પાકિસ્તાનમાં ઈમરાન ખાનની સરકાર અને સૈન્ય સામે વિરોધી પક્ષો એક થયા છે. શુક્રવારે રાજકીય પક્ષોના આહ્વાન પર હજારો લોકો ઇમરાન ખાનની સરકાર સામે રસ્તાઓ પર ઉતર્યા હતા. ઇમરાન ખાનના ડિટેક્ટર્સએ તેને ‘ઇમરાન ખાનના અંતની શરૂઆત’ ગણાવી હતી.
પાકિસ્તાનના સૌથી મોટા ધાર્મિક પક્ષના વડા અને સુન્ની કટ્ટરપંથી પાર્ટી જમિઆત ઉલેમા-એ-ઇસ્લામ (જેયુઆઈ-એફ) ના વડા મૌલાના ફઝલુર રહેમાને કહ્યું હતું કે, “આ ગેરકાયદેસર સરકાર છે. સિસ્ટમએ તેને આપણા ઉપર લાદી દીધી છે. અમે આ ગેરકાયદેસર નિયમને નકારી કાઢીએ છીએ. હુ. ” આ પહેલા પણ મૌલાના ઇમરાન ખાનની સરકાર વિરુદ્ધ સ્વતંત્રતા પદયાત્રા કાઢી ચૂક્યા છે.
પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન નવાઝ શરીફે આરોપ લગાવ્યો હતો કે સૈન્યને તેમની સરકાર ગબડી પાડવી અને ઇમરાન ખાનને 2018 ની ચૂંટણીમાં સત્તા પર મૂકવાનો. લંડનથી પોતાના વર્ચુઅલ સંબોધનમાં નવાઝ શરીફે કહ્યું હતું કે “મારે બેરોજગારી, મોંઘવારી અને આ સંકટ માટે અથવા તેમને સત્તામાં લાવનારા લોકો માટે ઇમરાન ખાનને જવાબદાર ઠેરવવું જોઈએ.” તમારો મત કોણે ચોર્યો અને કોણે ચૂંટણીમાં ધાકધમકી આપી? આ સરકાર કોણે ચૂંટી છે?
નવાઝ શરીફે કહ્યું, તેમણે મને બોલતા અટકાવ્યાં જેથી મારો અવાજ દબાય અને તમારા સુધી ન પહોંચે. તમારો અવાજ મારા સુધી પહોંચી શક્યો નહીં.. પણ તેઓ નિષ્ફળ ગયા. નવાઝ શરીફે “એક પાકિસ્તાન બધા માટે સૂત્ર” આપ્યું હતું અને સૈન્ય અધિકારીઓને સજાની માંગ કરી હતી. નવાઝ શરીફે કહ્યું કે તે સૈન્ય છે જેણે ઇમરાન ખાનને સત્તા પર મૂક્યા અને બંધારણનો ભંગ કર્યો. જ્યારે હું બંધારણ અને લોકશાહીની વાત કરું છું ત્યારે મને દેશદ્રોહી ગણાવી રહ્યો છે.
આ રેલી પૂર્વે પણ મોટી સંખ્યામાં લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. વિપક્ષી નેતાઓ અને કાર્યકરોને પણ જેલમાં બંધ કરાયા હતા. તેમાંના મોટા ભાગના લોકો પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ (નવાઝ) પાર્ટીના હતા. રેલી બાદ પણ ધરપકડ ચાલુ છે. નવાઝ શરીફની પુત્રી મરિયમ નવાઝના પતિ સફદર અવાનની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી છે.
પીએમએલ-એનના સેક્રેટરી જનરલ એહસાન ઇકબાલે જણાવ્યું હતું કે કેવી રીતે પોલીસે વિરોધ પ્રદર્શનની રાત્રે પહેલા કાર્યકરોના ઘરોમાં પ્રવેશ કર્યો હતો અને બનાવટી કેસોમાં તેમની ધરપકડ કરી હતી.
ઇકબાલ કહે છે, છેલ્લા ત્રણ દાયકાના રાજકીય અનુભવો દરમિયાન, મેં લશ્કરી કાયદો લાગુ જોયો છે, પરંતુ આટલી ક્રુરતા ક્યારેય જોઇ નથી. અમારા કામદારો સામે હજી દરોડા છે. તેઓએ અમારી રીતે કન્ટેનર મૂક્યા છે, અમારા કાર્યકરોની ધરપકડ કરી છે અને અમારા બેનરો ફાડી દીધા છે પરંતુ અમે અટકવાનું નથી. ઈમરાન ખાનના યુગના અંતની આ માત્ર શરૂઆત છે.
