ઘણા સંશોધન પછી, તબીબી વિજ્ઞાન પણ માનવા લાગ્યું છે કે, દિવસમાં 20 મિનિટ તમારી પસંદગીનું સંગીત સાંભળવાથી રોજિંદા રોગોથી છૂટકારો મળી શકે છે. ઘણા દિવસોથી કોમામાં પડેલો બાળક તેની માતાની લોરી સાંભળીને હોશમાં આવ્યો. આ સાબિત કરે છે કે મ્યુઝીકના તરંગો વડે પણ ઉપચાર થઈ શકે છે.
રોગોની સારવાર હવે માત્ર દવાઓથી જ નહીં, પણ અપરંપરાગત સારવાર પદ્ધતિઓથી પણ કરવામાં આવે છે. સુગંધ, સ્પર્શ વડે સનેક બીમારીઓની સારવાર કરવામાં આવે છે. જેમ કે દરેક રોગ જ્યોતિષવિદ્યાના કોઈ ચોક્કસ ગ્રહ સાથે સંબંધિત છે, તેવી જ રીતે સંગીતનો દરેક અવાજ અથવા દરેક સૂર અને રાગ ચોક્કસપણે કોઈક ગ્રહ સાથે સંબંધિત છે.
ગંધર્વ-વેદ, જેને ઉપવેદ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે સંગીત પર આધારીત છે. તેમાં દર્દીઓની સારવાર માટે સંગીતના ઉપયોગનો પણ ઉલ્લેખ છે. પ્રાચીન શાસ્ત્રો મુજબ, જો કોઈ વ્યક્તિને કોઈ ગ્રહ સંબંધિત કોઈ રોગ હોય અને તેને રાગ, સૂરો અથવા તે ગ્રહથી સંબંધિત ગીતો ગાવા કે સાંભળવા માં આવે તો ચોક્કસ તે વ્યક્તિ જલ્દીથી સ્વસ્થ થઈ જાય છે. ચાલો આપણે જાણીએ આવા અનેક રોગો વિષે જેમાં મ્યુઝીક થેરાપીથી રાહત આપી શકાય છે.
નીચે આપેલા શાસ્ત્રીય રાગોનો ઉલ્લેખ છે. આ રાગોમાં કોઈપણ ગીત, સંગીત, ભજન અથવા સાધન વગાડીને લાભ મેળવી શકાય છે.
1) હૃદયરોગ: આ રોગમાં રાગ દરબારી અને રાગ સારંગને લગતું સંગીત સાંભળવું ફાયદાકારક છે. મધ્યમ સિતાર વગાડવું ફાયદાકારક છે, મોટેથી સંગીત ન સાંભળવું.
2) અનિદ્રા: આ રોગ આપણા જીવનમાં સૌથી સામાન્ય રોગો છે. આ રોગની સ્થિતિમાં રાગ ભૈરવી અને રાગ સોહનીનું સાંભળવું ફાયદાકારક છે. પથારીમાં શાંત રહેતાં મધ્યમ વાંસળી સાંભળવું ફાયદાકારક છે.
3) પિત્તો રોગ: જો આ રોગ થાય છે, તો રાગ ખમાજ સાંભળવાથી ફાયદો થાય છે. ખોરાક લેતી વખતે, પાણી અને પવન જેવા કુદરતી અવાજોથી ભરેલા માધ્યમ સ્વર તરંગો સાંભળવું ખાસ કરીને ફાયદાકારક છે.
4) નબળાઇ: આ રોગ શારીરિક નબળાઇ સાથે સંબંધિત છે. આ રોગથી ગ્રસ્ત વ્યક્તિ પોતાને કોઈ કામ કરવામાં અસમર્થ લાગે છે. આ રોગના કિસ્સામાં રાગ જય જયવંતીનું શ્રવણ કરવું અથવા ગાવાનું ફાયદાકારક છે. ઉત્સાહ ટકાવી રાખવા માટે કેટલાક મોટેથી વાગતા ફાસ્ટ સોંગ પણ સાંભળી શકાય
5) સ્મૃતિ: જે લોકો તેમની યાદશક્તિ ગુમાવી રહ્યા છે, તેઓ રાગ શિવરંજની સાંભળીને ઘણો ફાયદો મેળવે છે. વીણા વાદન અને વાંસળી સાંભળવાથી ખૂબ ફાયદો થાય છે.
6) વ્યક્તિ જ્યારે એનિમિયા અથવા શારીરિક નબળાઇથી પીડાય છે અને સુસ્ત રહે છે ત્યારે રાગ પીલુને લગતા ગીતો સાંભળીને ફાયદો મળી શકે છે. મૃદંગ અને ડ્રમ્સ ઉત્સાહમાં વધારો રે છે.
7) મનોચિકિત્સા અથવા હતાશા: આ રોગમાં રાગ બિહાગ અને રાગ મધુવંતી સાંભળવું ફાયદાકારક છે. પાયલનો અવાજ અને તબલા સાંભળવાથી મન પ્રસન્ન થાય છે.
8) બ્લડ પ્રેશર: હાઈ બ્લડ પ્રેશરની ધીમી ગતિ અને લો બ્લડ પ્રેશરમાં ઝડપી ગતિ વાળું સંગીત સારો લાભ આપે છે. વીણાવાદન સાંભળવું ખૂબ જ ફાયદાકારક છે.
9) અસ્થમા જેવા શ્વસન રોગો: આ રોગમાં, શ્રદ્ધા અને ભક્તિ પર આધારીત ગીતો અને સંગીત સાંભળવું અને ગાવાનું ફાયદાકારક છે. આ રોગમાં રાગ માલકૌન્સ અને રાગ લલિતને લગતા ગીતો સાંભળી શકાય છે. કુદરતી અવાજ તરંગો જેમ કે સમુદ્રના તરંગો અથવા વહેતા પાણીનો અવાજ ખુબ ફાયદો આપે છે.
