જે એક સમયે ન્યાયની દેવીઓ હતા, આજે પોતાનો જીવ બચાવવા દેશમાંથી ભાગી રહ્યા છે. અફઘાનિસ્તાનની આ સ્થિતિ છે, જ્યાં મહિલા ન્યાયાધીશોને વિવિધ દેશોમાં આશરો લેવાની ફરજ પડી છે. આ મહિલા જજોની સંખ્યા 250 છે. હકીકતમાં તાલિબાન સરકારની રચના બાદ અહીંના તમામ કેદીઓને જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની વચ્ચે તાલિબાન લડવૈયાઓ પણ છે જેમને આ મહિલા ન્યાયાધીશો દ્વારા સજા કરવામાં આવી હતી. જેલમાંથી છૂટ્યા બાદ મહિલા ન્યાયાધીશોએ ચિંતા કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે કે તેઓ તેમને પોતાનો શિકાર ન બનાવે.
અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાનના કબજા બાદથી મોટી સંખ્યામાં લોકો દેશ છોડીને ભાગી રહ્યા છે. તેમાંથી મહિલા ન્યાયાધીશોની સંખ્યા પણ નોંધપાત્ર છે. કેટલાક પહેલેથી જ દેશ છોડીને ભાગી ગયા છે. તે જ સમયે, કેટલાક હજુ પણ અહીં ફસાયેલા છે અને અહીંથી બહાર નીકળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. મહિલા ન્યાયાધીશો અને તેમની સુરક્ષામાં રોકાયેલા કાર્યકરોએ આ અંગે માહિતી આપી છે. તાલિબાનોએ સત્તા પર આવ્યા બાદ મહિલાઓને કામ પર જવા પર રોક લગાવી છે. જો કે તેણે મહિલાઓના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો દાવો કર્યો છે, પરંતુ આ બાબતે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. આ વસ્તુએ ત્યાંની તમામ કામ કરતી મહિલાઓને અસલામતીનો ડર છે.
અફઘાનિસ્તાનમાં ન્યાયના ક્ષેત્રમાં મહિલાઓ પહેલેથી જ એક લક્ષ્ય રહી છે. આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં સુપ્રીમ કોર્ટની બે મહિલા જજોની ગોળી મારી હત્યા કરવામાં આવી હતી. હવે જ્યારે દેશભરની તમામ ગુનેગારોને જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે ત્યારે ન્યાય ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલી મહિલાઓને જીવનું જોખમ લાગવા લાગ્યું છે. આવી જ ધમકીનો સામનો કર્યા બાદ એક અફઘાન મહિલા જજે યુરોપમાં આશ્રય લીધો છે. આ મહિલા ન્યાયાધીશે કહ્યું કે લગભગ ચાર-પાંચ તાલિબાન લડવૈયાઓ તેના ઘરે આવ્યા હતા. અહીં તેણે પૂછ્યું કે લેડી જજ ક્યાં છે? તે તાલિબાન લડવૈયાઓ હતા જેમને મેં જેલમાં નાખ્યા હતા. બાદમાં આ મહિલા ન્યાયાધીશ એક જૂથ સાથે અહીંથી બહાર નીકળવામાં સફળ રહ્યા. મહિલા ન્યાયાધીશોની આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા (IAWJ) એ તેને અહીં મદદ કરી.
અહીંથી નીકળ્યા બાદ આ મહિલા જજ અફઘાનિસ્તાનમાં ફસાયેલી અન્ય મહિલા જજો સાથે સતત સંપર્કમાં છે. તેણે કહ્યું કે આ મહિલા ન્યાયાધીશ તેને કહે છે કે જો જલ્દીથી કંઇ કરવામાં નહીં આવે તો તેનો જીવ જઇ શકે છે. મહિલા ન્યાયાધીશો ઉપરાંત અફઘાનિસ્તાનમાં ઘણી મહિલા અફઘાન માનવાધિકાર કાર્યકરો પણ ફસાયેલી છે. તેમના જીવન પર પણ જોખમ છે. હોરિયા મોસાદીક નામની એક મહિલા અફઘાન કાર્યકર્તાએ કહ્યું કે તાલિબાન લડવૈયાઓ મહિલા ન્યાયાધીશો, વકીલો અને પોલીસકર્મીઓને જેલમાંથી ધમકી આપી રહ્યા છે. તે કહી રહ્યો છે કે તે આપણને છોડશે નહીં.
