જ્ઞાનવાપી મસ્જિદનો મુદ્દો માત્ર ભારતમાં જ નથી ઉછળ્યો, પરંતુ મુસ્લિમ દેશોમાં પણ આ મુદ્દાની ખૂબ ચર્ચા થઈ રહી છે. મુસ્લિમ દેશોના મીડિયામાં આને લગતા સમાચારોને સ્થાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન, તુર્કી અને બાંગ્લાદેશના અખબારોમાં મસ્જિદને લગતા અખબારો મુખ્ય રીતે પ્રકાશિત થયા છે.
ભારતમાં જ્ઞાનવાપી મસ્જિદનો મુદ્દો ઘણા દિવસોથી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. હિન્દુ પક્ષે વારાણસીની આ મસ્જિદમાં શિવલિંગ હોવાનો દાવો કર્યો છે, પરંતુ મુસ્લિમ પક્ષે આ વાતને નકારી કાઢી છે અને કહ્યું છે કે આ શિવલિંગ નથી પરંતુ ફુવારો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જ્યાંથી શિવલિંગ મળી આવ્યું છે તેને સાચવવાનો આદેશ આપતા કહ્યું છે કે મુસ્લિમ પક્ષ પહેલાની જેમ જ ત્યાં નમાઝ પઢવાનું ચાલુ રાખશે. હાલ આ મામલો નીચલી કોર્ટમાં ચાલી રહ્યો છે. ભારતના આ વિવાદ પર મુસ્લિમ વિશ્વની પણ નજર છે. પાકિસ્તાનના અખબારોમાં આ સમાચારને ઘણું મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
પાકિસ્તાનના અખબારોએ શું કહ્યું?
પાકિસ્તાનના અખબારોમાં જ્ઞાનવાપી મસ્જિદના મુદ્દાને મુખ્ય સ્થાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. પાકિસ્તાનના અગ્રણી અખબાર ડોને આ મુદ્દે પ્રકાશિત થયેલા સમાચારમાં લખ્યું છે કે ભારતની નીચલી અદાલતોએ આવા વિવાદો વધારવાનું કામ કર્યું છે.
અખબારે લખ્યું છે કે જિલ્લા અદાલતના નિર્ણયે પણ લોકોને બાબરી મસ્જિદ તોડવા માટે ઉશ્કેર્યા હતા. અયોધ્યા વિવાદની સુનાવણી કરનાર જસ્ટિસ એસ. તમે. ખાનના નિવેદનને ટાંકીને, અહેવાલમાં વાંચવામાં આવ્યું હતું કે, “તે 1986 માં ઉત્તર પ્રદેશની જિલ્લા અદાલતના આદેશનું પરિણામ હતું જેણે હિંદુત્વ કાર્યકરોને પાંચ વર્ષ પછી અયોધ્યામાં બાબરી મસ્જિદ તોડી પાડવા માટે ઉશ્કેર્યા હતા.”
પાકિસ્તાનના અખબાર ધ એક્સપ્રેસ ટ્રિબ્યુને પણ જ્ઞાનવાપી મસ્જિદ કેસને લઈને અનેક અહેવાલો પ્રકાશિત કર્યા છે. તેના એક અહેવાલમાં, અખબારે સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સને ટાંકીને કહ્યું, ‘વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના મતવિસ્તારમાં સ્થિત જ્ઞાનવાપી મસ્જિદ, ઉત્તર પ્રદેશની ઘણી મસ્જિદોમાંથી એક છે, જેને કેટલાક હિંદુઓ મંદિરોમાં પરિવર્તિત કરવાનું માને છે. તોડીને બનાવેલ છે.’
અખબાર આગળ લખે છે કે ભારતના 200 મિલિયન મુસ્લિમોના નેતાઓ માને છે કે મસ્જિદની અંદરના આવા સર્વેને ભાજપની મૌન મંજૂરી છે. તેઓ ભાજપના આ પ્રયાસને તેમના ધર્મને નબળો પાડવા તરીકે જુએ છે.
અન્ય એક અહેવાલમાં અખબાર લખે છે કે, ‘ભારતની આઝાદી બાદથી આવા ધાર્મિક સ્થળો પર ધાર્મિક સમુદાયો વચ્ચે વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. પરંતુ હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદી ભારતીય જનતા પાર્ટીની સરકારના શાસનમાં આવી ઘટનાઓ સામાન્ય બની ગઈ છે. કટ્ટરપંથી હિંદુ સંગઠનોએ છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં ભારતના ભાગોમાં વિવાદિત સ્થળોને લઈને સ્થાનિક અદાલતોમાં ઘણા કેસ રજૂ કર્યા છે. મુસ્લિમો આને શાસક હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદી ભાજપની મૌન સંમતિથી મોદીને હાંસિયામાં ધકેલી દેવાના પ્રયાસ તરીકે જુએ છે.