ઇમરાન ખાનને સત્તામાંથી હાંકી કાઢવા માટે ગયા મહિનામાં જ પીડીએમ એલાયન્સ (પાકિસ્તાન ડેમોક્રેટિક મૂવમેન્ટ) ની રચના કરવામાં આવી છે. પાકિસ્તાનના ઇતિહાસમાં આ પહેલીવાર છે જ્યારે તમામ વિરોધી પક્ષો ભેગા થઈને પાકિસ્તાનના રાજકારણમાં સૈન્યની દખલને પડકાર આપી રહ્યા છે. નવાઝ શરીફની પીએમએલ-એન ઉપરાંત, પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી (પીપીપી) અને જમાયત-ઉલેમા-એ-ઇસ્લામ ફઝલ (જેયુઆઈ-એફ) આ લડતમાં આગળ છે.
પાર્ટીના નેતાઓનો આરોપ છે કે પાકિસ્તાન આર્મી રાજકારણમાં દખલ માટે પોતાની અપાર શક્તિનો ઉપયોગ કરે છે. પાકિસ્તાન આર્મીનો પણ આરોપ છે કે આર્મીએ પણ 2018 ની ચૂંટણીને પ્રભાવિત કરી ઇમરાન ખાનને જીત તરફ દોરી હતી. વિરોધી પક્ષના નેતા પણ ઇમરાન ખાનની સરકારને સૈન્યની કઠપૂતળી ગણાવે છે.
ઇકબાલે કહ્યું, અમને રાજકારણમાં લશ્કરી દખલની જરૂર નથી, તે બંધ થવું જોઈએ. તેથી જ આજે તમામ રાજકીય પક્ષો એકઠા થયા છે. લશ્કરી દખલ વગર લોકશાહી સાથે પાકિસ્તાન આગળ વધવાનો એક જ રસ્તો છે. વિપક્ષી પાર્ટીઓનું ગઠબંધન આગામી અઠવાડિયામાં આવી ઘણી રેલીઓ યોજવાનું છે. જાન્યુઆરી 2021 માં ઇમરાન ખાનના રાજીનામાની માંગ સાથે રાજધાની ઇસ્લામાબાદથી સંસદ સુધી મહારેલીનું આયોજન કરવાની પણ યોજના છે. વિરોધી પક્ષોના નેતાઓ કહે છે કે તેઓ મોટાપાયે રાજીનામું આપશે અને સંસદમાં સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવશે.
ઇમરાન ખાનની સરકાર સામે એવા સમયે દેખાવો થઈ રહ્યા છે જ્યારે તે બેકારી, ફુગાવા અને નબળા અર્થતંત્ર સાથે સંઘર્ષ કરી રહી છે. ખાદ્ય ભાવોમાં વધારાને કારણે લોકોના મનમાં ઇમરાન સરકાર સામે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. કોરોના રોગચાળાને કારણે પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થાને પણ ખરાબ અસર થઈ છે. જોકે, પાકિસ્તાનમાં કોરોના વાયરસ લગભગ નિયંત્રણમાં છે. અત્યાર સુધીમાં કોરોના ચેપના 3 લાખથી વધુ કેસ છે અને 6621 લોકોનાં મોત થયાં છે. પાકિસ્તાનની કુલ વસ્તી 22 કરોડ છે. શુક્રવારે યોજાયેલી રેલીમાં લગભગ 50,000 લોકો સ્ટેડિયમમાં એકઠા થયા હતા, અહીં કોઈ સામાજિક અંતરનું અનુસરણ કરી રહ્યું ન હતું કે કોઈ નેતાએ માસ્ક મૂક્યો ન હતો.
ભીડના હાથમાં નવાઝ શરીફ અને બેનઝિર ભુટ્ટો સાથેના બેનરો. રાવલપિંડીના રહેવાસી વસીમ અહેમદ ખાને કહ્યું કે, તે લોકશાહી પાકિસ્તાન માટે હતો જ્યાં દરેકની જવાબદારી નિશ્ચિત છે. તેમણે કહ્યું, ઇમરાન ખાન સત્તા પર આવ્યા ત્યારથી તેના માસિક ખર્ચ બમણા થયા છે. પરિવારનું ભરણપોષણ કરવું પણ મુશ્કેલ બન્યું છે.
લિયાકત અલી કુરેશીએ કહ્યું કે, સરકાર ગરીબો પર દમન કરી રહી છે. અમે અમારા જૂના પાકિસ્તાનમાં ખુશ હતા, શું આ ઇમરાન ખાનનો નવો પાકિસ્તાન છે? સ્વાભાવિક છે કે, જો આ નવું પાકિસ્તાન છે, તો તે ગરીબો માટે નથી. તેમણે કહ્યું, દરેકને ખબર છે કે સાત દાયકાઓથી પાકિસ્તાનના રાજકારણ પર નિયંત્રણ રાખનારા ઈમરાન ખાનને વડા પ્રધાન બનાવ્યા હતા – એટલે કે પાકિસ્તાનની સેના.
