ વિના કેવી રીતે થશે? કયા દેવતાની પૂજા કરવાથી આપણે ઇચ્છિત સફળતા પ્રાપ્ત કરી શકીશું?
શ્રી કૃષ્ણ કહે છે, હે શૂરવીર! દેવી પાર્વતીની મલિનતાથી જન્મેલા ભગવાન ગણેશની પૂજા કરો. તેમની ભક્તિ કરવાથી તમે તમારું રાજ્ય પામશો, એ નિશ્ચિત છે.
યુધિષ્ઠિરે પૂછ્યું, હે ભગવાન ! ગણેશજીની પૂજા કરવાની વિધિ શું છે? કઈ તિથિએ પૂજા કરવાથી તેઓ સિદ્ધિ આપે છે? શ્રી કૃષ્ણજી કહે છે, હે મહારાજ! ભાદોન માસના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી પર તેમની પૂજા કરવી જોઈએ અથવા શ્રાવણ, અઘાન અને માઘ મહિનાની ચતુર્થી પર પણ તેમની પૂજા કરી શકાય છે.
હે રાજા યુધિષ્ઠિર! જો તમને શ્રદ્ધા હોય તો ભાદોન શુક્લ ચતુર્થીથી જ ભગવાન ગણેશની પૂજા શરૂ કરી દો. વ્રત કરનારે સવારે વહેલા ઊઠીને સફેદ તલથી સ્નાન કરવું જોઈએ. બપોરે તમારી ક્ષમતા મુજબ ચાર તોલા, બે તોલા, એક તોલા અથવા અડધા તોલાની સોનાની મૂર્તિ મેળવો. જો શક્ય ન હોય તો ચાંદીની મૂર્તિ જ બનાવવી. જો તમે આ આસન કરી શકો તો માટીની મૂર્તિ બનાવો. પરંતુ ધનવાન બનીને કંજૂસ ન બનો. તે ‘વર્વિનાશક’ છે અને તે ‘સિદ્ધિવિનાયક’ છે. તમારી મનોકામના પૂર્ણ કરવા માટે, ભાદોન શુક્લ ચોથ પર તેમની પૂજા કરો. તેમની પૂજા કરવાથી તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે, તેથી જગતમાં તેમને ‘સિદ્ધિવિનાયક’ કહેવામાં આવે છે. ધ્યાનની પદ્ધતિ – આપણે ‘સિદ્ધવિનાયક’ ગણેશનું ધ્યાન કરીએ છીએ, જેમને એક દાંત, કાન સૂપ જેવા પહોળા, હાથી જેવું મોં, ચાર હાથ, હાથમાં ફાંસી અને હૂક છે. એકાગ્રતાથી પૂજા કરો. પંચામૃતથી સ્નાન કર્યા પછી શુદ્ધ પાણીથી સ્નાન કરો. આ પછી ભગવાન ગણેશને ભક્તિભાવથી સુગંધ અર્પિત કરવી જોઈએ, તેમને આહ્વાન કર્યા પછી, પૌંઆ, અર્ઘ્ય વગેરે, બે લાલ વસ્ત્રો અર્પણ કરવા જોઈએ. તે પછી ફૂલ, ધૂપ, દીપ અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરવું જોઈએ. પછી સોપારી પર થોડું સોનું (અથવા રૂપિયા, સિક્કા વગેરે) મૂકો અને તેને અર્પણ કરો. આ પછી ભગવાન ગણેશને એકવીસ દૂબ ચઢાવો. ભગવાન ગણેશની દુર્વા સાથે ભક્તિપૂર્વક નીચેના નામોથી પૂજા કરો. હે ગણધિપ! હે ઉમા પુત્ર! હે પાપનો નાશ કરનાર! હે વિનાયક! હે ઈશાનંદન! હે સર્વ સફળતા આપનાર! ઓ એક દાંતવાળા! હે ગજમુખ! ઓ ઉંદર વાહન! ઓ સ્કંદકુમારના મોટાભાઈ ! હે ગજાનન મહારાજ ! હું તમને વંદન કરું છું. રોલી, પુષ્પ અને અક્ષત સાથે બે ડૂબ્સ લો અને દરેક નામનો ઉચ્ચાર કરતી વખતે અલગ-અલગ નામો સાથે ડૂબ્સ ઑફર કરો.
