Ajab Gajab: એક પ્રાણી જેનું ઝેર (Poison) વ્યક્તિને મૃત્યુ આપી શકે છે. જેના પડછાયાથી પણ સામાન્ય માણસ દૂર રહેવા માંગે છે. જો તમે તેને અચાનક જુઓ છો, તો તમારા શ્વાસ ઘણા દિવસો સુધી ઉપર અને નીચે જતા રહે છે. તે કોબ્રા સાપની (Cobra Snake) ખેતી કરવામાં આવી રહી છે. તેને શાકભાજીની જેમ તોલવામાં આવી રહ્યું છે. તે કેરેટમાં વેચાઈ રહી છે અને હજારો લાખો નહીં પરંતુ કરોડો રૂપિયાની કમાણી કરી રહી છે.

સાપથી 44 અબજ રૂપિયાની કમાણી

તમે ઘણા એવા સાપ (Snake) ચાર્મર્સ જોયા હશે જેઓ ઝેરી સાપને બોક્સમાં રાખે છે અને તેમની રમત બતાવે છે, જેમને પગાર તો મળે છે પણ 5 કે 10 રૂપિયાથી વધુ નહીં. દિવસ સારો હોય તો ક્યારેક 100-200 રૂપિયા પણ ખિસ્સામાં આવી જાય છે. પરંતુ, દુનિયાના એક ભાગમાં સાપનો એવી રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે પૈસાનો વરસાદ થઈ રહ્યો છે. એટલા બધા ડોલર ઠાલવી રહ્યા છે કે તેની ગણતરી કરવી મુશ્કેલ બની જાય છે. આ સાપો પાસેથી 44 અબજ 13 કરોડ 64 લાખ રૂપિયાથી વધુની કમાણી કરવા માટે આ સ્થળોએ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

ચિકન સાપને ખવડાવવામાં આવે છે

ભારતમાં ભલે સાપને દૂધ ખવડાવવાથી તેનું પાચન બગડે છે, પરંતુ અહીં સાપને ચિકન ખવડાવવામાં આવે છે. સાપને રહેવા માટે બોક્સ નહીં, પરંતુ ખાસ બેરેક બનાવવામાં આવી છે. જ્યાં સાપની દરેક રીતે કાળજી લેવામાં આવે છે. જ્યારે આ કોબ્રાઓ જીવલેણ ઝેરી હિસિસ છોડે છે ત્યારે પણ તેઓ તેમના ઝેરથી બચી જાય છે અને ખવડાવવામાં આવે છે. પરંતુ, આ કયું સ્થળ છે, જ્યાં સાપને જીવ જોખમમાં નાખીને વિશેષ અને VIP ટ્રીટમેન્ટ આપવામાં આવે છે અને શા માટે?

ચીન અને વિયેતનામમાં કોબ્રાની ખેતી

વિયેતનામ અને ચીન જેવા દેશોમાં લોકો કોબ્રાની ખેતી (Snake Farming) કરીને એટલે કે સાપની ખેતી કરીને કરોડપતિ બની રહ્યા છે. ઓછા ખર્ચે જંગી નફો કમાવાને કારણે વિયેતનામમાં કોબ્રા ઉછેરની પ્રથા વધી રહી છે. આ નફાના કારણે વિયેતનામના લોકો કાળા અને ઝેરી કોબ્રાની વચ્ચે રહેવાનું જોખમ ઉઠાવી રહ્યા છે. પરંતુ, કરોડપતિ બનાવવા માટે વિયેતનામમાં સાપની ખેતી કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?

