સંગીત સ્વાસ્થ્યને ઘણી રીતે લાભ આપી શકે છે. સંગીત સાંભળવું એ એક સારી ઉપચાર માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે. સંગીત સાંભળવાથી માત્ર મન જ શાંત નથી થતું પરંતુ તણાવ પણ દૂર થાય છે. ડિપ્રેશનથી પીડાતા લોકોએ મોંઘી સારવાર અથવા ભારે દવાઓ લેતા પહેલા એકવાર મ્યુઝિક થેરાપી અજમાવી લેવી જોઈએ. સંગીત માનસિક સ્વાસ્થ્ય સુધારી શકે છે. તમે ઘણીવાર લોકોને કહેતા સાંભળ્યા હશે કે મારો મૂડ સ્વિંગ છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે મૂડ સ્વિંગની સમસ્યા બરાબર શું છે? તમને જણાવી દઈએ કે, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિનો સ્વભાવ ઝડપથી બદલાઈ જાય છે, એટલે કે ક્યારેક તેને ગુસ્સો આવે છે, ક્યારેક તણાવ અનુભવવો અને ક્યારેક ઉદાસી, તો તે મૂડ સ્વિંગનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, આપણી આસપાસ ઘણા પ્રકારના સંગીત છે, જેને સાંભળવાથી માનસિક સ્વાસ્થ્યને ફાયદો થાય છે. આવો જાણીએ તેમના વિશે મ્યુઝિકલ ડ્રીમ્સના સ્થાપક મીતા નાગપાલ પાસેથી.

સંગીત માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે કેવી રીતે ફાયદાકારક છે-
1- સંગીત સાંભળવાથી વ્યક્તિનો મૂડ સુધરી શકે છે.
2- સંગીત સાંભળવાથી સ્ટ્રેસની સમસ્યા તો દૂર થઈ શકે છે પરંતુ ડિપ્રેશનમાંથી પણ રાહત મળી શકે છે.
3 – સંગીત મૂડ સ્વિંગની સમસ્યાને દૂર કરી શકે છે.
4 – સંગીત વાતાવરણમાં હકારાત્મકતા લાવે છે.

કયા સમયે કયું સંગીત સાંભળવાથી શું ફાયદો થાય છે?
જો તમે સૂવાના સમયે મ્યુઝિક સાંભળો છો તો માત્ર અનિદ્રાની સમસ્યા દૂર થઈ શકે છે, પરંતુ રાત્રે સંગીત સાંભળવાથી દિવસના તણાવને પણ દૂર કરી શકાય છે. આવી સ્થિતિમાં, સૂતા પહેલા હળવા સંગીત અથવા લોક સંગીત સાંભળવું વધુ સારો વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.

– જો જમતી વખતે સંગીત સંભળાય છે, તો તેનાથી કોર્ટિસોલનું સ્તર ઘટી શકે છે. આ સાથે વ્યક્તિનું મન ખાવામાં પણ લાગે છે. આવી સ્થિતિમાં આવા સમયે સોફ્ટ મ્યુઝિક સાંભળવું એ વધુ સારો વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.

રસોઈ બનાવતી વખતે મ્યુઝિક સાંભળવાથી માત્ર સ્ટ્રેસ જ નથી દૂર થઈ શકે પરંતુ મહિલાઓને ડિપ્રેશનની સમસ્યામાંથી પણ રાહત મળી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં શાસ્ત્રીય સંગીત એક સારો વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.

ધ્યાન કે યોગ દરમિયાન સંગીત સાંભળવાથી ઘણા ફાયદા થઈ શકે છે. જણાવી દઈએ કે લોકો એવું વિચારે છે કે સંગીત સાંભળવાથી તેમનું ધ્યાન ભટકશે અથવા તેઓ યોગ્ય રીતે કસરત કરી શકશે નહીં, પરંતુ એવું નથી. જો ધ્યાન દરમિયાન ભારતીય ક્લાસિક સંગીત, પ્રકૃતિના અવાજો, વાદ્ય સંગીત, ખ્રિસ્તી સંગીત વગેરે સંભળાય છે, તો તેનાથી વ્યક્તિનું ધ્યાન ધ્યાન તરફ વધી શકે છે. મેડિટેશન દરમિયાન સંગીત સાંભળવાથી માત્ર સ્ટ્રેસ જ નહીં પરંતુ ભૂખ પણ વધી શકે છે. તેની સાથે હોર્મોનલ લેવલને પણ આનાથી સંતુલિત કરી શકાય છે. દવા દરમિયાન સંગીત ઊંઘની સમસ્યાને દૂર કરી શકે છે. આ સાથે, તે ફોકસ વધારવામાં પણ મદદગાર સાબિત થઈ શકે છે.