હે દેવાધિદેવ! કૃપા કરીને મારી દુર્દશા સ્વીકારો, હું તમને વારંવાર વિનંતી કરું છું. તેવી જ રીતે, શેકેલા ઘઉં અને ગોળ એટલે કે ગોળ અને ધાણા ચઢાવો, જે ભગવાન ગણેશને ખૂબ પ્રિય છે. આ પછી, હે કુરુકુળ પ્રદીપ, હાથમાં ચોખ્ખા ઘીમાંથી બનાવેલા એકવીસ લાડુ પકડીને! આટલું બોલીને ભગવાન ગણેશની સામે રાખો. તેમાંથી દસ બ્રાહ્મણને દાન કરો અને દસ તમારા ભોજન માટે રાખો. ભગવાન ગણેશની સામે પડેલા બાકીના લાડુને નૈવેદ્ય તરીકે છોડી દો. સોનાની પ્રતિમા બ્રાહ્મણને પણ દાન કરો. બધી વિધિઓ પૂર્ણ કર્યા પછી, તમારા મનપસંદ દેવતાની પૂજા કરો. તે પછી બ્રાહ્મણને ભોજન કરાવ્યા પછી જાતે જ ભોજન કરવું. તે દિવસે સીંગદાણા, શાકભાજી, સોપારી વગેરેનું તેલ ન વાપરવાનું યાદ રાખો. તમામ અવરોધોના સંપૂર્ણ નિવારણ માટે વિદ્વાન બ્રાહ્મણને આંતરવસ્ત્રો અને ઉત્તરીય વસ્ત્રો સાથે ભગવાન ગણેશની મૂર્તિનું દાન કરો. હે ધર્મરાજા યુધિષ્ઠિર! આ રીતે ભગવાન ગણેશની પૂજા કરવાથી તમે બધા પાંડવોનો વિજય થશે. આમાં કોઈ શંકા નથી, હું આ બિલકુલ સાચું કહી રહ્યો છું. ગુરુ પાસેથી દીક્ષા લેતી વખતે વૈષ્ણવો વગેરે શરૂઆતમાં ગણેશજીની પૂજા કરે છે. ભગવાન ગણેશની પૂજા કરીને, વિષ્ણુ, શિવ, સૂર્ય, પાર્વતી (દુર્ગા), અગ્નિ વગેરે જેવા વિશેષ દેવતાઓની પણ પૂજા કરવામાં આવે છે. તેમાં કોઈ શંકા નથી. ચંડિકા વગેરે તમામ માતાઓ તેની પૂજા કરવાથી પ્રસન્ન થાય છે. હે ઋષિઓ! સિદ્ધિવિનાયક ગણેશની ભક્તિભાવથી પૂજા કરવાથી તેમની કૃપાથી મનુષ્યના તમામ કાર્યો સિદ્ધ થાય છે.
માહાત્મ્ય: ભાદ્રા શુક્લ ગણેશ ચતુર્થીએ શિવ લોકમાં પૂજાય છે. આ દિવસે સ્નાન, દાન, ઉપવાસ, પૂજા વગેરે કરવાથી ભગવાન ગણેશના આશીર્વાદથી અપાર ફળ મળે છે. હે યુધિષ્ઠિર. આ દિવસે ચંદ્ર જોવાની મનાઈ છે. તેથી, તમારી સુખાકારીની કામના માટે, તમારે બપોરે જ પૂજા કરવી જોઈએ. સિંહ રાશિની સંક્રાંતિ દરમિયાન શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી તિથિએ ચંદ્ર જોવાથી ખોટા કલંક (ચોરી, વ્યભિચાર, હત્યા વગેરે) લાગે છે. તેથી, આજે ચંદ્ર જોવાની મનાઈ છે. જો તમને ભૂલથી ચંદ્ર દેખાઈ જાય તો આ રીતે કહે, ‘સિંહે પ્રસેનજીતને મારી નાખ્યો અને જાંબવને સિંહને યમાલય મોકલ્યો. હે પુત્ર! રડો નહિ, આ તારી સ્યામંતક મણિ છે. આમ કહીને તમે કલંકમાંથી મુક્ત થઈ જશો.
આ પણ વાંચો:ગણેશ પૂજાની થાળીમાં તુલસીને રાખવી વર્જિત, શાસ્ત્રો શું કહે છે….
આ પણ વાંચો:ગણેશ ચતુર્થીએ રાશિ અનુસાર ચઢાવો મીઠાઈ, સર્વ કષ્ટ દૂર થશે
આ પણ વાંચો:ગણેશ ચતુર્થીએ ભૂલથી પણ ચંદ્ર ન જોવો, ચંદ્ર દર્શન પાછળ કઈ માન્યતા જોડાયેલી છે…
