IndiaNews: ECI Cloud Operations હાલ મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ભારતના ચૂંટણી પંચ (ECI) માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતી ક્લાઉડ આધારિત ચૂંટણી વ્યવસ્થા હાલમાં સરકારી કંપની BSNL સંભાળી રહી છે, પરંતુ BSNL સાથેનો કરાર પણ ટૂંક સમયમાં પૂર્ણ થવાનો છે. બીજી તરફ, નવા ટેન્ડરની પ્રક્રિયામાં વિલંબ થતાં ચૂંટણી પંચ સામે ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને લઈને મોટો પડકાર ઊભો થયો છે.
SIR વિવાદ વચ્ચે IT વ્યવસ્થા પર સંકટ
ભારત ચૂંટણી પંચ હાલમાં મતદાર યાદીના Special Intensive Revision (SIR)ને લઈને ચર્ચામાં છે. આ દરમિયાન ચૂંટણી પ્રક્રિયા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી ક્લાઉડ આધારિત વ્યવસ્થાને લઈને પણ મુશ્કેલી ઊભી થઈ છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ચૂંટણી પંચના IT વિભાગ દ્વારા નવો ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો. આ ટેન્ડર SIR સાથે જોડાયેલા ઓપરેશન્સ અંગે ચર્ચા અને તપાસ વચ્ચે આવ્યો છે. પ્રક્રિયામાં માત્ર એક જ વેન્ડર યોગ્ય ઠર્યો હતો, પરંતુ તે જરૂરી શરતોમાંથી એક પૂરી કરી શક્યો નહોતો. આ સ્થિતિને કારણે નવા ક્લાઉડ સર્વિસ પ્રોવાઇડરની પસંદગીમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે.
ચૂંટણી પંચે કહ્યું છે કે ટેન્ડરની પ્રક્રિયા હજુ ચાલુ હોવાથી આ મુદ્દે ટિપ્પણી કરવી યોગ્ય નથી. પંચે એમ પણ જણાવ્યું છે કે હજુ સુધી બિડને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી અને ટૂંક સમયમાં નિર્ણય લેવામાં આવશે.
BSNLનો કરાર પૂરો થવાનો હોવાથી ચિંતા
ચૂંટણી પંચ માટે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે હાલની ક્લાઉડ સેવા સંભાળતી BSNL નો કરાર પણ પૂરો થવા જઈ રહ્યો છે. જો નવા વેન્ડરની પસંદગીમાં વધુ સમય લાગશે તો ચૂંટણી પંચની IT વ્યવસ્થામાં અડચણ ઊભી થવાની ચિંતા છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, આ અઠવાડિયે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજાવાની છે, જેમાં કાયદાકીય રીતે યોગ્ય ઉકેલ શોધવા અને ચૂંટણી પંચના IT ઓપરેશન્સને કોઈપણ પ્રકારની અડચણ વિના ચાલુ રાખવા અંગે ચર્ચા થઈ શકે છે.
ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે અનેક રાજ્યોમાં મતદાર યાદીના SIRની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, ત્યારે ક્લાઉડ સિસ્ટમમાં કોઈપણ પ્રકારની અડચણ ચૂંટણી સંબંધિત કામગીરીને અસર કરી શકે છે.
ચૂંટણી પ્રક્રિયા માટે ક્લાઉડ સિસ્ટમ કેમ મહત્વપૂર્ણ?
ECI Cloud Operations ચૂંટણી પંચની અનેક મહત્વપૂર્ણ કામગીરીનો આધાર છે. ચૂંટણી પહેલાંની લોજિસ્ટિક્સથી લઈને મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓ સાથે જોડાયેલા એડમિનિસ્ટ્રેટિવ પોર્ટલ, મતદાર યાદીનું સંચાલન અને ચૂંટણી બાદ પરિણામોની રિપોર્ટિંગ સુધી અનેક કામો માટે ક્લાઉડ આધારિત સિસ્ટમનો ઉપયોગ થાય છે.
ચૂંટણી પંચના ટેન્ડર દસ્તાવેજોમાં પણ સુરક્ષિત અને મજબૂત IT તથા ક્લાઉડ આધારિત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ સાથે સાયબર સુરક્ષા, માહિતીની ગોપનીયતા અને સિસ્ટમની સતત ઉપલબ્ધતા જાળવવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
BSNL સાથે વર્ષોથી ચાલી રહ્યો છે કરાર
ચૂંટણી પંચ લગભગ એક દાયકાથી BSNL પાસેથી ક્લાઉડ સર્વિસ લઈ રહ્યું છે. ચૂંટણી જેવી અત્યંત સંવેદનશીલ અને ગુપ્ત રાષ્ટ્રીય કામગીરીમાં સામેલ સરકારી સંસ્થાઓ માટે ઉપલબ્ધ વિશેષ છૂટ હેઠળ BSNLને આ સેવા નામાંકનના આધારે આપવામાં આવતી રહી છે.
જોકે, હવે સરકારી અધિકારીઓ સ્પર્ધાત્મક ખરીદી મોડલ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ મોડલને કરદાતાઓના નાણાંના વધુ અસરકારક ઉપયોગ માટે યોગ્ય માનવામાં આવે છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા ક્લાઉડ સેવાઓ માટે સ્પષ્ટ માપદંડ નક્કી કરવામાં આવ્યા બાદ આ દિશામાં આગળ વધવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બની છે.
નવા ટેન્ડરની પ્રક્રિયા અટવાઈ
2025થી ચાલી રહેલી ચર્ચા અને વધુ આધુનિક ક્લાઉડ ઓપરેશનની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને ECIએ 13 મેના રોજ MeitY-એમ્પેનલ્ડ ક્લાઉડ સર્વિસ પ્રોવાઇડરની પસંદગી માટે મર્યાદિત ટેન્ડરનું Request for Proposal (RFP) બહાર પાડ્યું હતું. આ ટેન્ડરનો હેતુ ECI માટે માઇગ્રેશન, હોસ્ટિંગ અને ઓપરેશનની સેવા પૂરી પાડવાનો હતો.
20 જૂને બિડ ખોલવામાં આવી હતી. પાંચ વર્ષના આ કરાર માટે લગભગ ત્રણ સંભવિત બિડર્સ સ્પર્ધામાં હતા. તેમાં RailTel, BSNL, NIC-NISCI સહિતના MeitY-એમ્પેનલ્ડ પ્રોવાઇડર્સનો સમાવેશ થતો હતો.
જોકે અંતે માત્ર એક જ બિડર જરૂરી માપદંડોને પૂર્ણ કરવામાં સફળ રહ્યો હતો. આ સ્થિતિને કારણે ટેન્ડરની આગળની પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
5-6 મહિનાનો સમય લાગી શકે
જો ચૂંટણી પંચ ફરીથી નવું ટેન્ડર બહાર પાડે છે તો સમગ્ર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં અંદાજે 5થી 6 મહિના લાગી શકે છે. આ સમયગાળો ચૂંટણી પંચ માટે મુશ્કેલ બની શકે છે, કારણ કે ત્યાં સુધીમાં હાલની ક્લાઉડ સેવા અંગે પણ નિર્ણય લેવો જરૂરી છે.
આ કારણે ચૂંટણી પંચ માટે હાલ BSNL સાથેની વ્યવસ્થા જાળવી રાખવી અથવા કોઈ વૈકલ્પિક કાયદાકીય રસ્તો શોધવો જરૂરી બની શકે છે. હવે આગામી ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચામાં શું નિર્ણય લેવાય છે અને ECI Cloud Operations માટે કઈ નવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે તેના પર નજર રહેશે.
