ભારતમાં ગીધની સંખ્યા ઘટી રહી છે તો શું તેની માનવ જીવન પર અસર પડી શકે છે? જવાબ હા છે, પરંતુ એક અભ્યાસમાં બહાર આવેલા પરિણામો ચોંકાવનારા છે. આ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે ગીધની સંખ્યામાં ભારે ઘટાડો દર વર્ષે હજારો લોકોના મૃત્યુનું કારણ બની શકે છે. આ સંખ્યા એક લાખથી વધુ હોઈ શકે છે. અર્થશાસ્ત્રી ઇયલ જી. ફ્રેન્ક અને અનંત સુદર્શનના સંશોધન મુજબ, ભારતમાં ગીધ લગભગ લુપ્ત થવાને કારણે મૃત્યુની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. ગીધ 90 ના દાયકાથી ભારતમાં અન્ય કોઈપણ પ્રાણી કરતાં વધુ ઝડપથી લુપ્ત થઈ ગયા છે.

કેવી રીતે ગીધની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો
સંશોધકોએ જણાવ્યું કે 1990ના દાયકાના મધ્યમાં ભારતમાં ગીધની સંખ્યામાં ખૂબ જ ઝડપથી ઘટાડો થયો હતો. કેટલીક પ્રજાતિઓના ગીધમાં 99.9% સુધીનો ઘટાડો થયો છે. જ્યારે ગીધની આ અછતનું કારણ જાણવા મળ્યું તો જાણવા મળ્યું કે તેનું કારણ પેઇનકિલર દવા ડિક્લોફેનાક છે. આ દવા ગીધ માટે ખૂબ જ ખતરનાક સાબિત થઈ. આ દવા પશુઓને પીડામાં આપવામાં આવતી હતી અને ગીધ પણ મરેલા પશુઓને ખાવાથી મૃત્યુ પામ્યા હતા.

ગીધની ગેરહાજરીને કારણે ઘણા જોખમો છે
ભારતીય ગીધ એક મોટું શિકારી પક્ષી છે. તેની પાંખોની રેન્જ 1.96 થી 2.38 મીટર અને શરીરની લંબાઈ 75 થી 85 સેન્ટિમીટર સુધીની છે. તેમની ચાંચ વક્ર હોય છે જેનો ઉપયોગ મૃત પ્રાણીઓના માંસને ફાડવા માટે થાય છે. ભારતીય ગીધ મૃત પ્રાણીઓ ખાય છે. આ પર્યાવરણ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે મૃત પ્રાણીઓને સાફ કરે છે, જે રોગોના ફેલાવાને અટકાવે છે.

સંશોધકોએ એવું પણ કહ્યું છે કે જે વિસ્તારોમાં ગીધની સંખ્યા ઘટી છે ત્યાં રખડતા કૂતરાઓની સંખ્યા વધી છે અને તેમાં હડકવાનું જોખમ પણ વધુ જોવા મળ્યું છે. પહેલા ગીધ મરેલા પ્રાણીઓને ખાઈ જતા હતા, હવે તેઓ કૂતરાઓને ખાય છે. જેના કારણે હડકવા ફેલાવવાનું જોખમ વધુ વધી ગયું છે. ભારતીય ગીધ મુખ્યત્વે ભારત, પાકિસ્તાન અને નેપાળ સહિત દક્ષિણ એશિયામાં જોવા મળે છે. તેઓ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળે છે.

અગાઉ ગીધની સંખ્યા કરોડોમાં હતી

એક સમયે ગીધની સંખ્યા કરોડોમાં હતી. આ ગીધ ખુલ્લા મેદાનો, ઘાસના મેદાનો અને સૂકા વિસ્તારોમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે. તેઓ મોટાભાગે જૂથોમાં રહે છે અને ઊંચા ખડકો અથવા ખંડેર પર માળો બાંધે છે. તેમની પ્રજનન ઋતુ બદલાય છે પરંતુ સામાન્ય રીતે નવેમ્બર અને માર્ચ વચ્ચે હોય છે. અગાઉ ભારતમાં દરેક જગ્યાએ ગીધ જોવા મળતા હતા અને તેમની સંખ્યા 5 કરોડથી વધુ હોઈ શકે છે, પરંતુ આજે તેમની સંખ્યા લગભગ અદૃશ્ય થઈ ગઈ છે.

આ પણ વાંચો: ગઢચિરોલીમાં છત્તીસગઢ સરહદ પરના જંગલમાં પોલીસે 12 માઓવાદીઓને કર્યા ઠાર, 1 જવાન ઘાયલ

આ પણ વાંચો:યુપી ભાજપમાં થઈ શકે છે મોટો બદલાવ, આ નેતાએ PM મોદી સાથે કરી મુલાકાત

આ પણ વાંચો: અમદાવાદના ગ્રામ્ય વિસ્તારમાંથી મળી આવ્યું ડુપ્લીકેટ દવાખાનું