Junagadh News: ગિરનાર લીલી પરિક્રમા (Girnar Lili Parikrama)ના 36 કિલોમીટર લાંબા રૂટ પર લગાવેલી લાઈટો અને જનરેટરની સંખ્યા બે વર્ષમાં ઘણી વધી છે. વર્ષ 2024માં 600 લાઈટો અને અંદાજે 10 જનરેટર હતા, જ્યારે હવે 1600 લાઈટો અને 25થી વધુ જનરેટર થયા છે. આ સુવિધાઓ સામે વન્યજીવ પ્રેમીઓ અને પર્યાવરણવિદોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
Girnar Lili Parikrama:ગિરનાર લીલી પરિક્રમા અને જંગલનો વિસ્તાર
પરિક્રમાનો માર્ગ ગિરનાર વન્યજીવ અભયારણ્ય (Girnar Wildlife Sanctuary)માંથી પસાર થાય છે, જે સિંહોનું મહત્વનું સેટેલાઈટ વસવાટ છે. અહીં સિંહ ઉપરાંત દીપડા અને અન્ય વન્યપ્રાણીઓનો કુદરતી આવાસ પણ છે.યાત્રિકોની સુવિધા જરૂરી હોવાનું સ્વીકારતા છતાં ટીકાકારો સવાલ કરે છે કે વન્યપ્રાણીઓની શાંતિને કેટલી અસર થાય તે કેટલું વ્યાજબી છે.
લાઈટો અને જનરેટરના આંકડા
વહીવટી તંત્ર દ્વારા રૂટ પર કરવામાં આવેલી વ્યવસ્થામાં 2024ની સરખામણીએ મોટો વધારો થયો છે. તે વર્ષે 600 લાઈટો અને અંદાજે 10 જનરેટર પાછળ રૂ. 15 લાખનો ખર્ચ થયો હતો.હવે આ વ્યવસ્થા 1600 લાઈટો અને 25થી વધુ જનરેટર સુધી પહોંચી છે. ખર્ચ રૂ. 50 લાખને પાર જવાનું જણાવાયું છે.જંગલના મધ્ય ભાગ ગણાતા માળવેલાની ઘોડી અને નળપાણીની ઘોડી જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પણ દિવસ જેવો પ્રકાશ કરવામાં આવ્યો છે.
પ્રકાશ અને અવાજનું પ્રદૂષણ અંગે નિષ્ણાતોનો મત
વન્યજીવ નિષ્ણાતો અને પર્યાવરણ પ્રેમીઓના મતે જંગલમાં કૃત્રિમ પ્રકાશ અને જનરેટરનો સતત ઘોંઘાટ પ્રાણીઓની જૈવિક ઘડિયાળ અને શિકારની કુદરતી પ્રવૃત્તિમાં ખલેલ પહોંચાડે છે.તેમનું કહેવું છે કે રાત્રે ફરતા સિંહ, દીપડા અને અન્ય નિશાચર પ્રાણીઓ ફ્લડ લાઈટોથી ભયભીત થઈને પોતાનો વિસ્તાર છોડવા મજબૂર બની શકે છે. તેમના મતે તેનાથી ભવિષ્યમાં માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષ (human-wildlife conflict) વધવાની શક્યતા છે. જનરેટરના અવાજ અને ધુમાડાથી જંગલની શાંતિ અને પર્યાવરણને નુકસાન થતું હોવાનું પણ તેઓ જણાવે છે.
વન વિભાગની ભૂમિકા અંગે સવાલ
એક સમયે યાત્રિકો ટોર્ચ કે ફાનસ સાથે પરિક્રમા કરતા હતા. હવે મોટા પાયે વ્યવસ્થા થતાં વન વિભાગ (Forest Department)ની ભૂમિકા અંગે સવાલ ઉઠ્યા છે, કારણ કે વન્યજીવોના સંરક્ષણની જવાબદારી તેની છે.વન્યપ્રાણી પ્રેમીઓ અને પર્યાવરણવિદોએ તંત્ર પાસે માગ કરી છે કે પરિક્રમાને પિકનિક કે કોમર્શિયલ ઈવેન્ટ બનાવવાનું બંધ થાય. સાથે જંગલના કોર વિસ્તારમાં પ્રકાશ અને અવાજનું પ્રદૂષણ તાત્કાલિક અસરથી નિયંત્રિત કરવાની માગ પણ કરાઈ છે.તેમનું કહેવું છે કે આસ્થા અને પ્રકૃતિનું સંરક્ષણ સાથે થઈ શકે છે, અને અતિરેક ન અટકે તો પરિક્રમાનું સ્વરૂપ બદલાઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: જૂનાગઢના માણાવદરમાં 50 કાચબાનાં મોતથી ચકચાર, વન વિભાગે તપાસ હાથ ધરી
આ પણ વાંચો: સણોસરીમાં દીપડાનો આતંક; 3 વર્ષના માસૂમને ફાડી ખાધો, વન વિભાગે માનવભક્ષી દીપડાને પકડ્યો
આ પણ વાંચો: અમરેલીમાં સિંહણનો વન વિભાગના ટ્રેકર પર હુમલો, સાથીદારોએ પંજામાંથી છોડાવ્યો
