Health tips: બદલાતી ઋતુમાં શરદી-ખાંસી અને પાચનની તકલીફ વધે ત્યારે પાનના પાન(Betel Leaves)ના ઘરગથ્થુ નુસખા (Betel Leaves home remedies) ઘણા લોકો યાદ કરે છે. આ સમયે ગળામાં ખરાશ પણ સામાન્ય બને છે. દાદી-નાનીના જમાનાથી ચાલતા ઉપાયોમાં પાનના પાન નો સમાવેશ થાય છે. બદલાતી ઋતુમાં ઘરગથ્થુ ઉપચાર (home remedies in changing season) તરીકે પાનનો ઉપયોગ જાણીતો છે. ભારતીય પરંપરામાં પાનનું ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્ત્વ છે. સાથે તેના કેટલાક ઔષધીય ઉપયોગો પણ પરંપરાગત રીતે જાણીતા છે.

શરદી અને ગળાની ખરાશ માટે પાનના પાન(Betel Leaves)ના ઘરગથ્થુ નુસખા 

શરદી-ખાંસીમાં પાનનો ઉપયોગ (Betel Leaves for cold and cough) અંગે એક પરંપરાગત નુસખો પ્રચલિત છે. ગળાની ખરાશ અને ખાંસીમાં પાન સાથે તુલસી અને દોરાવાળી સાકર જેવી વસ્તુઓ ભેળવીને ખાવાનો રિવાજ છે.

આ નુસખામાં એક પાનમાં ત્રણથી ચાર, એકથી બે તુલસીનાં પાન અને થોડી સાકર મૂકીને ચાવવામાં આવે છે. જોકે, આ રીતે ખાંસી મટે છે તેવા પૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી.

પાચન માટે પાનના પાનના ઘરગથ્થુ નુસખા 

પેટમાં ભારેપણું રહેતું હોય ત્યારે ગેસ અને અપચામાં પાનનો ઉકાળો (Betel Leaves decoction for gas and indigestion) પરંપરાગત રીતે વપરાય છે. પેટમાં ગેસ થતો હોય કે અપચાની ફરિયાદ હોય ત્યારે પણ આ ઉકાળો લેવાય છે.

તેના માટે બે-ત્રણ પાનના ટુકડા કરીને અજમા સાથે પાણીમાં ઉકાળવામાં આવે છે. પાણી અડધું થઈ જાય એટલે તેને ગાળી લેવાય છે. જોકે, પાચનની સમસ્યામાં તેની અસરકારકતા વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્થાપિત થઈ નથી.

સાંધાના દુખાવા અંગે જાણીતો ઉપાય

સાંધાના દુખાવામાં પાનનો ઉપયોગ (Betel Leaves for joint pain) પણ જાણીતો છે. તેમાં પાન પર સરસવનું તેલ લગાવી, સહેજ ગરમ કરીને દુખાવાવાળા ભાગ પર મૂકવામાં આવે છે. કેટલીક પરંપરાગત પદ્ધતિઓમાં હળદરનો ઉપયોગ પણ થાય છે. પરંતુ વધુ ગરમ પાનથી ત્વચા દાઝી શકે છે.

ઘરગથ્થુ ઉપચારમાં સાવચેતી

પાનના પાનમાં પોલિફેનોલ્સ (Polyphenols) સહિતના વિવિધ જૈવિક તત્ત્વો જોવા મળે છે. તેમ છતાં, આવા પરંપરાગત નુસખાને તબીબી સારવારનો વિકલ્પ ગણવો યોગ્ય નથી.

ખાસ કરીને છાતીમાં કફ હોય તેવા બાળકોને ગરમ પાન કે સરસવનું તેલ લગાવવું જોખમી બની શકે છે.

આ પણ વાંચો:છેલ્લા 20 વર્ષથી રહેતી હતી શરદી, ડોક્ટરે નિદાનમાં જણાવ્યું અજબ કારણ

આ પણ વાંચો:શિયાળામાં આ મસાલાનું પાણી વરદાનથી ઓછું નથી, શરદી-ઉધરસ કરશે દૂર

આ પણ વાંચો:અમદાવાદની સ્કૂલો HMPVને લઈને સતર્ક : શરદી-ખાંસી હોય તેવા બાળકો માટે માસ્ક ફરજિયાત કરાયું