ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી આ વર્ષના અંતમાં યોજાવા જઈ રહી છે. આદિવાસી વોટ બેંક ભાજપ માટે ખૂબ જ નિર્ણાયક બની રહી છે કારણ કે છેલ્લી ચૂંટણીઓમાં પાર્ટીને આ વિભાગમાંથી બહુ સમર્થન મળ્યું ન હતું. હવે આ કારણોસર ગુજરાત સરકારે તાપી-નર્મદા લિંક પ્રોજેક્ટ પણ રદ કર્યો છે. આ યોજના કેન્દ્રની હતી પરંતુ ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકાર દ્વારા તેને રદ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે શનિવારે પત્રકાર પરિષદ યોજીને આની જાહેરાત કરી હતી. તેમની નજરમાં ગુજરાત સરકાર હંમેશા આદિવાસીઓની સાથે ઉભી રહી છે અને વિપક્ષ દ્વારા પણ આ પ્રોજેક્ટને લઈને વિવિધ ગેરસમજો ફેલાવવામાં આવી રહી છે.
પ્રોજેક્ટનો વિરોધ શા માટે થયો?
આ પ્રોજેક્ટની વાત કરીએ તો આ દ્વારા પાણી સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના પાણીની અછતવાળા વિસ્તારોમાં મોકલવાનું હતું. પરંતુ આદિવાસી સમુદાય લાંબા સમયથી આ યોજનાનો વિરોધ કરી રહ્યો હતો. તેમના મતે આ એક યોજનાને કારણે ઘણા આદિવાસીઓ વિસ્થાપિત થશે. આ ઉપરાંત એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આ પ્રોજેક્ટને કારણે 60થી વધુ ગામો પાણીમાં ગરકાવ થઈ જશે. આ તમામ કારણોને લીધે આદિવાસી સમુદાયમાં રોષ હતો અને રાજ્ય સરકાર પર આ પ્રોજેક્ટ પાછો ખેંચવા દબાણ હતું.
હવે ચૂંટણીના ગણિતની દૃષ્ટિએ જોઈએ તો ગુજરાતમાં આદિવાસી વોટબેંક ઘણું મહત્ત્વ ધરાવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે 180માંથી ઓછામાં ઓછી 27 સીટો પર આ આદિવાસી સમુદાય જીત કે હારનો નિર્ણય લે છે. 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને નોંધપાત્ર આદિવાસી વોટ મળ્યા હતા, એ અલગ વાત છે કે પાછળથી કોંગ્રેસના ઘણા ધારાસભ્યો પક્ષ બદલીને ભાજપમાં જોડાયા હતા, કેટલાકને ભૂપેન્દ્ર સરકારમાં મંત્રી પણ બનાવવામાં આવ્યા હતા.
ભાજપનું ફોકસ આદિવાસી સમાજ પર
આવી સ્થિતિમાં ભાજપ દ્વારા આ વખતે 150 પ્લસનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. ગત વખતે પણ આવું જ લક્ષ્ય હતું, પરંતુ આ વખતે પાર્ટી અલગ રણનીતિ પર કામ કરી રહી છે. આ રણનીતિમાં આદિવાસી સમુદાયનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવી રહ્યું છે. ભાજપ પીવાના પાણી, પ્રાથમિક શિક્ષણ અને પાણી, જંગલ અને જમીન જેવા મુદ્દા ઉઠાવીને આદિવાસી સમુદાયને પોતાની તરફેણમાં લાવવા માંગે છે.
40 વિધાનસભા બેઠકો પર આદિવાસી મતદારોનું પ્રભુત્વ છે. 2017ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે BTP સાથે ગઠબંધન કર્યુ હતું. 2022 ની ચૂંટણીમાં BTP એ આપ સાથે ગઠબંધન કર્યુ છે. તો વિધાનસભા ચૂંટણી પૂર્વે રાજકીય પાર્ટીઓ આદિવાસી વિસ્તારમાં ફરી સક્રિય થઈ છે. PM નરેન્દ્ર મોદી, રાહુલ ગાંધી અને અરવિંદ કેજરીવાલ પણ ચૂંટી ને લઇ આદિવાસી વિસ્તારમાં રેલી કરી ચુક્યા છે.