પાકિસ્તાન ટુડેએ જ્ઞાનવાપી મસ્જિદને લઈને એક રિપોર્ટમાં લખ્યું છે કે, ‘કાશી વિશ્વનાથ મંદિરની બાજુમાં આવેલી વારાણસીમાં જ્ઞાનવાપી મસ્જિદ એક વિવાદાસ્પદ મુદ્દો બની ગઈ છે. હિંદુ સંગઠનોએ મસ્જિદ પરિસરમાં પૂજા કરવાની પરવાનગી માંગી છે. હિન્દુ કટ્ટરપંથી જૂથો મસ્જિદને હટાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે, અને તેઓ કહી રહ્યા છે કે તે મંદિરની ટોચ પર બનાવવામાં આવી હતી.
ટર્કિશ અખબારમાં શેડો મુદ્દો
મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા દેશ તુર્કીના અખબારમાં પણ જ્ઞાનવાપી મસ્જિદનો મુદ્દો છવાયેલો છે. ડેઈલી સબાહ દ્વારા તુર્કીની સમાચાર એજન્સીમાં એક સમાચાર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં લખવામાં આવ્યું છે કે મસ્જિદો પર દક્ષિણપંથી હિન્દુઓના દાવાને કારણે ભારતમાં ગભરાટનું વાતાવરણ છે.
રિપોર્ટમાં એક નિષ્ણાતને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે ભાજપ પોતાની વોટ બેંક માટે આવા ઐતિહાસિક ઘા મારીને સાંપ્રદાયિક તણાવ જાળવી રાખવા માંગે છે.
રિપોર્ટમાં નવી દિલ્હી સ્થિત થિંક ટેન્ક ઓબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનના નિરંજન સાહુને ટાંકવામાં આવ્યું છે, “રાજ્યની ચૂંટણીમાં ભાજપની તાજેતરની જીતથી વામપંથી તત્વોને પ્રેરણા મળી છે. આ તમામ મુદ્દાઓ શાસક પક્ષને મોંઘવારી, મોંઘવારી અને વધતી બેરોજગારીના વાસ્તવિક મુદ્દાઓ પરથી ધ્યાન હટાવવામાં ખૂબ મદદ કરે છે. આમ, એક તીર વડે બે નિશાનો મારવા જેવું છે.
અખબાર આગળ લખે છે કે આવા વિવાદોથી ધાર્મિક ધ્રુવીકરણ થાય છે, જેનો ફાયદો શાસક પક્ષને થઈ રહ્યો છે. ભાજપની આ રાજનીતિના કારણે 1992માં ટોળાએ બાબરી મસ્જિદ તોડી પાડી હતી.
બાંગ્લાદેશના અખબારે શું કહ્યું?
બાંગ્લાદેશના અખબાર ‘ધ ડેઇલી સ્ટાર’એ ન્યૂઝ એજન્સી એપીના એક રિપોર્ટને ટાંકીને કહ્યું કે, ‘સમીક્ષકોનું કહેવું છે કે આવા કિસ્સાઓથી ભારતના મુસ્લિમોના ધાર્મિક સ્થળો માટે ખતરો છે. તાજેતરના વર્ષોમાં હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદીઓ દ્વારા મુસ્લિમ લઘુમતીઓ પર વારંવાર હુમલા કરવામાં આવ્યા છે. આ હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદીઓ સત્તાવાર રીતે બિનસાંપ્રદાયિક ભારતને હિન્દુ રાષ્ટ્રમાં રૂપાંતરિત કરવા માંગે છે.
રિપોર્ટમાં વધુમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે હિંદુ કટ્ટરપંથીઓ દાવો કરે છે કે મુઘલોએ મધ્યકાલીન સમયગાળામાં ઘણા મંદિરો તોડીને તેમના પર મસ્જિદો બનાવી હતી, પરંતુ ઈતિહાસકારોનું માનવું છે કે તે દરમિયાન આટલા મંદિરો તોડી પાડવામાં આવ્યા ન હતા પરંતુ માત્ર થોડા જ મંદિરો તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા.
