SpaceX Rocket Crash on Moon: અવકાશમાં લાંબા સમયથી ભટકી રહેલું સ્પેસએક્સ (SpaceX Rocket) નું એક જૂનું રોકેટ ટૂંક સમયમાં ચંદ્રની સપાટી સાથે ટકરાવા જઈ રહ્યું છે. અંદાજે 8,700 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની પ્રચંડ ઝડપે થનારી આ ટક્કરથી ચંદ્રની સપાટી પર મોટો ખાડો અને ધૂળનો ગરબાર ઉડવાની સંભાવના છે. આ ઘટના વૈજ્ઞાનિકો માટે ચંદ્રના અભ્યાસની સાથે અવકાશની સુરક્ષા અંગે મોટી ચેતવણી પણ છે.
કેવી રીતે થશે ટક્કર અને ક્યારે?
પૃષ્ઠભૂમિ: આ રોકેટ(SpaceX Rocket) એક વર્ષ કરતા વધુ સમય પહેલાં બે પ્રાઇવેટ મૂન લેન્ડર્સને અંતરિક્ષમાં પહોંચાડ્યા બાદ ખાલી થઈ ગયું હતું અને હવે અનિયંત્રિત રીતે ચંદ્ર તરફ વધી રહ્યું છે.
સમય અને સ્થળ: વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, 5 ઓગસ્ટ (બુધવાર)ના રોજ રોકેટનો ઉપલો હિસ્સો ચંદ્રના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા આઈન્સ્ટાઈન ક્રેટર પાસે ત્રાટકશે.
અવકાશ ટ્રેકિંગ નિષ્ણાત બિલ ગ્રેના અનુમાન મુજબ, રોકેટ આશરે 5,400 માઈલ પ્રતિ કલાક (લગભગ 8,700 કિમી/કલાક) ની ઝડપે ટકરાશે, જે અવાજની ઝડપ કરતાં આશરે 7 ગણી વધારે છે.
કેવા પ્રકારનું નુકસાન કે પ્રભાવ પડશે?
આ ટક્કર એટલી શક્તિશાળી હશે કે ચંદ્રની સપાટી પર અંદાજે 90 ફૂટ (27 મીટર) પહોળો અને 16 ફૂટ (5 મીટર) ઊંડો ખાડો બની શકે છે.
ચંદ્ર પર ગુરુત્વાકર્ષણ ઓછું હોવા અને વાતાવરણ (હવા) ન હોવાને કારણે ઉડતી ધૂળ અને ચટ્ટાનોનો મલબો લાંબા સમય સુધી અવકાશમાં ફેલાયેલો રહેશે.
નાસાનું લુનર રિકોનિસન્સ ઓર્બિટર (LRO) અને દક્ષિણ કોરિયાનું ડાનુરી લુનર ઓર્બિટર્સ આ ઘટનાની તસવીરો કેદ કરશે. ડાનુરી તો ટક્કરના 2 મિનિટ પહેલાં જ રોકેટની સાવ નજીકથી પસાર થશે.
કયું SpaceX Rocket છે અને ભૂતકાળમાં શું બન્યું હતું?
આ રોકેટનો હિસ્સો આશરે 40 ફૂટ (12 મીટર) લાંબો અને 4,500 કિલોગ્રામ વજનનો છે. 15 જાન્યુઆરી 2025ના રોજ તેનો ઉપયોગ બે પ્રાઇવેટ મૂન લેન્ડર્સ (ફાયરફ્લાય એરોસ્પેસનું(SpaceX Rocket) બ્લૂ ઘોસ્ટ અને જાપાનની આઈસ્પ્રેસ કંપનીનું લેન્ડર) મોકલવા માટે થયો હતો.
અગાઉ 2022માં પણ એક ચીની રોકેટ ચંદ્ર સાથે ટકરાયું હતું. આ ઉપરાંત નાસાએ પણ પોતાના પાછલા મિશન (જેમ કે LCROSS) દરમિયાન જાણી જોઈને રોકેટના ભાગો ચંદ્ર પર પાડ્યા હતા જેથી વૈજ્ઞાનિક અધ્યયન કરી શકાય.
વધતી ચિંતા અને ભવિષ્યની તૈયારીઓ
ભવિષ્યમાં ચંદ્ર પર માનવ મિશન (જેમ કે આર્ટિમેસ મિશન) અને રોબોટિક અભિયાનો વધવાના છે. એલન મસ્કની સ્પેસએક્સ અને જેફ બેઝોસની બ્લૂ ઓરિજિન જેવી કંપનીઓની વધતી પ્રવૃત્તિઓ વચ્ચે અવકાશના કાટમાળ (Space Debris) પર નજર રાખવી અને ટ્રાફિક નિયંત્રણ કરવું અત્યંત અનિવાર્ય બની ગયું છે. આ દુર્ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નથી, પરંતુ ભવિષ્યના ચંદ્ર અભિયાનોની સુરક્ષા સમજવાની એક મહત્વની તક છે.

