New Delhi News : ભારતીય ચૂંટણી પંચની SIR પ્રક્રિયા (SIR)ને લઈને ચૂંટણી પંચની અંદરથી જ અનેક વાંધા નોંધાવવામાં આવ્યા હોવાનો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. સૂત્રો અનુસાર ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 14 વખત વિવિધ નિર્ણયો અને આદેશો સામે સત્તાવાર વાંધા નોંધાવ્યા હતા. એક જ દિવસે ચાર વખત વાંધા નોંધાવાયા હોવાનું પણ અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
રિપોર્ટ મુજબ, બંને કમિશનરોએ કેટલાક નિર્ણયો તેમની જાણકારી અથવા મંજૂરી વગર લેવામાં આવ્યા હોવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. આ વાંધાઓનો સંબંધ નવા મતદારોની નોંધણી, મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર કરવા અને ફરીથી ઉમેરવા, SIR સંબંધિત અપીલો તથા મતદાર ડેટાબેઝની કામગીરી સાથે હતો.
Form 6ના ફેરફાર સામે પણ ચેતવણી
ચૂંટણી પંચ (Election Commission)માં ઉઠેલા મુદ્દાઓમાં નવા મતદારો માટેના Form 6માં કરવામાં આવેલા ફેરફારનો પણ સમાવેશ થાય છે. ‘ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ના અહેવાલ પ્રમાણે, Form 6માં SIR સાથે જોડાયેલા કેટલાક પ્રશ્નો ઉમેરવામાં આવ્યા હતા. અરજદારે અગાઉની SIR દરમિયાન પોતાનું, માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદીનું નામ મતદાર યાદીમાં હતું કે નહીં તે અંગે વિકલ્પ પસંદ કરવાનો હતો.
સંધુ અને જોશીએ આ ફેરફારની કાયદેસરતા અંગે સવાલ ઉઠાવી તેને દૂર કરવાની માંગ કરી હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે. તેમના મતે આ પ્રકારના ફેરફારથી ખાસ કરીને પ્રથમ વખત મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવતા યુવાનો માટે પ્રક્રિયા મુશ્કેલ બની શકે છે.
મતદાર ડેટાબેઝના કેન્દ્રીકરણ અંગે સવાલ
અહેવાલમાં મતદાર યાદી માટેની IT સિસ્ટમ અને તેના નિયંત્રણ અંગે પણ બંને કમિશનરોની ચિંતા દર્શાવવામાં આવી છે. રિપોર્ટ અનુસાર, મતદાર ડેટાબેઝની કામગીરીમાં દિલ્હી સ્થિત કેન્દ્રીય સિસ્ટમની ભૂમિકા વધારવા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.
બંને કમિશનરોએ કાર્યવિભાજનમાં થયેલા ફેરફારો અંગે કેબિનેટ સચિવને અલગ-અલગ પત્રો પણ લખ્યા હતા. અહેવાલ મુજબ, તેમને લાગ્યું હતું કે આ ફેરફારથી મતદાર યાદી સંબંધિત IT સિસ્ટમ પરની દેખરેખનું એક સ્તર દૂર થઈ રહ્યું છે.
રિપોર્ટમાં ગોવામાં 97 મતદારોના કેસનો પણ ઉલ્લેખ છે, જ્યાં અધિકારીએ યોગ્ય ગણાવ્યા હોવા છતાં સોફ્ટવેર સંબંધિત સમસ્યાને કારણે તેમની વિગતો અંતિમ મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવામાં મુશ્કેલી આવી હોવાનું જણાવાયું છે.
ECIએ અહેવાલ બાદ શું કહ્યું?
આ સમગ્ર મુદ્દે ચૂંટણી પંચના સૂત્રોએ અલગ દાવો કર્યો છે. એક અખબારી અહેવાલ મુજબ ECIના સૂત્રોએ જણાવ્યું કે SIR સહિત ચૂંટણી પંચના તમામ નિર્ણયો ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોની મંજૂરીથી અને સર્વસંમતિથી લેવામાં આવ્યા હતા.
અટલે હાલ બે અલગ રજૂઆતો સામે આવે છે. તપાસમાં સંધુ અને જોશીના લેખિત વાંધાઓ તથા તેમની ફરિયાદોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ECI તરફથી તમામ નિર્ણયો સર્વસંમતિથી લેવાયા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
SIR પ્રક્રિયા જૂન 2025માં બિહારથી શરૂ થઈ હતી અને ત્યારબાદ અન્ય રાજ્યો તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં તેનો વિસ્તાર થયો. અન્ય એક અખબારી અહેવાલ મુજબ 30 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીઓમાં 13 કરોડથી વધુ નામો પર અસર પડી છે.
આ પણ વાંચો: ચૂંટણી પંચની પસંદગી પર સુપ્રીમ કોર્ટના સવાલ: CJIને કેમ બહાર રખાયા? જાણો 2023ના નવા કાયદાની મહત્વની બાબતો
આ પણ વાંચો: SIRમાં મોટા નામો સામે આવ્યા: જયશંકરથી કેજરીવાલ સુધીના મોટા નેતાઓને ચૂંટણી પંચની નોટિસ, જાણો કેમ?
આ પણ વાંચો: ચૂંટણી પંચે બદલ્યા મતદાર નોંધણીના નિયમો, નવા અરજદારો માટે લાગુ થશે નવી શરતો