સાપની ખેતીમાં ઘણા જોખમો છે

વિશ્વના સૌથી ઝેરી પ્રાણીની રચનામાં ઘણા જોખમો છે. તેમની જાળવણી કરવી એટલી સરળ નથી. વિયેતનામમાં સાપની ખેતી કરનારા લોકો નિષ્ણાત છે, પરંતુ ક્યારેક તેઓ ઝેરી સાપને સંભાળતી વખતે મુશ્કેલીમાં પણ આવી જાય છે. એકંદરે સાપ પાળીને કરોડોની કમાણી કરવામાં ઘણું જોખમ છે. પરંતુ, વિયેતનામના લોકો સાપને એ રીતે પાળે છે જે રીતે ખેડૂતો ભારતમાં ખેતી કરે છે. ભારતમાં જે રીતે શાકભાજી ઉગાડવામાં આવે છે. વિયેતનામમાં આ પ્રકારની સાપની ખેતી ચાલી રહી છે. જે રીતે ભારતમાં શાકભાજીનું વજન કરવામાં આવે છે તેવી જ રીતે વિયેતનામમાં સાપનું વજન કરવામાં આવે છે અને જે રીતે ભારતમાં ખેડૂતો શાકભાજી માર્કેટમાં મોકલે છે તે જ રીતે વિયેતનામમાં સાપને માર્કેટમાં મોકલીને નફો કમાઈ રહ્યો છે.

સાપને ચિકન ખવડાવીને મોટ કરવામાં આવે છે, પરંતુ તે પછી આ સાપોનું શું થશે? તમારા મનમાં આ સવાલ ઉઠતો જ હશે કે શાકભાજીની જેમ વેચવા માટે આટલી મોટી સંખ્યામાં સાપ ક્યાંથી આવે છે. આમ કરવાની બે રીત છે, ક્યારેક સાપ પકડવામાં આવે છે, પરંતુ મોટાભાગે જેમ બીજ વાવીને છોડ ઉગાડવામાં આવે છે, તેવી જ રીતે સાપને ઉછેરવામાં આવે છે અને તેના ઈંડામાંથી અન્ય સાપ તૈયાર કરવામાં આવે છે.

સાપની ખેતી કેવી રીતે થાય છે?

તેથી કોબ્રાને પકડવાનું કામ જોખમી અને મુશ્કેલ છે. આથી કોબ્રાને માર્કેટમાં વેચતા પહેલા આ સાપમાંથી ઈંડા મેળવવામાં આવે છે જેમાંથી નવા કોબ્રા બનશે અને કરોડપતિ બનાવનાર કોબ્રા ફાર્મિંગનો ધંધો ચાલુ રહેશે. એક પછી એક સાપની ચેમ્બરો ખોલવામાં આવે છે અને કોબ્રાના ઈંડાને બહાર કાઢવામાં આવે છે. ઈંડા એકઠા કર્યા પછી આ બધા ઈંડાને ચોક્કસ તાપમાને માટી કે રેતીમાં દાટી દેવામાં આવે છે. અને થોડા દિવસો પછી આ ઈંડામાંથી નાના કોબ્રા નીકળે છે જે આ લોકોને અબજોપતિ બનાવી રહ્યા છે.

જેઓ કોબ્રાની ખેતી કરે છે તેઓ પણ જાણે છે કે સાપને સુરક્ષિત રાખવા માટે તેમણે કોબ્રાની ખેતીની જગ્યાઓ પર તાપમાન જાળવી રાખવું પડશે. પરંતુ, આટલી બધી મહેનત શા માટે કરવામાં આવે છે? આ કોબ્રાને ક્યાં લઈ જવામાં આવે છે અને કેવી રીતે આ કોબ્રા ફાર્મિંગ આ લોકોને કરોડપતિ અને અબજોપતિ બનાવે છે. ચીનનું જીસિકિયાઓ ગામ સ્નેક વિલેજના નામથી પ્રખ્યાત છે. વર્ષ 2012માં અહીંના 160 પરિવારોમાંથી 108 પરિવારોએ સાપની ખેતીથી અંદાજે 100 કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરી હતી. 2024માં આ આંકડો રૂ. 700 કરોડને પાર થવાની ધારણા છે. એટલે કે સાપના વેપારના આ ગામનો દરેક પરિવાર કરોડપતિ છે. આ ગામમાં વ્યક્તિ દીઠ 3 હજારથી વધુ સાપ છે. નફાને ધ્યાનમાં રાખીને વિયેતનામના ઘણા ગામોમાં સેંકડો સ્નેક ફાર્મ ખોલવામાં આવ્યા છે, જેની સંખ્યા સતત વધી રહી છે.

કોબ્રાની ખેતી કેમ થાય છે?

