કોમનવેલ્થ ગેમ્સ(commonwealth games)ના પહેલા દિવસે ટ્રાયથલોનમાં ભારતીય ટીમનું નેતૃત્વ કરનાર પ્રજ્ઞા મોહન(pragna mohan)ની વાર્તા ખૂબ જ પ્રેરણાદાયી છે. અત્યાર સુધીમાં 5 અકસ્માતો(accident) થયા છે. 2 સર્જરી કરવામાં આવી છે અને કાંડા અને પગમાં ધાતુના સળિયા પડેલા છે. આમ છતાં, પ્રજ્ઞા મોહન CWG ટ્રાયથલોનમાં ભારત માટે મેડલની આશા છે. તેમની પરેશાનીઓ એટલી બધી છે કે જ્યાં તે પ્રેક્ટિસ કરે છે તે રસ્તો પણ ખૂબ ઉબડખાબડ છે. તેને કોચ કરી શકે તેવો કોઈ કોચ નહોતો, છતાં પ્રજ્ઞાનો ઉત્સાહ ક્યારેય ઓછો થયો ન હતો.

5 વર્ષથી પ્રેક્ટિસ કરે છે
છેલ્લા 5 વર્ષથી પ્રજ્ઞા મોહન અમદાવાદમાં દરરોજ સૂર્યોદય પહેલા જાગી જાય છે. 27 વર્ષીય ખેલાડીને ટ્રેનિંગ પરની સ્પર્ધા દરમિયાન 5 વખત અકસ્માતનો સામનો કરવો પડ્યો છે. જોકે તેણે ઓસ્ટ્રેલિયા અને સ્પેનમાં 6 મહિનાની તાલીમ પણ લીધી છે. પ્રજ્ઞાની સાથે ભારતના ચાર સભ્યો આદર્શ એમએસ, વિશ્વનાથ યાદવ અને સંજના જોશી પણ મેડલની રેસમાં છે. આ સ્પર્ધકો અનુક્રમે સ્વિમિંગ, સાઇકલિંગ અને રનિંગમાં દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા છે, જેમાં ભારતે હજુ સુધી મેડલ જીતવાનું બાકી છે. પરંતુ તમામ ધ્યાન માત્ર પ્રજ્ઞા પર જ રહેશે જે નેશનલ અને સાઉથ એશિયન ચેમ્પિયન છે. ટ્રાયથલોન વર્લ્ડ કપમાં ભાગ લેનારી તે એકમાત્ર ભારતીય છે. પ્રજ્ઞાના પિતા પ્રતાપ કહે છે કે અમે જાણતા હતા કે તે રમતગમતમાં કારકિર્દી બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. પરંતુ કોઈએ વિચાર્યું ન હતું કે તે ટ્રાયથલોનમાં ભાગ લેશે.

પહેલા તરવું હતું
પ્રજ્ઞા પહેલા સ્વિમિંગ પસંદ કરવાનું વિચારતી હતી. પ્રજ્ઞાએ આઠ વર્ષની ઉંમરે સ્પર્ધા શરૂ કરી હતી. તે સ્વિમિંગમાં સારી હતી પરંતુ ક્યારેય મેડલ જીતી શકી નથી. તેમના મોટા ભાઈ પ્રતીક કહે છે કે તે સમયે શાળામાં મિની-મેરેથોન થતી હતી. જ્યાં તે તેની ઉંમરની બમણી છોકરીઓને હરાવીને સરળતાથી જીતી જતી હતી.  પ્રજ્ઞા જે પૂલમાં તાલીમ લેતી હતી તે તેના ઘરથી 10 કિમી દૂર હતો. શરૂઆતમાં, તેના પિતા તેને લઈ જતા હતા પરંતુ પછીથી પ્રજ્ઞા પોતે રોજ 20 કિમી સાયકલ ચલાવીને પ્રેક્ટિસ માટે આવવા લાગી.

2013માં નસીબ બદલાયું
તે 2013 હતું જ્યારે પ્રજ્ઞા માટે બધું બદલાઈ ગયું હતું. પ્રજ્ઞાએ વધારે પ્રેક્ટિસ કર્યા વિના 50 કિમીની સાયકલ રેસ જીતી લીધી. ત્યારબાદ તેને 1 લાખ રૂપિયાની ઈનામી રકમ મળી. પ્રતીક કહે છે કે તેને સ્વિમિંગનો શોખ હતો અને તે દોડવામાં પણ સારી હતી. પરંતુ સાયકલ સ્પર્ધા પછી, અમને સમજાયું કે તે સાયકલિંગમાં પણ વધુ સારું પ્રદર્શન કરી શકશે. રિટાયર્ડ પિતા પ્રતાપ કહે છે કે ટ્રાયથલોન શું છે તે અમે જાણતા હતા કારણ કે ગુજરાતના કેટલાક લોકોએ તેનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તો અમે વિચાર્યું કે શા માટે ત્રણેય વિષયોને એકસાથે તક ન આપવી?

સારો કોચ મળ્યો નથી
ટ્રાયથલોન પસંદ કર્યા પછી સૌથી મોટી સમસ્યા એ હતી કે તેમાં કોચ નહોતા. પ્રજ્ઞાને ત્રણેય રમતો માટે અલગ-અલગ કોચ હેઠળ તાલીમ આપવાનું ચાલુ રાખ્યું. બધા કોચ તેણીને રમતમાં સામેલ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા જેમાં તેણી સારી હતી. પિતાના કહેવા પ્રમાણે, તેણે તેની પુત્રીને તાલીમ આપવાનો નિર્ણય લીધો અને ઑનલાઇન સામગ્રીમાંથી શીખવાનું ચાલુ રાખ્યું. તેણે અમેરિકા સ્થિત જો ફ્રિયેલનું પુસ્તક ધ ટ્રાયથલીટ્સ ટ્રેનિંગ બાઈબલ વગેરે પણ વાંચ્યું. બાદમાં પ્રજ્ઞાએ તેની સીએની ડિગ્રી મેળવી. પરંતુ એકાઉન્ટન્ટનું જીવન જીવવાને બદલે, તેણે ટ્રાયથલોનને પૂર્ણ-સમયની કારકિર્દી તરીકે લેવાનું નક્કી કર્યું.

પ્રજ્ઞાએ કેવી તૈયારી કરી?
પ્રજ્ઞા જાણતી હતી કે જો તેને ભારતના રસ્તાઓ પર સાઇકલ ચલાવવી શીખવી હોય તો તેણે સૂર્યોદય પહેલા ઉઠવું પડશે. તે દરરોજ 4 વાગે ઉઠતી અને 5 વાગ્યા પહેલા ટ્રેનિંગ માટે નીકળી જતી. ઓલિમ્પિકના કદના સ્વિમિંગ પૂલ ન હોવાથી સ્વિમિંગ માટે પણ સમસ્યા હતી. ગુજરાતના મોટાભાગના તળાવો અને નદીઓમાં મગર જોવા મળે છે. અહીં તરવા માટે ખૂબ કાળજી લેવી પડે છે. આ જ કારણ હતું કે પ્રજ્ઞા 25 મીટરના સ્વિમિંગ પુલમાં ટ્રેનિંગ લેતી હતી. જે તાલીમ માટે સારી ન હતી. આ જ કારણ છે કે છેલ્લા ચાર વર્ષથી પ્રજ્ઞા દર વર્ષે છ મહિના ઓસ્ટ્રેલિયા કે સ્પેનમાં વિતાવે છે.