Reserach News: શું માછલીને પણ લાગણી હોય છે? શું તેઓ પીડા અનુભવે છે? શું તેઓ પોતાની જાતને ઓળખવાની ક્ષમતા ધરાવે છે? આ તમામ પ્રશ્નોના જવાબ મળવાની આશા વધી છે. વાસ્તવમાં, મેક્વેરી યુનિવર્સિટી, સિડનીના પ્રોફેસર કુલમ બ્રાઉને તેમના સંશોધન દ્વારા સાબિત કર્યું છે કે માછલીમાં પોતાને ઓળખવાની ક્ષમતા હોય છે. પ્રોફેસર બ્રાઉને કહ્યું કે માછલીઓ પોતાને અરીસામાં ઓળખે છે.
ઓસાકા યુનિવર્સિટી દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે જ્યારે માછલીઓને એનેસ્થેસિયાના ડોઝ પછી હોશ આવી ગયો, ત્યારે તેઓએ અરીસામાં પોતાની જાતને જોઈ અને તેમના ગળાના નીચેના નિશાનને ઓળખ્યા અને તેને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ માટે માછલીઓએ પોતાને પથ્થરો પર ઘસ્યું. સ્વ માન્યતા પરીક્ષણો 1970 ના દાયકામાં ઉદ્ભવ્યા. પ્રોફેસર બ્રાઉન માછલીઓના વર્તન અને બુદ્ધિનો અભ્યાસ કરે છે.
‘પ્રાણીઓને પણ લાગણી હોય છે’
આ પહેલા ઘણા સસ્તન પ્રાણીઓ, હાથી અને ડોલ્ફિન આ ટેસ્ટ પાસ કરી ચૂક્યા છે. જો કે, માછલીમાં મિરર ટેસ્ટના પરિણામો એટલા વિવાદાસ્પદ હતા કે આ સંશોધન પેપરને પ્રકાશિત કરવામાં પાંચ વર્ષ લાગ્યાં. તમને જણાવી દઈએ કે માછલીઓ દુનિયાભરમાં સૌથી વધુ ખવાય છે. એવો અંદાજ છે કે દર વર્ષે 1.1-2.2 ટ્રિલિયન ટન માછલીઓ પકડાય છે. વિજ્ઞાન અને તબીબી સંશોધનમાં વપરાતા મુખ્ય પ્રાણીઓમાંના એક હોવાથી તેઓ સૌથી વધુ પાળેલા પ્રાણીઓ પણ છે. છતાં મોટા ભાગના લોકો તેમને પ્રાણી પણ માનતા નથી.
તાજેતરના દાયકાઓમાં થયેલા સંશોધનોએ સાબિત કર્યું છે કે કેટલાક પ્રાણીઓમાં શીખવાની, સમજવાની અને પીડા અનુભવવાની ક્ષમતા હોય છે. સાથે જ તેઓ સંબંધો સ્થાપિત કરવાનો જુસ્સો પણ ધરાવે છે. આ તમામ લાક્ષણિકતાઓ પ્રાણીની સંવેદનશીલતાનું વર્ણન કરે છે.
માછલી પણ પીડા અનુભવે છે
વાઇકાટો યુનિવર્સિટીના ફિશ ઇકોલોજિસ્ટ પ્રોફેસર નિક લિંગે કહ્યું કે માછલી પીડા અનુભવી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે જો રેન્બો ટ્રાઉટ જેવી માછલીઓને મધમાખીના ઝેરનું ઇન્જેક્શન આપવામાં આવે તો તેમના શ્વાસની ગતિ વધે છે અને તેઓ ખડકો સામે ઘસવા લાગે છે. તેણે કહ્યું કે શાર્કમાં નોસીસેપ્ટર્સ હોતા નથી, તેથી તેમને દુખાવો થતો નથી. પરંતુ આનો અર્થ એ નથી કે તેમની સાથે ખરાબ વ્યવહાર થવો જોઈએ.
પ્રોફેસર લિંગે કહ્યું કે માછલીની પ્રજાતિઓ ખૂબ જ વૈવિધ્યસભર છે. તેથી સામાન્યીકરણ ટાળવું જોઈએ. ન્યુઝીલેન્ડની કેન્ટરબરી યુનિવર્સિટીના મનોવૈજ્ઞાનિક ડો.માઈકલ ફિલિપે જણાવ્યું હતું કે માછલીઓ પ્રત્યે લોકોનું વર્તન તેમની પોતાની સમજ પ્રમાણે હોય છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે પ્રાણીઓને ખોરાક અને પ્રાયોગિક પ્રાણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે, ત્યારે લોકો તેમની સંવેદનશીલતાની પરવા કરતા નથી.
વિશ્વના ઘણા દેશોએ માછલીઓને સંવેદનશીલ પ્રાણી તરીકે ઓળખવાનું શરૂ કર્યું છે. ન્યુઝીલેન્ડ અને ઓસ્ટ્રેલિયન કેપિટલ ટેરિટરીએ માછલીને સંવેદનશીલ પ્રાણીઓ તરીકે માન્યતા આપી છે. પ્રોફેસર બ્રાઉન કહે છે કે તમે અન્ય પ્રાણીઓની જેમ તમે ગાય, બિલાડી, કૂતરા અને પક્ષીઓની સારવાર કરો છો તેવી રીતે તમે માછલી સાથે પણ સારવાર કરી શકો છો.
આ પણ વાંચો: PM મોદી આજે મહારાષ્ટ્રની મુલાકાતે, પાલઘરમાં વાધવાન પોર્ટ પ્રોજેક્ટનું ઉદ્ઘાટન અને શિલાન્યાસ કરશે
આ પણ વાંચો: મહારાષ્ટ્રમાં આ ગામના લોકો ઘરમાં ગાય, કૂતરા નહી રાખે છે ઝેરી સાપ