સાપની ખેતીમાં હંમેશા મોતનો ખતરો રહે છે, પરંતુ તેમ છતાં વિયેતનામમાં સાપની ખેતી કરતા લોકોની સંખ્યા વધી રહી છે. અને તેનું સૌથી મોટું કારણ છે આ બિઝનેસ સાથે જોડાયેલો નફો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સાપ કેટલો મૂલ્યવાન છે અને સાપ ખેડૂતો સાપ દ્વારા કઇ રીતે કમાણી કરી રહ્યા છે? આ જાણીને તમે ચોંકી જશો. સાપના દરેક અંગની કિંમત વસૂલવામાં આવી રહી છે, પરંતુ સૌથી કિંમતી સાપના ઝેરની છે. એક આંકડા મુજબ, એકલા સાપના ઝેરમાંથી તૈયાર કરવામાં આવતા એન્ટિવેનોમનું માર્કેટ હાલમાં રૂ. 30 અબજથી વધુનું છે, જે આગામી થોડા વર્ષોમાં રૂ. 50 અબજને પાર કરી જશે.

દર વર્ષે વિશ્વમાં સાપ કરડવાની લગભગ 50 થી 60 લાખ ઘટનાઓ નોંધાય છે. આમાંથી અડધા જેટલા સાપ ઝેરી હોય છે. તેની અસરથી લગભગ 4 લાખ લોકો લકવાગ્રસ્ત થઈ જાય છે. તે જ સમયે, લગભગ 1 લાખ 38 હજાર લોકો મૃત્યુ પામે છે. એકલા વિયેતનામમાં દર વર્ષે 30 હજાર સાપ કરડવાના બનાવો બને છે. આ જ કારણ છે કે એન્ટી વેનોમનો કારોબાર વધી રહ્યો છે. કારણ કે, સાપના ડંખ પછી જીવ બચાવતા એન્ટિ-વેનોમ સિવાય, સાપના ઝેરનો ઉપયોગ દવાઓ બનાવવામાં કરવામાં આવે છે. હવે સાપના ઝેરનો ઉપયોગ કેન્સર અને એપિલેપ્સી જેવા રોગોની સારવારમાં પણ થઈ રહ્યો છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સાપના ઝેરની કિંમત કેટલી છે?

સાપના ઝેરની વાત કરીએ તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની કિંમતનો અંદાજ લગાવવો મુશ્કેલ છે. એક લીટર સાપના ઝેરની કમાણી 3 થી 5 કરોડ રૂપિયા અને ક્યારેક વધુ થાય છે. એન્ટી વેનોમ અને ડાલી સિવાય તેનો ઉપયોગ મોંઘી દવાઓ માટે પણ થઈ રહ્યો છે. સાપના ચામડામાંથી બનેલી પ્રોડક્ટની કિંમત પણ લાખોમાં છે, જેની આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં માંગ ઘણી વધારે છે. તેથી જ સાપની ચામડી પણ હજારો રૂપિયામાં વેચાય છે, જ્યારે સાપના ચામડાના જેકેટની કિંમત પણ 2 થી 3 લાખ રૂપિયા સુધીની હોય છે.

નિષ્ણાતોના મતે 1 લીટર સાપનું ઝેર ભેગું કરવા માટે લગભગ 200 સાપનું ઝેર કાઢવું ​​પડે છે. ખેડૂતો તેને 10 થી 20 લાખ રૂપિયામાં વેચે છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની કિંમત કરોડોમાં છે. પરંતુ, સાપની ખેતી માત્ર ઝેર અને ચામડી માટે નથી થઈ રહી. ચીન, વિયેતનામ અને ઈન્ડોનેશિયા જેવા દેશોમાં પણ સાપ એક સ્વાદિષ્ટ વાનગી છે. હોંગકોંગમાં સાપના સૂપની કિંમત 1,000 રૂપિયા પ્રતિ બાઉલ છે. ચીન અને વિયેતનામમાં સાપનું માંસ ખાવાનો ટ્રેન્ડ છે. આ દેશોમાં સાપનું માંસ સ્વાદિષ્ટ હોવાની સાથે પૌષ્ટિક પણ માનવામાં આવે છે. આ દેશોમાં કોબ્રાના માંસની માંગ એટલી વધારે છે કે ઝેર કાઢ્યા બાદ કોબ્રાની ચામડી અને માંસ તેની ખેતી કરનારાઓનું બેંક બેલેન્સ પણ વધારી દે છે.

