શિક્ષણ મંત્રાલયના UDISE ડેટા દર્શાવે છે કે અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ 2023-24માં ભારતભરની શાળાઓમાં એડમિશનમાં 37 લાખનો ઘટાડો થયો છે. યુનિફાઇડ ડિસ્ટ્રિક્ટ ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ ફોર એજ્યુકેશન (UDISE) પ્લસ એ સમગ્ર દેશમાંથી શાળા શિક્ષણ ડેટાને એકત્ર કરવા માટે શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા જાળવવામાં આવેલ ડેટા એકત્રીકરણ પ્લેટફોર્મ છે. જ્યારે 2022-23માં નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા 25.17 કરોડ હતી, જ્યારે 2023-24ના આંકડા 24.80 કરોડ હતા. સમીક્ષા હેઠળના સમયગાળા દરમિયાન ગર્લ સ્ટુડન્ટ્સની સંખ્યામાં 16 લાખનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે છોકરાઓની સંખ્યામાં 21 લાખનો ઘટાડો થયો છે.

એડમિશનમાં ઘટાડો

– સ્ત્રી વિદ્યાર્થીઓ: 16 લાખ વિદ્યાર્થીઓનો ઘટાડો
– પુરૂષ વિદ્યાર્થીઓ: 21 લાખ વિદ્યાર્થીઓનો ઘટાડો

એડમિશનમાં લઘુમતી પ્રતિનિધિત્વ કુલ શાળા પ્રવેશના લગભગ 20% છે
– મુસ્લિમો: 79.6%
– ખ્રિસ્તી: 10%
– શીખો: 6.9%
– બૌદ્ધ : 2.2%
– જૈનો: 1.3%
– પારસી: 0.1%

પ્રથમ વખત આધાર નંબરો સાથે વિદ્યાર્થી મુજબનો ડેટા એકત્ર કરવામાં આવ્યો વિશિષ્ટતા અને વધુ સારી ઓળખની ખાતરી કરવા માટે સ્વૈચ્છિક આધાર. 2023-24 સુધીમાં, 19.7 કરોડથી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ તેમના આધાર નંબર આપ્યા હતા.

– સામાન્ય શ્રેણી: 26.9%
– અનુસૂચિત જાતિ (SC): 18%
– અનુસૂચિત જનજાતિ (ST): 9.9%
– અન્ય પછાત વર્ગો (OBC): 45.2%

અધિકારીઓએ નોંધ્યું હતું કે વિદ્યાર્થી મુજબનો ડેટા અગાઉના શાળા-વાર એકીકૃત ડેટામાંથી ફેરફાર દર્શાવે છે, જેનો અર્થ છે કે વર્તમાન ડેટાને 2021-22 અથવા અગાઉના વર્ષોના અહેવાલો સાથે સીધી સરખામણી કરી શકાતી નથી. આ નવો અભિગમ “ઘોસ્ટ સ્ટુડન્ટ્સ” ને ઓળખવામાં મદદ કરે છે અને બહેતર ગવર્નન્સ અને રિસોર્સ મેનેજમેન્ટને સક્ષમ કરે છે,  એમ પીટીઆઈના અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 અને સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ (SDGs) 2030 સુધીમાં ડ્રોપઆઉટ ઘટાડવા અને શિક્ષણમાં સાર્વત્રિક પ્રવેશ પ્રદાન કરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. વ્યક્તિગત વિદ્યાર્થી મુજબના ડેટા સાથે, ડ્રોપઆઉટ્સને હવે વધુ સચોટ રીતે ટ્રેક કરી શકાય છે, વિદ્યાર્થીઓને જાળવી રાખવામાં અને તેમની સમગ્ર શાળા એડમિશન દરમિયાન તેમની પ્રગતિનું નિરીક્ષણ કરવામાં મદદ કરે છે.

અહેવાલમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, આસામ, ઓડિશા, આંધ્ર પ્રદેશ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, ઉત્તરાખંડ અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોમાં શાળાઓનો ઓછો ઉપયોગ થાય છે, કારણ કે ઉપલબ્ધ નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓ સંખ્યા કરતાં શાળાઓની સંખ્યા વધી જાય છે. તેનાથી વિપરિત, તેલંગણા, પંજાબ, પશ્ચિમ બંગાળ, હરિયાણા, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, તમિલનાડુ, દિલ્હી અને બિહાર જેવા રાજ્યોમાં પ્રવેશ મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યાની સરખામણીમાં ઓછી ઉપલબ્ધ શાળાઓ સાથે, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો બહેતર ઉપયોગ દર્શાવે છે.

આ પણ વાંચો: ખાનગી શાળાઓમાં RTE બેઠકો પર શ્રીમંત લોકોના બાળકોને એડમિશન આપવાનો આરોપ

આ પણ વાંચો: બાળકના આધાર કાર્ડ પર નાયબ મુખ્યમંત્રી ફડણવીસનો ફોટો, શાળામાં એડમિશન પણ થયું!

આ પણ વાંચો: RTE હેઠળ 100 વિદ્યાર્થીઓના બોગસ એડમિશનનો થયો પર્દાફાશ, 100 વિદ્યાર્થીઓના એડમિશન કરાયા રદ