Bhakti News: દિવાળી બાદ ઉજવાતા ગોવર્ધન પૂજાના પર્વનું હિંદુ ધર્મમાં વિશેષ ધાર્મિક (Govardhan Parikrama) મહત્વ છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને ગોવર્ધન પર્વતની પૂજા કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશના મથુરા નજીક આવેલા ગોવર્ધન પર્વતની આશરે 21 કિલોમીટરની પરિક્રમા (21 Km Govardhan Parikrama) કરવા દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ પહોંચે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ગોવર્ધન પર્વતને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે અને તેની પરિક્રમા કરવાથી ભક્તોને સુખ, શાંતિ તથા કૃષ્ણની વિશેષ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
Govardhan Parikrama: ગોવર્ધન પર્વતની 21 કિમીની પરિક્રમા શા માટે થાય છે?
ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, ગોવર્ધન પર્વતની પરિક્રમા કરવી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યેની શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરવાનો એક માર્ગ છે. ભક્તો ગોવર્ધન પર્વતને કૃષ્ણનું સ્વરૂપ માનીને તેની આસપાસ પરિક્રમા કરે છે. સામાન્ય રીતે આ પરિક્રમા આશરે 21 કિલોમીટરની હોય છે, જેમાં 7 કિલોમીટરનો ભાગ અને 14 કિલોમીટરનો ભાગ સામેલ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
શ્રદ્ધાળુઓ આ પરિક્રમા પગપાળા, ખુલ્લા પગે અથવા સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરતાં પણ પૂર્ણ કરે છે. પરિક્રમા દરમિયાન ભક્તો રાધે-કૃષ્ણનાં નામનો (Lord Krishna Story) જાપ કરે છે અને ભજન-કીર્તન દ્વારા ભક્તિમાં લીન રહે છે.
શું છે ગોવર્ધન પર્વતની પરિક્રમા પાછળની પૌરાણિક કથા?
પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, દ્વાપર યુગમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે બ્રજવાસીઓને ઇન્દ્રદેવની પૂજાને બદલે ગોવર્ધન પર્વતની પૂજા કરવા પ્રેરિત કર્યા હતા. ગોવર્ધન પર્વત બ્રજના લોકોને ઘાસચારો, પાણી અને અન્ય કુદરતી સંસાધનો પૂરા પાડે છે, તેથી તેની પૂજા કરવી જોઈએ તેવો સંદેશ શ્રીકૃષ્ણે આપ્યો હતો.
આ ઘટનાથી ઇન્દ્રદેવ ક્રોધિત થયા અને તેમણે બ્રજમાં ભારે વરસાદ વરસાવ્યો હતો. સતત વરસાદને કારણે બ્રજવાસીઓ મુશ્કેલીમાં મુકાયા ત્યારે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પોતાની ટચલી આંગળી પર ગોવર્ધન પર્વત ધારણ કર્યો હતો. તેની નીચે બ્રજવાસીઓ અને તેમનાં પશુઓએ આશરો લીધો હતો. સાત દિવસ સુધી પર્વતને ધારણ કરીને શ્રીકૃષ્ણે સૌનું રક્ષણ કર્યું હોવાની પૌરાણિક કથા (Hindu Religious Traditions) પ્રચલિત છે. આ પ્રસંગની સ્મૃતિમાં ગોવર્ધન પૂજા અને અન્નકૂટની પરંપરા ઉજવવામાં આવે છે.
પરિક્રમા કરવાથી શું લાભ મળે છે?
ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે, ગોવર્ધન પર્વતની શ્રદ્ધાપૂર્વક પરિક્રમા કરવાથી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. ભક્તો માને છે કે આ ધાર્મિક યાત્રાથી જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. પરિક્રમા દરમિયાન રાધા-કૃષ્ણનું સ્મરણ અને નામજાપ કરવાનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે.
ઘરે ગોવર્ધન પૂજા કરો તો કેટલી પરિક્રમા કરવી?
જે શ્રદ્ધાળુઓ ગોવર્ધન પર્વત સુધી જઈ શકતા નથી, તેઓ ઘરે પણ ગોવર્ધન પૂજા કરી શકે છે. પરંપરા અનુસાર, ગાયના છાણ અથવા માટીથી ગોવર્ધન પર્વતની પ્રતિકૃતિ બનાવીને તેની પૂજા કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ગોવર્ધન મહારાજની સાત પરિક્રમા કરવી શુભ માનવામાં આવે છે. આ સાથે અન્નકૂટ ધરાવીને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: માનસરોવરથી હિમાલય સુધીની ઝાંખી અન્નકૂટમાં સજાવી: શાહીબાગ BAPS મંદિરમાં ભવ્ય આયોજન
આ પણ વાંચો: ‘જય અંબે’, ‘હર હર મહાદેવ’ના નાદ સાથે નવા વર્ષની શરૂઆત: ચાર યાત્રાધામોમાં ભક્તોની ભીડ
આ પણ વાંચો: બેસતા વર્ષે દ્વારકામાં ભક્તિનો મહાસાગર: દ્વારકાધીશના દર્શને ઉમટ્યા હજારો ભાવિકો