શું ભારતમાં સાપની ખેતી થઈ શકે છે?

પરંતુ, કોબ્રા કેટલાક દેશો માટે આવકનો સ્ત્રોત બની ગયો છે. ભારતમાં તેનું મહત્વ શું છે? જે કોબ્રા આ દેશોને કરોડપતિ બનાવી રહ્યા છે તેની ખેતી ભારતમાં પણ થઈ શકે છે? ચીનના બજારોમાં 700 થી વધુ સાપ સંબંધિત ઉત્પાદનો ઉપલબ્ધ છે. વિયેતનામમાં, જેઓ સાપની ખેતી કરે છે તેઓ શાકભાજીની ખેતી કરતા 5 ગણી વધુ અને પશુપાલન કરતા 10 ગણી વધુ કમાણી કરે છે. પરંતુ જો તમે ભારતમાં આવું કરવાનો પ્રયાસ કરશો તો તમે જેલના સળિયા પાછળ હશો. કારણ કે, સાપ કે અન્ય જંગલી પ્રાણીઓ આપણા દેશમાં ઉત્પાદન કમાતા નથી.

શું ભારતમાં પણ સાપની ખેતી થાય છે?

શું ભારતમાં પણ સાપનું નિર્માણ થાય છે? તો જવાબ હા છે, પરંતુ ભારતમાં સાપ માત્ર દવા અને એન્ટી વેનોમ બનાવવા માટે પકડાય છે. ઝેર દૂર કર્યા પછી, તેઓને તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનમાં પાછા છોડવામાં આવે છે. સાપ પકડવા માટે લાયસન્સ પણ નિયમિત આપવામાં આવે છે. સાપના ઝેરની સારવાર માત્ર સાપના ઝેરથી જ થઈ શકે છે, તેથી તમિલનાડુ, ભારતમાં સ્થિત ઇલુરર સ્નેક કેચર્સ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ કોઓપરેટિવ સોસાયટી લિમિટેડ, સાપના ઝેરને દૂર કરવાનું કામ કરે છે. આ માટે 339 સ્ત્રી-પુરુષોને સાપ પકડવાનું લાયસન્સ મળ્યું છે. આ સાપને 22 દિવસ સુધી ખેતરમાં રાખવામાં આવે છે અને ચાર દિવસમાં એકવાર સાપમાંથી ઝેર કાઢવામાં આવે છે. ત્યારબાદ સાપને ટેગ કરીને તેમના કુદરતી રહેઠાણોમાં છોડી દેવામાં આવે છે.

આ સિવાય ભારતમાં સાપને એક રહસ્યમય પ્રાણી માનવામાં આવે છે અને ઇકોલોજીમાં તેની ઉપયોગીતાને ધ્યાનમાં રાખીને તેનું સંરક્ષણ પણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. ભારતમાં સાપનું સંરક્ષણ પણ થઈ રહ્યું છે, કારણ કે સાપની ઘણી પ્રજાતિઓ લુપ્ત થઈ રહી છે, તેની સાથે ભારતીય પૌરાણિક કથાઓમાં સાપનું વિશેષ સ્થાન છે. ઘણી જગ્યાએ તેમની પૂજા પણ કરવામાં આવે છે અને સાપને મારવા પર પ્રતિબંધ છે.

આ પણ વાંચો:માણસે જીવ બચાવવા એનાકોન્ડાને દાંત વડે બચકાં ભરી ઘાયલ કર્યો

આ પણ વાંચો:આ મંદિરમાં મહિલાઓનો પ્રવેશ નિષેધ, રસપ્રદ લોકકથા સાથે છે સંબંધ

આ પણ વાંચો:દુનિયાના આ વ્યક્તિ વધુ ભાગ્યશાળી, મોતને 7 વખત આપી માત