દેશના પાટનગર, દિલ્હીના કુતુબ મિનાર કેમ્પસમાં આવેલા કુવૈત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદના થાંભલાઓ પર કોતરવામાં આવેલા દેવ-દેવીઓ અને મંદિરોનાં ખંડિત શિલ્પો જુબાની આપે છે કે આ કુવૈત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદ, મંદિરોને તોડીને બનાવવામાં આવી છે. ડો.કે.કે.મહમ્મદ (ભૂતપૂર્વ નિર્દેશક, એએસઆઈ) ના જણાવ્યા મુજબ, તે સાચું છે કે કુતુબ મીનાર ખાતેની કુવૈત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદ 27 હિન્દુ અને જૈન મંદિરો તોડી પાડીને બનાવવામાં આવી છે. ભૂતકાળમાં પણ મસ્જિદની પાછળના ભાગમાં ગટરની ઉપરની પ્રતિમા વિશે વિવાદ થયો છે. જે બાદ ભારતના પુરાતત્ત્વીય સર્વેએ આ પ્રતિમાને લોખંડની જાળીથી ઢાંકી દીધી છે. એટલું જ નહીં, મસ્જિદની આજુબાજુનાં ક્ષતિગ્રસ્ત ભાગમાંથી મૂર્તિઓ પણ બહાર આવી છે.

6 વર્ષમાં બનાવવામાં આવી હતી કુવૈત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદ

કુવૈત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદ, કુતુબ મીનારના પ્રાંગણમાં સ્થિત છે, જે વર્લ્ડ હેરિટેજનો દરજ્જો ધરાવે છે, જે ભારતના પુરાતત્ત્વીય સર્વેક્ષણનું સ્મારક પણ છે. તેનો ઇતિહાસ ખૂબ જ જૂનો છે. ઇતિહાસકારોના કહેવા મુજબ, તે કૂતુબુદ્દીન આઇબેકે 1192 માં દિલ્હી પર કબજો કર્યા પછી બનાવ્યો હતો. તેનું કામ 1198 માં પૂર્ણ થયું હતું.

હિન્દુ-જૈન મંદિરો તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા

પુરાતત્વીય દસ્તાવેજોમાં સ્પષ્ટ રીતે ઉલ્લેખ છે કે કુતુબુદ્દીન આઇબેકે આ મંદિરને તોડીને 27 અને હિન્દુ મંદિરો તોડી આ કુવૈત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદ અને કુતુબ મિનાર બનાવ્યા હતા. ઇતિહાસકારો દાવો કરે છે કે આ કુવૈત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદ અને મિનાર, મંદિરો કોતરી તેના જ  કોલમ અને અન્ય આર્કિટેક્ચરલ બ્લોક્સથી બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેના સ્તંભો પર હજી પણ દેવ-દેવીઓની મૂર્તિઓ જોઈ શકાય છે. આ મસ્જિદનો મોટો ભાગ ધરાશાયી થઈ ગયો છે, પરંતુ મસ્જિદનો બાકીનો ભાગ બાકી છે. તે પ્રવાસીઓનું ધ્યાન આકર્ષિત કરે છે. તેમાં મોટા ભાગની મૂર્તિઓને નુકસાન થયું છે.

પૂજાને નકારી કાઢવાની કવાયત હતી

એવું કહેવામાં આવે છે કે અહીં બંધકામ કરતી વખતે તેમને નુકસાન કરવામાં આવ્યું હતું, જેથી લોકો અહીં પૂજા કરવાનું શરૂ ન કરે. કેટલાક વર્ષો પહેલા ભગવાન અને દેવી-દેવતાઓની આ મૂર્તિઓને લઇને વિવાદ થયો છે. તે સમયે અનેક હિન્દુ સંગઠનો અહીં પૂજા કરવા પહોંચ્યા હતા. તેનો સૌથી મોટો વાંધો આ મસ્જિદની પાછળની પ્રતિમા સામે હતો. જે ગટર પર પડી છે. આ પછી, ભારતીય પુરાતત્ત્વીય સર્વેક્ષણ (એએસઆઈ) એ આ મૂર્તિ પર લોખંડની જાડા જાળી મૂકી છે.

અયોધ્યા જેવી રચના

પહેલાં આ કોલમ ઉપર પ્લાસ્ટર કરવામાં આવ્યું હતું, જે હવે ઉતરી ગયેલું છે. કુતુબ મિનાર પાસેની બાઉન્ડ્રી વોલને પણ નુકસાન થયું છે. તેમાં એક પથ્થરનું શિલ્પ મળી આવ્યું છે, જે ત્યાં રાખવામાં આવ્યું છે. પુરાતત્વીય રેકોર્ડ અનુસાર, ચાથી સદીમાં, રાજા અનંગપાલ વિષ્ણુ પર્વત પરથી વિવિધ ધાતુ વિષ્ણુ સ્તંભો અહીં લાવ્યા હતા, જે હજી પણ સમાન સંકુલમાં સ્થિત છે. આ આધારસ્તંભ પર ગુપ્ત કાળની સ્ક્રિપ્ટમાં સંસ્કૃતમાં એક લેખ છે. જે ચોથી સદીથી પુરાતત્ત્વીય રીતે નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. ભૂતપૂર્વ એએસઆઈ ડિરેક્ટર ડો.કે.કે.મહમ્મદે પણ અયોધ્યા મુદ્દે ચર્ચા દરમિયાન આ મસ્જિદનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે અયોધ્યામાં વિવાદિત બંધારણની સ્થિતિ પણ દિલ્હીની ક્વાવત-ઉલ ઇસ્લામ મસ્જિદ જેવી જ છે.

ભૂતકાળમાં હિન્દુઓ મંદિરનો દાવો કરે છે

હિન્દુ સંગઠનો દાવો કરે છે કે જ્યાં મસ્જિદ છે ત્યાં પૂર્વમાં એક મંદિર પણ હતું. વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા ડો.વિશોદ બંસલ કહે છે કે આ પહેલું સ્થાન નથી જ્યાં મંદિર હતું. દેશમાં 30 હજાર હિન્દુ સ્થળો છે, જેને તોડી નાખીને મુસ્લિમ માન્યતાઓમાં માનનારાનું કેન્દ્ર બનાવવામાં આવ્યું છે. આ બધું ભૂતકાળના શાસકો દ્વારા હિન્દુઓને આપવામાં આવતી વેદના છે.

આજના મુસ્લિમો સાથે જૂના સમયની ભૂલો વચ્ચે શું સંબંધ છે?

ડો.કે.કે.મહમ્મદ (ભૂતપૂર્વ નિર્દેશક, એએસઆઈ) ના જણાવ્યા મુજબ, એ વાત સાચી છે કે કુતુબ મીનાર ખાતેની કુવૈત-ઉલ-ઇસ્લામ મસ્જિદ, 27 હિન્દુ અને જૈન મંદિરો તોડી પાડીને બનાવવામાં આવી છે. ભૂતકાળમાં કેટલીક ભૂલો કરવામાં આવી હતી, પરંતુ આ માટે આજના મુસ્લિમો જવાબદાર નથી. અયોધ્યામાં બાબરી મસ્જિદ વિશેના નિવેદનમાં મેં આ મસ્જિદનો ફક્ત મારા મુદ્દાને યોગ્ય રીતે સમજાવવાના સંદર્ભમાં ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેને અન્ય કોઈ દ્રષ્ટિકોણથી જોવું જોઈએ નહીં.